စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါဗဟိုဌาန

နှလုံးကျန်းမာရေးကို ဘက်စုံစောင့်ရှောက်ပြီး ဘဝအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့က ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသည်။

လူအများစုသည် ‘နှလုံးညှစ်အားကျခြင်း’ (Heart Failure) ဆိုသည်မှာ နှလုံးချက်ချင်း ရပ်တန့်သွားခြင်းဟု မှားယွင်းစွာ နားလည်တတ်ကြသည်။ သို့သော် ဆေးပညာအရ ဤရောဂါစုသည် နှလုံးကြွက်သားများ အားနည်းလာသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ဆဲလ်များဆီသို့ သွေးလုံလောက်စွာ မညှစ်ထုတ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကြောင့် လူနာများသည် မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အားအင်ကုန်ခန်းခြင်း သို့မဟုတ် အဆုတ်ထဲတွင် ရေဝင်ပြီး လှဲအိပ်၍မရခြင်းစသည့် ပြင်းထန်သော ဝေဒနာများကို ခံစားရသဖြင့် ဘဝအရည်အသွေးကို များစွာ ထိခိုက်စေသည်။ နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါသည် နာတာရှည်ရောဂါ ဖြစ်သော်လည်း လျင်မြန်စွာ ရောဂါရှาဖွေကုသခြင်း၊ သင့်လျော်သောကုသမှုနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ရှောက်ခြင်းတို့ဖြင့် လူနာအများစုသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး၊ ဆေးရုံပြန်တက်ရမှုကို လျှော့ချကာ သာမန်နီးပါး နေထိုင်သွားနိုင်သည်။

စင်ဖတ်ရာမင်ထราဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါဗဟိုဌาနသည် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ နှလုံးကျွမ်းကျင်သူနာပြုများ、 ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ၊ ကာယကုထုံးပညာရှင်များ၊ အာဟာရပညာရှင်များနှင့် နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့က ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ လူနာတစ်ဦးစီအတွက် အသင့်တော်ဆုံးသော ကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲပေးသည်။ ခေတ်မီရောဂါရှาဖွေကုသရေးနည်းပညာများဖြင့် လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရန်၊ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချရန်နှင့် ရေရှည်တွင် နှလုံးအားကောင်းစေရန် ကူညီပေးလျက်ရှိသည်။

နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါဟု သံသယဖြစ်စေနိုင်သော လက္ခဏာများမှာ အဘယ်နည်း?

• ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ မောပန်းလွယ်ခြင်း
• အနားယူနေစဉ်ပင် မောဟိုက်ခြင်း
• လှဲအိပ်၍မရဘဲ ခေါင်းအုံးအများအပြား ခုအိပ်ရခြင်း
• ခြေထောက်နှင့် ခြေဖဝါးများ ဖောယောင်ခြင်း
• ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ရေဓာတ်စုပုံခြင်းကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန် လျင်မြန်စွာတက်လာခြင်း
• ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ ရင်တုန်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း

ကျွန်ုပ်တို့ ပြုစုကုသပေးသော နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါနှင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေများ

ကျွန်ုပ်တို့သည် နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါ အဆင့်အားလုံးရှိ လူနာများကို ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုပေးပြီး ၎င်းကို ဖြစ်ပွားစေသော ရောဂါအခံများကိုပါ ကုသပေးပါသည် –

• ရုတ်တရက်နှင့် နာတာရှည် နှလုံးညှစ်အားကျခြင်း: မောဟိုက်ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ညဘက်တွင် လန့်နိုးခြင်း၊ လှဲအိပ်၍မရခြင်း၊ ခြေထောက်ဖောယောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဗိုက်ကယ်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းစသည့် လက္ခဏာရှိသူများကို ပြုစုကုသပေးသည်။
• ရောဂါဖြစ်စေသောအခံရောဂါစုများ: နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ နှလုံးကြွက်သားပုပ်ရောဂါ၊ နှလုံးကြွက်သားပုံမှันမဟုတ်ဘဲထူခြင်း၊ နှလုံးအဆို့ရှင်ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ရဲခြင်း၊ သက်ကြီး先ဉာဏ်စွမ်းရည်နှလုံးရောဂါ၊ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းနှင့် နှလုံးညှစ်အားကျခြင်း တွဲဖက်ဖြစ်ခြင်း။
• နှလုံးညှစ်အားကျခြင်းအပေါ် သက်ရောက်စေသော ရောဂါစုများ: ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ သွေးတွင်းအဆီများခြင်း၊ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်း၊ အိပ်နေစဉ်အသက်ရှူရပ်ခြင်း ရောဂါများကိုလည်း ပူးပေါင်းထိန်းချုပ်ကုသပေးသည်။

