ลูกสาวอายุ 7 ขวบ… เริ่มมีประจำเดือนแล้ว พ่อแม่ควรทำอย่างไร?

29 พ.ค. 2563 | เขียนโดย รพ. เด็กสินแพทย์

ภาวะนี้เรียกว่า “ภาวะเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย” (Precocious Puberty) พบได้ในเด็กหญิงมากกว่าเด็กชาย ซึ่งประมาณร้อยละ 1  ของเด็กทั้งหมดมีภาวะนี้ จึงถือเป็นสิ่งที่พ่อแม่ไม่ควรมองข้าม เพราะนอกจากจะทำให้เด็กไม่เติบโตตามวัยแล้ว ยังส่งผลกระทบทางด้านจิตใจกับลูกด้วย

 

 

จะรู้ได้อย่างไรว่า ลูกเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย ?

 

 

เด็กผู้หญิง

⁃ มีเต้านมเจริญขึ้น นมแตกพานก่อนอายุ 8 ปี

⁃ มีตกขาวและมีประจำเดือนก่อนอายุ 9 ปี

⁃ ส่วนสูงเพิ่มขึ้นเร็ว

⁃ เริ่มมีขนบริเวณอวัยวะเพศและรักแร้

⁃ สิว หน้ามัน กลิ่นตัว

⁃ สะโพกผาย

 

 

เด็กผู้ชาย

⁃ ลูกอัณฑะขยายตัว ขนาดอัณฑะวัดตามแกนยาวมากกว่า 2.5 เซนติเมตร ก่อนอายุ 9 ปี

⁃ ส่วนสูงเพิ่มขึ้นเร็ว

⁃ เริ่มมีขนบริเวณอวัยวะเพศและรักแร้

⁃ สิว หน้ามัน กลิ่นตัว

⁃ เสียงแตก

 

 

เด็กปกติ เป็นหนุ่มเป็นสาวที่อายุเท่าไร ?

โดยปกติ อายุที่เหมาะสมของการเข้าสู่วัยหนุ่มสาวคือ อายุ 8-13 ปีในเด็กหญิง และอายุ 9-14 ปีในเด็กชาย

 

 

สาเหตุของการเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย คืออะไร ?

⁃ กรรมพันธุ์ ถ้าพ่อแม่มีประวัติเข้าสู่วัยหนุ่มสาวเร็ว  ลูกก็อาจจะเป็นหนุ่มเป็นสาวเร็วได้

⁃ สิ่งแวดล้อม เช่น ภาวะโภชนาการ เช่น เด็กอ้วนมักจะเข้าสู่วัยหนุ่มสาวเร็วกว่าปกติ การได้รับอาหารหรือสารที่มีฮอร์โมนเพศปนเปื้อน

⁃ โรคของต่อมใต้สมอง หรือ ต่อมเพศ เช่น ก้อนเนื้องอกสมอง สมองเคยขาดออกซิเจนหรือเคยติดเชื้อ เนื้องอกรังไข่ ถุงน้ำในรังไข่ เนื้องอกอัณฑะ โรคของต่อมหมวกไต

⁃ ไม่ทราบสาเหตุ  พบมากในเด็กหญิงกว่าร้อยละ 80-90

 

 

เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัยมีผลเสียอย่างไร ?

⁃ ปัญหาทางร่างกาย ช่วงวัยเด็กและวัยรุ่น เด็กจะสูงกว่าเพื่อนในวัยเดียวกัน เนื่องจากฮอร์โมนเพศจะทำให้โตเร็วในวัยเด็ก ในขณะเดียวกันก็ทำให้กระดูกปิดเร็วกว่าเด็กในวัยเดียวกัน ดังนั้นช่วงเวลาการเติบโตจึงสั้นกว่าเด็กทั่วไป เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่จึงมีโอกาสเตี้ยกว่าปกติ

⁃ ปัญหาทางจิตใจ เนื่องจากเด็กที่เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัยจะมีร่างกายเหมือนเด็กวัยรุ่น แต่จิตใจยังเป็นเด็ก ในเด็กสาวบางรายอาจรู้สึกอายเพื่อนเนื่องจากมีเต้านมโต บางรายอาจถูกล่วงละเมิดทางเพศ ในเด็กชาย เนื่องจากฮอร์โมนเพศชายสูงกว่าปกติอาจทำให้มีพฤติกรรมก้าวร้าวและมีอารมณ์ทางเพศ

 

 

เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย จะวินิจฉัยอย่างไร ?

⁃ แพทย์จะถามประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุ

⁃ ตรวจอายุกระดูก เพื่อประเมินว่ามีอายุกระดูกล้ำหน้ากว่าอายุจริงหรือไม่ ซึ่งจะส่งผลต่อความสูงสุดท้ายเมื่อเป็นผู้ใหญ่

⁃ ตรวจเลือดวัดระดับฮอร์โมนเพศและฮอร์โมนจากต่อมใต้สมอง การทดสอบฮอร์โมน (GnRH stimulation test)

⁃ บางรายอาจต้องตรวจอัลตราซาวด์รังไข่หรือตรวจสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อดูว่ามีปัญหาเนื้องอกที่รังไข่หรือในสมองหรือไม่

 

เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย จะรักษาได้อย่างไร ?

