โรควิตกกังวลทั่วไป Generalized Anxiety Disorder (GAD) คือ ภาวะทางจิตเวชที่ผู้ป่วยมีความวิตกกังวลมากเกินไปเกี่ยวกับเรื่องต่างๆเป็นระยะเวลานานต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน โดยไม่สามารถควบคุมความกังวลได้ และความวิตกกังวลนั้นส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การทำงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์กับผู้อื่น

โรควิตกกังวลทั่วไป Generalized Anxiety Disorder (GAD) คือ ภาวะทางจิตเวชที่ผู้ป่วยมีความวิตกกังวลมากเกินไปเกี่ยวกับเรื่องต่างๆเป็นระยะเวลานานต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน

 

โดยไม่สามารถควบคุมความกังวลได้ และความวิตกกังวลนั้นส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การทำงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์กับผู้อื่น

 

โรควิตกกังวลทั่วไปมีอาการอย่างไร ?

อาการของโรควิตกกังวลทั่วไปมี 3 ด้าน ได้แก่

1. ด้านจิตใจ (Cognitive)

• รู้สึกกังวลตลอดเวลาเกี่ยวกับสุขภาพ การงาน การเงิน ครอบครัว โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• คิดมากเกินเหตุ จินตนาการถึงเหตุการณ์แย่ๆที่อาจไม่เกิดขึ้น
• ควบคุมความคิดกังวลไม่ได้

2. ด้านร่างกาย (Physical)

• ปวดหัว ปวดกล้ามเนื้อ
• นอนไม่หลับ
• หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก มือเท้าเย็น
• ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้
• อ่อนเพลีย

3. ด้านพฤติกรรม (Behavioral)

• หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่กระตุ้นความกังวล
• สมาธิสั้น ขาดสมาธิ ทำงานไม่สำเร็จ
• หงุดหงิดง่าย กระสับกระส่าย

สาเหตุของโรควิตกกังวลทั่วไปคืออะไร ?

โรควิตกกังวลทั่วไปมักเกิดจากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน ดังนี้

1. ปัจจัยด้านชีวภาพ

• ความผิดปกติของสารเคมีในสมอง เช่น GABA serotonin norepinephrine
• พันธุกรรม มีคนในครอบครัวเป็นโรควิตกกังวลหรือโรคทางจิตเวชอื่น

2. ปัจจัยด้านจิตใจและสิ่งแวดล้อม

• เคยมีประสบการณ์ทางลบในวัยเด็ก เช่น การสูญเสีย ความรุนแรง
• บุคลิกภาพแบบวิตกกังวล ขาดความมั่นใจ
• ความเครียดเรื้อรัง เช่น ปัญหาครอบครัว การเงิน การงาน

3. ปัจจัยอื่น ๆ

• การใช้สารเสพติดหรือแอลกอฮอล์
• โรคทางกาย เช่น โรคไทรอยด์ โรคหัวใจ

 

การวินิจฉัยโรควิตกกังวลทั่วทำอย่างไร ?

แพทย์จะประเมินอาการจากการซักประวัติอย่างละเอียด โดยการวินิจฉัยตามเกณฑ์ DSM-5 มีเกณฑ์ดังนี้

1. มีความกังวลมากเกินไปต่อหลายเรื่อง เป็นประจำทุกวันนานตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป
2. ควบคุมความกังวลไม่ได้
3. มีอาการอย่างน้อย 3 ใน 6 ข้อต่อไปนี้

• กระสับกระส่าย ว้าวุ่น รู้สึกตื่นเต้นตลอดเวลา
• เหนื่อยง่าย
• ขาดสมาธิ
• หงุดหงิดง่าย
• ปวดกล้ามเนื้อ ปวดเมื่อยตัว
• นอนไม่หลับ หลับไม่สนิท

4.อาการก่อให้เกิดความทุกข์หรือรบกวนการดำเนินชีวิต
5.อาการไม่ได้เกิดจากสารเสพติด ยา หรือโรคทางกายอื่น
6.ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยโรคจิตเวชอื่น เช่น โรคย้ำคิดย้ำทำ โรคตื่นตระหนก

 

การรักษาโรควิตกกังวลทั่วไปทำอย่างไร ?

1. การบำบัดทางจิตวิทยา (Psychotherapy)

• Cognitive Behavioral Therapy (CBT) การปรับความคิดเชิงลบและพฤติกรรม
• การฝึกเทคนิคการผ่อนคลาย เช่น mindfulness meditation

2. การใช้ยา เช่น

• ยาต้านเศร้า (SSRIs/SNRIs) เช่น sertraline escitalopram venlafaxine duloxetine
• ยาคลายกังวล (Benzodiazepines) ใช้ระยะสั้นเพื่อลดอาการเฉียบพลัน

3. การดูแลตนเองและปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต

• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• นอนหลับให้เพียงพอ
• หลีกเลี่ยงคาเฟอีน แอลกอฮอล์ สารกระตุ้น
• ฝึกเทคนิคการหายใจและการผ่อนคลายกล้ามเนื้อ

 

ภาวะแทรกซ้อนของโรควิตกกังวลทั่วไปมีอะไรบ้าง ?

โรควิตกกังวลทั่วไปหากไม่รักษาอย่างถูกต้องอาจนำไปสู่ปัญหาต่าง ๆ เช่น

• โรคซึมเศร้า
• ปัญหาการนอน
• โรคทางกาย เช่น ความดันโลหิตสูง โรคกระเพาะอาหาร โรคลำไส้แปรปรวน

 

โรควิตกกังวลทั่วไปหากได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาการจะดีขึ้นมาก ผู้ป่วยบางรายอาจเป็นเรื้อรังหรือกลับมาเป็นซ้ำได้หากเผชิญกับความเครียดใหม่ การเฝ้าระวังและดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอช่วยลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