နှလုံးစွမ်းဆောင်ရည် ဆန်းစစ်စုံစမ်းခြင်းနှင့် ရောဂါရှาဖွေရေး အစီအစဉ်များ

နှလုံးညှစ်အားကျဗဟိုဌาနသည် အကြောင်းရင်းရှာဖွေရန်၊ ပြင်းထันမှုအဆင့်ကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် ကုသမှုရผลများကို စောင့်ကြည့်ရန် အောက်ပါကိရိယာများကို အသုံးပြုပါသည် –

• ကနဦးဆန်းစစ်ခြင်း: ရောဂါရာဇဝင်မေးခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်/အရပ် တိုင်းတာခြင်း၊ သွေးပေါင်ချိန်နှင့် သက်စောင့်လက္ခဏာများ တိုင်းတာခြင်း။
• သွေးစစ်ခြင်း: ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်၊ ဓာတ်ဆားပမာဏနှင့် နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါညွှန်ပြချက် (BNP / NT-proBNP) တို့ကို သွေးဖောက်စစ်ဆေးခြင်း။
• နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းခြင်း (EKG) နှင့် ရင်ဘတ်ဓာတ်မှัน (Chest X-ray) ရိုက်ခြင်း
• နှလုံးတယ်လီဗေးရှင်းလှိုင်းရိုက်ခြင်း (Echocardiogram): နှလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ နှလုံးညှစ်အားနှင့် အဆို့ရှင်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးခြင်း။
• နှလုံးကွန်ပျူတာဓာတ်မှัน (CT-Scan): နှလုံးကြွက်သားများ ပျက်စီးမှုကို အသေးစိတ် စုံစမ်းရန်။
• နှလုံးသွေးကြောကွန်ပျူတာဓာတ်မှัน (CT Coronary Angiography): နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းသည်ဟု သံသယရှိသူများအတွက်။
• နှလုံးသံလိုက်ဓာတ်မှัน (Cardiac MRI): ဓာတ်ရောင်ခြည်မရှိဘဲ နှလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ နှလုံးကြွက်သားအခြေအနေနှင့် သွေးလည်ပတ်မှုကို အလွန်အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးနိုင်သော အဆင့်မြင့်စက်ဖြစ်ပြီး တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှု လိုအပ်သော လူနာများအတွက် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သည်။
• ၆ မိနစ်လမ်းလျှောက်စမ်းသပ်ချက် (6-Minute Walk Test): ခန္ဓာကိုယ်နှင့် နှလုံး၏ ကြံ့ခိုင်မှုကို ကနဦးဆန်းစစ်ရန် (လူနာများအား လမ်းလျှောက်ရန် သက်တောင့်သက်သာရှိသော ဖိနပ်၊ သက်တောင့်သက်သာရှိသော အင်္ကျီလက်တိုနှင့် ဘောင်းဘီရှည် ဝတ်ဆင်လာရန် အကြံပြုပါသည်)။
• လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရင်း နှလုံးနှင့်အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးခြင်း (CPET): အချို့လူနာများတွင် ဘေးကင်းသော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် ရောဂါခန့်မှန်းချက်ကို တိကျစွာပြောပြနိုင်ရန် ညွှန်းပို့စစ်ဆေးပေးသည်။
• ၂၄ သို့မဟုတ် ၄၈ နာရီ နှလုံးခုန်နှုန်းမှတ်တမ်းတင်စက် (Holter Monitoring): နှလုံးခုန်မမှန်ဟု သံသယရှိသူများအတွက်။

နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့၏ စနစ်တကျ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု

