ช็อกโกแลตซีสท์มีอาการอย่างไร

30 มี.ค. 2563 | เขียนโดย โรงพยาบาลสินแพทย์ รามอินทรา

โดยปกติแล้วภายในโพรงมดลูกจะมีเยื่อบุโพรงมดลูกซึ่งจะหนาตัวและมีเลือดคั่ง จากนั้นก็จะสลายตัวเป็นเลือดประจำเดือน แต่ในบางคนเยื่อบุโพรงมดลูกบางส่วนไปเจริญผิดที่อยู่นอกโพรงมดลูก เช่น ที่รังไข่ ท่อนำไข่ กระเพาะปัสสาวะ หรือ เนื้อเยื่องต่างๆ ที่ยึดมดลูกไว้ ในกรณีที่ไปเกิดที่ผิวของรังไข่มักจะกลายเป็นถุงน้ำ หรือ ซีสท์ มีขนาดเท่าไข่ไก่ หรือ ผลส้ม ที่มีเลือดคั่งอยู่ข้างในเรียกว่า ถุงน้ำช็อกโกแลต หรือ ช็อกโกแลตซีสท์ (Chocolate cyst)



เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่… หรือ ช็อกโกแลตซีสท์

โดยปกติแล้วภายในโพรงมดลูกจะมีเยื่อบุโพรงมดลูกซึ่งจะหนาตัวและมีเลือดคั่งจากนั้นก็จะสลายตัวเป็นเลือดประจำเดือน แต่ในบางคนเยื่อบุโพรงมดลูกบางส่วนจะไปเจริญผิดที่อยู่นอกโพรงมดลูก เช่น ที่รังไข่ ท่อนำไข่ กระเพาะปัสสาวะ หรือ เนื้อเยื่อๆต่างๆ ที่ยึดมดลูกไว้

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุของการเกิดโรคนี้ที่แน่ชัด แต่สันนิษฐานว่าจะเกิดจากมีเยื่อบุโพรงมดลูกที่ปนอยู่ในเลือดประจำเดือนไหลย้อนผ่านท่อรังไข่เข้าไปฝังตัวอยู่ตามที่ต่างๆ ดังกล่าวแล้ว โดยเยื่อบุเหล่านนี้จะมีการเปลี่ยนแปลง คือ เกิดการหนาตัวมีเลือดคั่ง และมีเลือดออกเป็นวงจรทุกเดือน เช่นเดียวกับเยื่อบุที่อยู่ในโพรงมดลูก จึงเกิดการระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อโดยรอบ จนเกิดเป็นพังผืดดึงรั้งอยู่ภายในช่องท้อง ทำให้เกิดอาการปวดท้องเรื้อรัง

ช็อกโกแลตซีสท์มีอาการอย่างไร

  • ไม่พบมีอาการผิดปกติแต่มีการตรวจพบโรคโดยบังเอิญจากการตรวจเช็คสุขภาพประจำปี หรือ จากการเจ็บป่วยด้วยโรคอื่น หรือ ผ่าตัดอย่างอื่น หรือมาปรึกษาแพทย์เรื่องมีบุตรยาก
  • อาจมีอาการปวดประจำเดือน ซึ่งจะปวดรุนแรงในช่วงวันท้ายๆ ของการมีประจำเดือน
  • อาจมีการปวดประจำเดือนครั้งแรกเมื่ออายุมากว่า 25 ปี
  • ปริมาณประจำเดือนมากกว่าปกติ หรือ กระปริดกะปรอย
  • ปวดท้องน้อยหลังมีเพศสัมพันธุ์
  • คลำพบก้อนที่บริเวณท้องน้อยซึ่งเกิดจากขนาดถุงน้ำที่รังไข่โตขึ้น
  • ปวดขณะเบ่งถ่ายอุจจาระ หรือปัสสาวะ
  • ในรายที่ถุงน้ำช็อคโกแลตเกิดการแตกจะมีอาการปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน
  • ร้อยละ 60-70 ของผู้ที่เป็นโรคนี้มีประวัติว่ายังไม่เคยมีบุตรมากก่อน ซึี่่งเป็นสาเหตุให้มีบุตรยาก

 

ใครบ้างที่มีโอกาสเป็น โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริอญผิดที่

โรคนี้พบได้บ่อยในสตรีวัยเจริญพันธุ์ที่มีอายุ 30-50 ปี และมีโอกาสเป็นได้มากขึ้น ถ้ามีแม่ หรือ พี่น้องเป็นโรคนี้มาก่อน

 

จะทราบได้อย่างไรว่าเป็นโรคนี้หรือไม่

จากการซักประวัติ และหากมีอาการดังกล่าวข้างต้น แพทย์จะตรวจร่างกายร่วมกับ ตรวจภายในหรือส่องกล้องผ่านทางหน้าท้อง (Laparoscopy) โดยเปิดแผลขนาดเล็กๆ ที่บริเวณของล่างสะดือ และบริเวณเหนือหัวหน่าว เพื่อใส่เครื่องมือ หรือ กล้องผ่านแผลนี้ไปดูอวัยวะภายในให้เห็นได้ชัดเจนขึ้น

การตรวจด้วยการส่องกล้องจะทำภายใต้การดมยาสลบ และแพทย์ผู้ชำนาญการ จึงมักไม่ต้องนอนพักค้างคืน ที่โรงพยาบาลการส่องกล้องภายในช่องท้องสตรีนี้ นอกจากตรวจวินิจฉัยหารอยโรคหรือความผิดปกติแล้ว ยังสามารถทำการผ่าตัดได้ในขั้นตอนเดียว

 

การรักษาโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

  • ในรายที่ไม่มีอาการ หรือ รุนแรงไม่มาก แพทย์อาจให้สังเกตอาการและติดตามการเปลี่ยนแปลงเป็นระยะ
  • ในรายที่มีอาการแพทย์อาจรักษาโดยการใช้ยา หรือ หากใช้ยาแล้วไม่ได้ผลอาจจำเป็นต้องผ่าตัด

 

การผ่าตัดโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

การผ่าตัดมีหลายวิธี อาจจะตัดเฉพาะตำแหน่งของโรค หรือ สลายพังผืดออก โดยยังคงเก็บมดลูก ท่อนำไข่และรังไข่ไว้สามารถผ่าตัดโดยการส่องกล้อง ผ่านทางหน้าท้องแผลจะมีขนาดเล็ก ใช้เวลาในการพักฟื้นน้อย ทำให้ลดอาการปวดประจำเดือน และเพิ่มความสามารถในการมีบุตรได้ดีขึ้น ในรายที่เป็นมาก หรือ ผู้ที่มีอาการรุนแรงและมีบุตรเพียงพอแล้ว แพทย์อาจพิจารณาแนะนำให้ผ่าตัดเอามดลูกและตัดรังไข่ออกข้างเดียว หรือ ทั้งสองข้างแล้วแต่ความรุนแรงของโรค

 

พบแพทย์เฉพาะทาง แผนกสูตินรีเวช ที่ โรงพยาบาลสินแพทย์ สาขาใกล้บ้านคุณ
(คลิก link เพื่อนัดพับแพทย์เฉพาะทาง)

SHARE