บอกลาชื่อเดิม PCOS สู่ชื่อใหม่ PMOS: ทำไมแค่เรื่อง ‘ถุงน้ำ’ ถึงกลายเป็นเรื่อง ‘ระบบเผาผลาญ’?

เชื่อว่าผู้หญิงหลายคนคงคุ้นเคยกับชื่อโรค PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) หรือ “ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ” ที่ทำให้ประจำเดือนมาไม่ปกติ สิวขึ้น ขนดก หรือมีบุตรยาก แต่ล่าสุดในวงการแพทย์ระดับสากลได้มีการเสนอให้เปลี่ยนชื่อโรคนี้เป็น PMOS (Polycystic Metabolic Ovarian Syndrome) การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนชื่อตามแฟชั่น แต่คือการเปลี่ยน “วิธีคิด” ในการรักษาโรคนี้ไปอย่างสิ้นเชิง

ทำไมต้องเปลี่ยนจาก PCOS เป็น PMOS?

ปัญหาหลักของชื่อเดิม PCOS คือคำว่า “Polycystic Ovary Syndrome” (ถุงน้ำหลายใบ) เพราะในความเป็นจริง

1. ไม่ใช่ถุงน้ำจริง: สิ่งที่เห็นในอัลตราซาวด์ไม่ใช่ถุงน้ำ (Cyst) แต่เป็นฟองไข่ขนาดเล็กที่หยุดการเจริญเติบโต
2. บางคนไม่มีถุงน้ำแต่เป็นโรคนี้: ผู้ป่วยหลายรายมีอาการฮอร์โมนผิดปกติแต่ไม่มีถุงน้ำในรังไข่ ทำให้ชื่อเดิมสร้างความสับสนในการวินิจฉัย
3. ละเลยหัวใจสำคัญ: ชื่อเดิมเน้นไปที่ “รังไข่” ทั้งที่สาเหตุที่แท้จริงของโรคมักมาจาก “ระบบเผาผลาญ”

ตัว ‘M’ ที่เพิ่มมาคือจุดเปลี่ยนสำคัญ [PMOS (Polycystic Metabolic Ovarian Syndrome) ]

การเติมคำว่า Metabolic (เมตาบอลิก) เข้าไปในชื่อใหม่เป็น PMOS เพื่อเน้นย้ำว่าโรคนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับระบบเผาผลาญของร่างกาย โดยเฉพาะ “ภาวะดื้ออินซูลิน” (Insulin Resistance) ซึ่งเป็นต้นเหตุที่ทำให้รังไข่ทำงานผิดปกติและผลิตฮอร์โมนเพศชาย (Androgen) ออกมามากเกินไป

อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าเป็น PMOS?

• ประจำเดือนผิดปกติ: มาไม่สม่ำเสมอ มาน้อย หรือขาดไปนาน
• ฮอร์โมนเพศชายสูง: มีสิวเรื้อรัง ขนดกตามตัวหรือใบหน้า ผมร่วงบาง
• ลักษณะทางอัลตราซาวด์: พบฟองไข่ขนาดเล็กจำนวนมากในรังไข่

⚠ หากคุณมีอาการเหล่านี้ 2 ใน 3 ข้อ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง

ความเสี่ยงที่มากกว่าเรื่องรังไข่

เพราะเป็นโรคทางเมตาบอลิก หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง PMOS จะเพิ่มความเสี่ยงของโรคอันตรายในอนาคตได้ เช่น

• โรคเบาหวานประเภทที่ 2
• โรคความดันโลหะสูงและโรคหัวใจ
• ภาวะไขมันพอกตับ
• โรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (จากการที่ประจำเดือนไม่มานานๆ)

แนวทางการดูแลตัวเอง

เมื่อเราเข้าใจแล้วว่า PMOS คือเรื่องของระบบเผาผลาญ การรักษาจึงไม่ได้มีแค่การกินยาคุมกำเนิดเพื่อปรับประจำเดือนเท่านั้น แต่ต้องครอบคลุมถึง

• การปรับโภชนาการ: ลดหวาน ลดแป้งขัดขาว เน้นอาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ (Low GI) เพื่อลดภาวะดื้ออินซูลิน
• การออกกำลังกาย: ช่วยให้ร่างกายนำน้ำตาลไปใช้ได้ดีขึ้นและปรับสมดุลฮอร์โมน
• การควบคุมน้ำหนัก: การลดน้ำหนักเพียง 5-10% สามารถช่วยให้การตกไข่กลับมาเป็นปกติได้
• การปรึกษาแพทย์: เพื่อพิจารณาการใช้ยาช่วยเรื่องระบบเผาผลาญ หรือยาปรับสมดุลฮอร์โมนตามความเหมาะสม

ปรึกษา หรือพบสูตินรีแพทย์​

แผนกสูตินรีเวช

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• International Evidence-based Guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome (PCOS) 2023 | Monash University – PCOS Guideline
• American Society for Reproductive Medicine (ASRM) – Proposed Name Change for PCOS | ASRM.org
• The Endocrine Society regarding Metabolic Health and PCOS | Endocrine.org