ကျွန်ုပ်တို့၏ ဗဟိုဌาနသည် ဘက်စုံစနစ်တကျကုသမှု (Holistic Care) ကို အဓိကထားပြီး၊ နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါရှိသူများကို စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ကုသပေးရန် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး၊ ကျွမ်းကျင်သူနာပြု၊ ဆေးဝါးပညာရှင်၊ အာဟာရပညာရှင်、 ကာယပြန်လည်သန်စွမ်းရေးပညာရှင်တို့ ပါဝင်သော “Heart Failure Clinic” အထူးဆေးခန်းကို ဖွင့်လှစ်ထားရှိပါသည် –

• အထူးကုဆရာဝန်ကြီးမှ ဆေးဝါးများကို စနစ်တကျ ချိန်ညှิပေးခြင်း: ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့် အာနိသင်ကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ပြီး လူနာတစ်ဦးစီအတွက် အထိရောက်ဆုံးသော ဆေးပမာဏရရှိရန် ၂ ပတ်မှ ၄ ပတ်တစ်ကြိမ် ဆေးဝါးများကို စနစ်တကျ ချိန်ညှิပေးသည်။
• ဗဟိုဌาန ကျွမ်းကျင်သူနာပြုများမှ အနီးကပ်ပြုစုခြင်း: လက္ขဏာများကို စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ အရေးပေါ်အခြေအနေများကို မေးမြန်းခြင်း၊ ရောဂါနှင့်ပတ်သက်သော ဗဟုသုတများကို မေးခွန်းများ၊ ဗီဒီယိုများနှင့် လမ်းညွှန်စာအုပ်များဖြင့် လမ်းညွှန်ပေးခြင်းအပြင် တုပ်ကွေးနှင့် အဆုတ်ရောင်ကာကွယ်ဆေးများကို စစ်ဆေးပေးပြီး၊ အစားအသောက်၊ ဆား (ဆိုဒီယမ်) နှင့် ရေပမာဏ ကန့်သတ်ရန် လမ်းညွှန်ပေးသည်။
• ဆေးဝါးပညာရှင်များမှ ဆေးဝါးများ၏ ဘေးကင်းမှုကို စောင့်ကြည့်ပေးခြင်း: ဆေးသောက်ပုံစနစ်တကျရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို စစ်ဆေးခြင်း၊ အခြားဆေးများနှင့် နှလုံးဆေး တိုက်ဆိုင်မှုရှိမရှိကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပေးပြီး အိမ်မပြန်မီ ဆေးဝါးများအကြောင်း အသေးစိတ် ရှင်းလင်းပြောကြားပေးသည်။
• နှလုံးပြန်လည်သန်စွမ်းရေး အစီအစဉ် (Cardiac Rehabilitation): ဘေးကင်းပြီး နှလုံးကြံ့ခိုင်လာစေရန် သင့်လျော်သော လေ့ကျင့်ခန်းပုံစံများကို ရေးဆွဲပေးသည်။
• အခြားရောဂါအခံများကို ကုသပေးခြင်း: ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ သွေးတွင်းอဆီဓာတ်နှင့် ကျောက်กပ်ရောဂါများကို ပူးပေါင်းကုသပေးသည်။
• အထူးပြုစက်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုကုသခြင်း (လိုအပ်ပါက): နှလုံးခုန်စက် (Pacemaker)၊ Cardiac Resynchronization Therapy (CRT)၊ အလိုအလျောက် နှလုံးခုန်ထိန်းစက် (ICD) များ ထည့်သွင်းကုသပေးခြင်း။

ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါဗဟိုဌาနကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

