ในร่างกายของคนเรา ระบบประสาทส่วนปลายจะทำหน้าที่รับคำสั่งจากระบบประสาทส่วนกลาง แล้วส่งต่อคำสั่งไปยังกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายมีการเคลื่อนไหวและรับความรู้สึกได้ ระบบประสาทส่วนปลายจะมีเส้นประสาทที่ทำหน้าที่เหมือนเป็นสายไฟฟ้าในการนำคำสั่งไปตามอวัยวะต่างๆ ซึ่งเส้นประสาทส่วนปลายที่ออกจากสมองมี 12 คู่ซ้ายและขวา แต่ละคู่ควบคุมการทำงานในแต่ละส่วนของร่างกายที่เฉพาะเจาะจงแตกต่างกันไป

สัญญาณเตือน…โรคปลายประสาทอักเสบ

ในร่างกายของคนเรา ระบบประสาทส่วนปลายจะทำหน้าที่รับคำสั่งจากระบบประสาทส่วนกลาง แล้วส่งต่อคำสั่งไปยังกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายมีการเคลื่อนไหวและรับความรู้สึกได้ ระบบประสาทส่วนปลายจะมีเส้นประสาทที่ทำหน้าที่เหมือนเป็นสายไฟฟ้าในการนำคำสั่งไปตามอวัยวะต่างๆ ซึ่งเส้นประสาทส่วนปลายที่ออกจากสมองมี 12 คู่ซ้ายและขวา แต่ละคู่ควบคุมการทำงานในแต่ละส่วนของร่างกายที่เฉพาะเจาะจงแตกต่างกันไป

โรคปลายประสาทอักเสบ: กลุ่มเสี่ยง

โรคปลายประสาทอักเสบ พบได้ในกลุ่มวัยกลางคนขึ้นไป และกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสเกิดโรคนี้ได้มากขึ้น ได้แก่

• ผู้ป่วยเบาหวาน
• ทำงานหนักพักผ่อนน้อย
• ดื่มสุราหรือแอลกอฮอลล์เป็นประจำ
• สูบบุหรี่
• รับประทานอาหารไม่ครบ 5 หมู่
• ร่างกายขาดวิตามินบางชนิด เช่น บี 1 บี 6 และ บี 12
• รับประทานยาบางชนิดที่มีผลข้างเคียงต่อเส้นประสาท

ลักษณะของอาการผิดปกติเมื่อเส้นประสาทอักเสบ

เส้นประสาทสมองคู่ที่ 7

ถ้าเกิดการอักเสบ ทำให้เกิดอาการใบหน้าเบี้ยว ใบหน้าอ่อนแรงครึ่งซีก ชื่อโรคว่า Bell’s palsy ส่วนหนึ่งของอาการนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัส โดยเฉพาะไวรัสงูสวัด ทำให้เกิดกลุ่มอาการ Ramsey hunt syndrome มักเกิดในช่วงที่ร่างกายทำงานหนัก พักผ่อนน้อย ภูมิต้านทานตกลง

เส้นประสาทสมองคู่ที่ 8

เส้นประสาทสมองคู่ที่ 8 ทำหน้าที่ในการได้ยิน ถ้าเกิดการอักเสบ จะทำให้สูญเสียการทรงตัว เกิดอาการเวียนศีรษะบ้านหมุน มีปัญหาทางการได้ยิน ตั้งแต่หูอื้อ ได้ยินเสียงผิดปกติ หรือไปถึงมีอาการหูดับ

เส้นประสาทสมองคู่ที่ 3, 4 หรือ 6

หน้าที่สำคัญ คือ ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อกลอกตา ถ้าเกิดการอักเสบ อาการที่พบบ่อย คือ เห็นภาพซ้อนแนวใดแนวหนึ่ง อาจพบร่วมกับอาการปวดกระบอกตา ปวดศีรษะได้ มักจะพบในกลุ่มคนที่เป็นโรคเบาหวาน

เส้นประสาทสมองคู่ที่ 5

ทำหน้าที่รับความรู้สึกใบหน้า หากเกิดการอักเสบ จะมีอาการปวดเสียว ปวดแปร๊บๆ บนใบหน้า ลักษณะอาการคล้ายถูกไฟฟ้าช็อต มักเกิดอาการด้านใดด้านหนึ่งของใบหน้า

แนวทางการดูแลและป้องกัน

แนวทางการดูแลเพื่อป้องกันการเกิดโรคได้เบื้องต้น คือ

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• กินอาหารให้ครบ 5 หมู่
• เลิกดื่มแอลกอฮอล์
• งดสูบบุหรี่
• ปรับรูปแบบในการดำเนินชีวิตประจำวัน ไม่ให้เคร่งเครียดมากเกินไป

หากพบอาการผิดปกติแนะนำให้พบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ และรับการรักษาให้ถูกต้อง และเหมาะสม เนื่องจากการอักเสบของเส้นประสาทบางตำแหน่งมีสาเหตุมาจากการขาดวิตามินบางชนิด เมื่อได้รับการแก้ไข ได้รับวิตามินเสริมให้เพียงพอ ก็ทำให้หายจากอาการได้ บางกรณีต้องรักษาด้วยการผ่าตัดซึ่งการรักษาที่เหมาะสม ก็จะช่วยให้หายจากอาการที่สร้างความเจ็บปวดและรำคาญต่อการใช้ชีวิตประจำวันให้เป็นไปอย่างปกติขึ้น