สายกินต้องระวัง! รู้ทัน “ไวรัสตับอักเสบ A”

ภัยเงียบจากอาหาร เช็กอาการและวิธีป้องกัน

ไลฟ์สไตล์การกินของคนยุคใหม่ ไม่ว่าจะเป็นสายแซ่บที่ชอบยำสุกๆ ดิบๆ สายซาชิมิอาหารทะเล หรือสายสตรีทฟู้ด รู้หรือไม่ว่าเมนูโปรดเหล่านี้อาจแฝงมากับภัยร้ายใกล้ตัวที่ชื่อว่า “ไวรัสตับอักเสบ A” โรคติดต่อทางอาหารที่พบได้บ่อยแต่หลายคนมองข้าม

ไวรัสตับอักเสบ A (Hepatitis A) คืออะไร?

โรคไวรัสตับอักเสบ A (Hepatitis A) คือ โรคที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสชนิดเอ (HAV) ซึ่งเข้าไปทำให้ตับเกิดการอักเสบแบบเฉียบพลัน แม้ไวรัสชนิดนี้จะไม่รุนแรงจนกลายเป็นตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง หรือมะเร็งตับเหมือนไวรัสตับอักเสบบีและซี แต่ก็สามารถทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยจนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ และในผู้ป่วยบางรายที่มีโรคตับอยู่เดิม หากติดเชื้อซ้ำซ้อนก็อาจรุนแรงถึงขั้นตับวายได้เช่นกัน

ติดต่อทางไหนได้บ้าง? สาเหตุที่เราอาจคาดไม่ถึง

เชื้อไวรัสตับอักเสบ A มักแฝงตัวอยู่ในอุจจาระของผู้ที่ติดเชื้อ ซึ่งสามารถแพร่กระจายและติดต่อกันได้ง่ายมากผ่านช่องทางหลักๆ ดังนี้

• อาหารและน้ำดื่มที่ปนเปื้อนเชื้อ: เช่น อาหารทะเลที่ปรุงไม่สุก อาหารดิบ ผักผลไม้ที่ล้างไม่สะอาด หรือน้ำดื่มน้ำแข็งที่ไม่ได้มาตรฐาน
• การสัมผัสใกล้ชิดผู้ติดเชื้อ: เช่น การทานอาหารร่วมกันโดยไม่ใช้ช้อนกลาง การดื่มน้ำแก้วเดียวกัน หรือแม้แต่การจับสิ่งของที่ปนเปื้อนแล้วหยิบอาหารเข้าปากโดยไม่ล้างมือ
• การมีเพศสัมพันธ์: โดยเฉพาะการสัมผัสหรือมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักและทางปากกับผู้ที่มีเชื้อ

เช็กด่วน! 7 สัญญาณเตือน อาการของไวรัสตับอักเสบ A

เมื่อได้รับเชื้อเข้าสู่ร่างกาย อาการมักจะไม่แสดงทันที แต่อาจใช้เวลาฟักตัวประมาณ 2-4 สัปดาห์ โดยในเด็กเล็กอายุน้อยกว่า 6 ปี มักไม่ค่อยแสดงอาการชัดเจน แต่ในวัยรุ่น และวัยผู้ใหญ่ มักจะมีอาการต่อไป

1. มีไข้ต่ำๆ รู้สึกอ่อนเพลียผิดปกติ
2. เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน
3. ปวดจุกแน่นท้อง โดยเฉพาะบริเวณใต้ชายโครงด้านขวา (ตำแหน่งของตับ)
4. ท้องเสีย ถ่ายเหลว
5. ปัสสาวะมีสีเข้ม (คล้ายสีน้ำชาหรือสีน้ำตาลเข้ม)
6. อุจจาระมีสีซีดลง
7. มีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง (ภาวะดีซ่าน) ซึ่งเป็นสัญญาณชัดเจนว่าตับกำลังมีปัญหา

วิธีป้องกันให้ตับแข็งแรงห่างไกลโรค ไวรัสตับอักเสบ A

• กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ: รับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ เลี่ยงอาหารสุกๆ ดิบๆ และล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ
• เลือกร้านอาหารที่สะอาด: เลือกร้านที่ได้มาตรฐานและถูกสุขลักษณะ น้ำแข็งควรเป็นน้ำแข็งหลอดที่ผลิตจากโรงงานที่สะอาดและเชื่อถือได้
• ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ A: นี่คือวิธีที่คุ้มค่าและป้องกันโรคได้ตรงจุดที่สุด! โดยการฉีดวัคซีนเพียง 2 เข็ม (ห่างกันตามแพทย์กำหนด) ก็จะมีภูมิคุ้มกันปกป้องตับไปได้ตลอดชีวิต เหมาะมากๆ สำหรับบุคคลทั่วไปที่ห่วงใยสุขภาพ สายกิน สายท่องเที่ยว หรือผู้ที่ต้องทำอาหารเป็นประจำ

แหล่งอ้างอิง:

• โรงพยาบาลสมิติเวช (Samitivej Hospital) | ไวรัสตับอักเสบเอ คืออะไร
• โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ (Bumrungrad International Hospital) | โรคไวรัสตับอักเสบเอ อาการและการรักษา
• โรงพยาบาลกรุงเทพ (Bangkok Hospital) | ไวรัสตับอักเสบ คืออะไร
• โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย (Chulalongkorn Hospital) | ไวรัสตับอักเสบชนิดไหน? ที่ใคร ๆ ก็ต้องระวัง!