การตรวจสุขภาพเบาหวานขึ้นจอประสาทตา (Diabetic Retinopathy Screening) เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้ป่วยเบาหวานทุกคน เพราะโรคนี้มักไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่สามารถทำให้สูญเสียการมองเห็นถาวรได้หากไม่ตรวจพบและรักษาอย่างทันท่วงที ผู้ป่วยควรเข้ารับการตรวจตาอย่างน้อยปีละ 1 ครั้งกับจักษุแพทย์เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

เบาหวานขึ้นจอประสาทตาคืออะไร

• ภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน ที่เกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน
• ทำให้ หลอดเลือดฝอยในจอประสาทตาเสื่อมสภาพ เกิดการรั่วซึมของเลือดและของเหลว
• ส่งผลให้ จอประสาทตาบวม การมองเห็นลดลง และหากรุนแรงอาจทำให้ตาบอดถาวร

การตรวจคัดกรอง

• Dilated Eye Exam (การขยายม่านตา): จักษุแพทย์หยอดยาขยายม่านตาและตรวจจอประสาทตาด้วยเครื่องมือพิเศษ
• Fundus Photography (การถ่ายภาพจอประสาทตา): ใช้กล้องถ่ายภาพจอประสาทตาเพื่อบันทึกและประเมินความผิดปกติ
• Optical Coherence Tomography (OCT): ตรวจวัดความหนาของจอประสาทตาเพื่อดูการบวมและรอยโรค
• Fluorescein Angiography: ฉีดสีเข้าหลอดเลือดแล้วถ่ายภาพเพื่อดูการรั่วซึมของหลอดเลือด

ความถี่ในการตรวจ

• ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1: ตรวจครั้งแรกภายใน 5 ปีหลังวินิจฉัย
• ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2: ตรวจทันทีหลังวินิจฉัย
• หลังจากนั้น: ตรวจอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือบ่อยกว่านั้นหากพบความผิดปกติ

สัญญาณเตือนที่ควรรีบพบแพทย์

• การมองเห็นพร่ามัวหรือเห็นภาพบิดเบี้ยว
• เห็นจุดดำหรือเส้นลอยไปมาในสายตา (floaters)
• การมองเห็นลดลงอย่างรวดเร็ว
• เห็นแสงแฟลชหรือแสงวาบผิดปกติ

การป้องกันและดูแล

• ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต และไขมันในเลือด ให้อยู่ในเกณฑ์
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และรับประทานอาหารที่เหมาะสม
• งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์
• ตรวจสุขภาพตาเป็นประจำ แม้ไม่มีอาการผิดปกติ