⁃ การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุ ถ้าเป็นจากเนื้องอกในสมองจะต้องรักษาด้วยการผ่าตัดหรือฉายรังสี ถ้าตรวจไม่พบสาเหตุ แพทย์จะให้การรักษาด้วยการชะลอการเป็นสาว ซึ่งสามารถทำได้โดยการให้ยาฉีด ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่สังเคราะห์ขึ้นชื่อ GnRH-analogue ฉีดเข้ากล้ามหรือใต้ผิวหนังเดือนละ 1 ครั้ง ฮอร์โมนชนิดนี้จะไปยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนจากต่อมใต้สมอง จึงมีผลทำให้ฮอร์โมนเพศจากรังไข่ลดลง

 

 

ผลดีของการรักษามีอะไรบ้าง ?

⁃ ทำให้เต้านมมีขนาดเล็กลง บางรายจะยุบลงจนเหมือนเด็กปกติในวัยเดียวกัน ในรายที่เคยมีประจำเดือนมาแล้ว หลังจากได้ยาฉีด 2-3 เดือน จะไม่มีประจำเดือนมาอีก

⁃ ชะลอการเป็นสาว ทำให้การเติบโตเป็นปกติเหมือนเด็กในวัยเดียวกัน

⁃ ช่วยชะลอการปิดของกระดูก ทำให้เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่มีความสูงใกล้เคียงปกติ

⁃ ทำให้สภาพจิตใจกลับมาเป็นปกติ

 

การฉีดฮอร์โมนสังเคราะห์มีผลข้างเคียงหรือไม่ ?

⁃ ยามีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงหากใช้ในช่วงอายุที่เหมาะสม โอกาสแพ้เกิดขึ้นได้น้อยมาก

⁃ ข้อควรระวัง คือ การใช้ยาเกินอายุที่เหมาะสมอาจมีผลต่อความแข็งแรงของกระดูก ดังนั้นการรักษาและระยะเวลาในการรักษาควรอยู่ภายใต้ความดูแลของกุมารแพทย์เฉพาะทาง

 

 

กินไก่ทำให้เป็นสาวก่อนวัย จริงหรือ ?

⁃ การใช้ฮอร์โมนเพศในการกระตุ้นให้ไก่โตเร็ว หากกินเนื้อไก่ที่มีการปนเปื้อนฮอร์โมนอาจจะทำให้เป็นสาวก่อนวัยได้ แต่การใช้ฮอร์โมนในการเลี้ยงไก่ได้ถูกสั่งห้ามการใช้มานานกว่า 30 ปีแล้ว และไม่เป็นที่ยอมรับกันทั่วโลก

⁃ ในประเทศไทยยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ยืนยันว่ามีการปนเปื้อนฮอร์โมนเพศในเนื้อไก่ แต่การแอบลักลอบใช้ยาดังกล่าวในสัตว์ปีกยังมีอยู่บ้าง อย่างไรก็ตามยังไม่มีผลงานวิจัยทางการแพทย์ที่ยืนยันว่า กินไก่แล้วทำให้เป็นสาวก่อนวัย แม้ในทางทฤษฎีการกินเนื้อไก่ที่มีการปนเปื้อนฮอร์โมนเพศเป็นประจำก็อาจทำให้เป็นสาวก่อนวัยได้

 

 

เด็กรุ่นใหม่เป็นหนุ่มเป็นสาวเร็วขึ้น  ทำให้เตี้ยกว่ารุ่นพ่อแม่ จริงหรือ ?

⁃ เด็กไทยรุ่นใหม่เริ่มเป็นหนุ่มสาวเร็วขึ้นจริง ซึ่งพบเหมือนในยุโรปและอเมริกา สืบเนื่องจากการมีโภชนาการและสุขภาพที่ดีขึ้น ถึงแม้ว่าจะทำให้หยุดการเติบโตเร็วกว่าปกติ แต่เด็กไทยรุ่นใหม่จะโตกว่าเกณฑ์เฉลี่ย ดังนั้นจึงมีความสูงโดยเฉลี่ยมากกว่าพ่อแม่ ทั้งๆที่เข้าสู่วัยหนุ่มสาวก่อนคุณพาอคุณแม่  เด็กที่เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัยเท่านั้นที่อาจมีความสูงโดยเฉลี่ยน้อยกว่ารุ่นพ่อแม่

 

 

พบแพทย์เฉพาะทาง ศูนย์ต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิสม ที่ โรงพยาบาลสินแพทย์ สาขาใกล้บ้านคุณ (คลิก link เพื่อนัดพบแพทย์เฉพาะทาง)

โรงพยาบาลเด็กสินแพทย์  

โรงพยาบาลสินแพทย์ ลำลูกกา 

โรงพยาบาลสินแพทย์ เทพารักษ์ 

โรงพยาบาลสินแพทย์ ศรีนครินทร์

SHARE