• ✓ နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့ဖြင့် ပြုစုပေးခြင်း (Multidisciplinary Team): ကျွန်ုပ်တို့တွင် ဆရာဝန်ကြီးများသာမက နှလုံးကျွမ်းကျင်သူနာပြု၊ ဆေးဝါးပညာရှင်၊ အာဟာရပညာရှင်နှင့် ကာယကုထုံးပညာရှင်တို့ ပူးပေါင်းကာ လူနာဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် စနစ်တကျ စောင့်ရှောက်ပေးသည်။
• ✓ ဆေးဝါးပမာဏကို အသေးစိတ် ချိန်ညှิပေးခြင်း: ၂ ပတ်မှ ၄ ပတ်တစ်ကြိမ် လက္ခဏာများကို စေ့စပ်စွာ စစ်ဆေးပေးပြီး၊ ဆေးချိန်ညှိစဉ်အတွင်း ကျောက်ကပ်နှင့် ဓာတ်ဆားပမာဏကို စနစ်တကျ စောင့်ကြည့်ပေးသည်။
• ✓ တစ်ဦးချင်းစီအတွက် နှလုံးပြန်လည်သန်စွမ်းရေး လေ့ကျင့်ခန်းများ: အဆင့်မြင့်စက် (CPET) ဖြင့် စစ်ဆေးဆန်းစစ်ပြီး၊ နှလုံးညှစ်အားကျလူနာများ နေ့စဉ်ဘဝကို ယုံကြည်ချက်ရှိရှိနှင့် မမောဘဲ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် လေ့ကျင့်ခန်းများ စီစဉ်ပေးသည်။
• ✓ အိမ်တိုင်ရာရောက် စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ရှောက်မှုကွန်ရက်: လူနာနှင့် မိသားစုဝင်များ အိမ်တွင် ဆား/ရေ ကန့်သတ်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်တိုင်းခြင်းနှင့် ရေဝင်ဖောယောင်သည့်လက္ขဏာများကို မှန်ကန်စွာ စောင့်ကြည့်နိုင်ရန် လမ်းညွှန်စာအုပ်များနှင့် ဗဟုသုတမီဒီယာများ ပံ့ပိုးပေးသည်။
• ✓ ဘဝအရည်အသွေးကို ဘက်စုံမြှင့်တင်ပေးခြင်း: ကုသမှု၊ ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး၊ နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုး ကာကွယ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ

Q: နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါသည် အမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား?

A: ရောဂါဖြစ်ရသည့်အကြောင်းရင်းပေါ်တွင် မူတည်သည်။ စနစ်တကျကုသမှုခံယူပြီး ဆရာဝန်နှင့် ရက်ချိန်းပုံမှန်ပြသပါက လူနာအများစုသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး သာမန်အတိုင်း နေထိုင်နိုင်သည်။

Q: နှလုံးညှစ်အားကျခြင်းသည် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းနှင့် တူပါသလား?

A: မတူပါ။ နှလုံးညှစ်အားကျခြင်းသည် နှလုံးမှ သွေးကို လုံလောက်စွာ မညှစ်ထုတ်နိုင်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းသည် နှလုံးချက်ချင်းရပ်သွားခြင်း ဖြစ်သဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်သည်။

Q: နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါရှိသူများ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လို့ ရပါသလား?

A: လုပ်နိုင်သည်။ လုပ်ရန်လည်း လွန်စွာလိုအပ်သည်။ သို့သော် ဆရာဝန်နှင့် နှလုံးပြန်လည်သန်စွမ်းရေးအဖွဲ့၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့ဌာနတွင် ၆ မိနစ်လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် CPET စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ပြီး လူနာ၏နှလုံး မည်သည့်အဆင့်အထိ ခံနိုင်ရည်ရှိသည်ကို တိုင်းတာကာ ဘေးကင်းသော လေ့ကျင့်ခန်းပုံစံများကို ရေးဆွဲပေးမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရေရှည်တွင် နှလုံးကြံ့ခိုင်လာစေရန် ကူညီပေးသည်။

Q: နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါရှိသူများ ရေကန့်သတ်သောက်ရပါသလား?

A: ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရေဝင်ဖောယောင်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ရေနှင့် ဆား (ဆိုဒီယမ်) ကို ကန့်သတ်သောက်သုံးရန် လိုအပ်သည်။

Q: နေ့တိုင်း ကိုယ်အလေးချိန် တိုင်းဖို့ လိုအပ်ပါသလား?

A: နေ့တိုင်း အချိန်တူတွင် တိုင်းသင့်သည်။ အကယ်၍ ၂-၃ ရက်အတွင်း ကိုယ်အလေးချိန် လျင်မြန်စွာ တက်လာပါက ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ရေဝင်ဖောယောင်ခြင်း၏ လက္ขဏာဖြစ်သဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း ပြသသင့်သည်။