โรคแพ้อากาศ หรือโรคภูมิแพ้จมูก

29 มิ.ย. 2563 | เขียนโดย พญ.นภัค จินดา (โสต ศอ นาสิกแพทย์ : โรงพยาบาลสินแพทย์ เทพารักษ์)

โรคแพ้อากาศ หรือโรคภูมิแพ้จมูก
.

โรคที่พบบ่อยในคนไทย พบว่าอุบัติการณ์ของโรคนี้ เพิ่มสูงขึ้นเป็นร้อยละ 38 หรือเกือบ 2 เท่า จากการสํารวจในปี 2538 เมื่อเทียบกับในปี 2518 และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ โรคนี้เกิดการที่ร่างกายได้รับสารก่อภูมิแพ้เข้าไปในร่างกายแล้วกระตุ้นให้มีการสร้างภูมิคุ้มกันชนิดอิมมูโนโกลบูลิน อี (IgE) ขึ้น และเมื่อร่างกายได้รับสารก่อภูมิแพ้นั้นเข้าไปอีก ก็จะเกิดปฏิกิริยาตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้นั้นๆ เกิดเป็นอาการของโรคแพ้อากาศขึ้น
.

**สาเหตุ**

  • กรรมพันธุ์ โรคภูมิแพ้มักเป็นในครอบครัวที่มีคนเป็นอยู่ก่อนแล้วพบว่า ถ้าพ่อหรือแม่เป็นเพียงคนเดียว ลูกมีโอกาสร้อยละ 50 ที่จะเป็นโรคภูมิแพ้ ถ้าทั้งพ่อและแม่เป็นลูกมีโอกาสเป็นโรคภูมิแพ้ ร้อยละ 60-80 และถ้าพ่อและแม่ไม่เป็นโรคเลย ลูกจะมีโอกาส ร้อยละ 15-25 ที่จะเป็นโรคภูมิแพ้
  • สารก่อภูมิแพ้ พบว่าในคนไทยโดยส่วนใหญ่มักจะแพ้ไรฝุ่นและแมลงสาบ นอกจากนี้ยังมี เกสรหญ้า/วัชพืชหรือดอกไม้ต่างๆ รวมทั้งแมวและสุนัขด้วย
  • มลพิษและสารระคายเคืองต่างๆสารก่อมลพิษ และสารเคมีระคายเคืองต่างๆเหล่านี้ เป็นปัจจัยที่เสริมให้อาการของโรคภูมิแพ้กําเริบมากขึ้นและรุนแรงขึ้น ทําให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยแย่ลง
  • สภาพอากาศการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่เสริมทําให้อาการของโรคภูมิแพ้กําเริบมากขึ้น อันเป็นสาเหตุทําให้ถูกเรียกว่าเป็น “โรคแพ้อากาศ” ทั้งๆที่โดยแท้จริงแล้วผู้ป่วยมิได้แพ้อากาศหากแต่แพ้สิ่งที่ปนเปื้อนอยู่ในอากาศต่างหาก

**อาการของโรคภูมิแพ้จมูก**

คันจมูก จาม น้ำมูกไหล แน่นจมูก หรือคัดจมูก หายใจลําบากหรือหายใจไม่อิ่ม อาจมีอาการคันตา เคืองตา น้ําตาไหล คันคอ เพดานปาก หรือคันหู หูอื้อบ่อยๆก็ได้
.

**คุณเป็นโรคแพ้อากาศ หรือ ภูมิแพ้จมูกหรือไม่?**

คําตอบเหล่านี้จะช่วยในการค้นหาว่าคุณเป็นโรคแพ้อากาศหรือไม่

  • พ่อหรือแม่ หรือทั้งคู่เป็นโรคภูมิแพ้ หรือแพ้อากาศหรือไม่
  • คุณมีอาการดังกล่าวข้างต้นบ่อยๆ หรือไม่
  • คุณมีอาการเป็นหวัดอยู่เรื่อยๆ และแต่ละครั้งเป็นนานหลายสัปดาห์หรือไม่
  • คุณเกิดอาการแพ้เวลาเข้าใกล้ หรือสัมผัส แมว สุนัข หญ้า พืชต่างๆ ฝน หรือไม่
  • คุณมีอาการเหมือนเป็นหวัด เวลาอากาศเปลี่ยนบ่อยๆ หรือไม่

ลักษณะที่พบในจมูก คือ เยื่อบุจมูกบวม สีชีส และอาจมีน้ำมูกใสจํานวนมาก ถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง อาจเกิดโรคหรือภาวะแทรกซ้อนต่างๆตามมา เช่น ไซนัสอักเสบ คออักเสบเรื้อรัง หลอดลมอักเสบเรื้อรัง หอบหืด ริดสีดวงจมูก หูชั้น กลางอักเสบ โดยเฉพาะในเด็ก ภาวะมีน้ําขังในหูชั้นกลาง จมูกไม่ได้กลิ่น นอนกรน หรือหยุดหายใจเวลานอนได้
.
โรคแพ้อากาศ หรือภูมิแพ้จมูก นั้นสามารถรักษาให้อาการต่างๆดีขึ้นได้ แม้ว่าจะไม่หายขาดแต่ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้เหมือนคนปกติทั่วไป และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ โดยการรักษามิได้มีเพียงการใช้ยาแต่เพียงอย่างเดียว จําเป็นที่ผู้ป่วยต้องให้ความร่วมมือในการปฏิบัติตนให้ถูกต้องเหมาะสมด้วย
.

**หลักในการรักษาโรคแพ้อากาศ หรือภูมิแพ้จมูก มี 4 ขั้นตอน คือ

  1. กําจัด หลีกเลี่ยง สิ่งที่แพ้ และสารระคายเคืองต่างๆ ซึ่งเป็นการรักษาที่สําคัญที่สุด
  2. การรักษาด้วยยา เพื่อบรรเทาอาการ เช่น ยาแก้แพ้ชนิดกิน หรือยาพ่นจมูก ซึ่งควรให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้แนะนํา เนื่องจากโรคแพ้อากาศเป็นโรคเรื้อรังที่โอกาสในการรักษาหายขาดน้อย จึงจําเป็นต้องมีการใช้ยาต่อเนื่องสม่ำเสมอ
  3. การฉีดวัคซีนภูมิแพ้ เป็นการรักษาโดยการฉีดสารก่อภูมิแพ้ที่เป็นสาเหตุของอาการ เข้าไปในร่างกายที่ละน้อยแล้วค่อยๆเพิ่มปริมาณมากขึ้น เพื่อให้สร้างภูมิต้านทานต่อสิ่งที่แพ้
  4. การรักษาโดยการผ่าตัดใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการมาก หรือมีโรคบางอย่างร่วมด้วย เช่น ผนังกั้นจมูกคด เยื่อบุจมูกบวมมาก ริดสีดวงจมูก ไซนัสอักเสบ ซึ่งไม่ดีขึ้นหลังให้การรักษาด้วยยาอย่างเต็มที่
    .
    .
    .
    ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
    .
    โรงพยาบาลสินแพทย์ รามอินทรา
    .
    โรงพยาบาลสินแพทย์ ลำลูกกา
    .
    โรงพยาบาลสินแพทย์ เทพารักษ์
    .
    โรงพยาบาลสินแพทย์ ศรีนครินทร์  
SHARE