ความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อย เกิดจากพฤติกรรมหรือโรคไต มักไม่แสดงอาการ ควรรีบตรวจเช็กเพื่อลดความเสี่ยงโรคหัวใจ

ความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อย (Hypertension in the young) หมายถึง ภาวะความดันโลหิตสูงที่พบในผู้ที่มีอายุน้อยกว่า 40 ปี

 

ซึ่งอาจมีสาเหตุที่แตกต่างจากความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ บางสาเหตุอาจสามารถรักษาได้ ถ้าตรวจพบและรักษาตั้งแต่เริ่มต้นจะลดภาวะแทรกซ้อนในระยะยาวได้มาก

 

สาเหตุของความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อยเกิดจากอะไรบ้าง ?

1. Primary hypertension (ความดันโลหิตสูงปฐมภูมิ)

พบบ่อยในกลุ่มที่อายุมากกว่า 18 ปี โดยเฉพาะคนที่มีปัจจัยเสี่ยง ได้แก่

• ภาวะอ้วน
• มีประวัติคนในครอบครัวเป็นความดันโลหิตสูง
• การรับประทานอาหารเค็ม ขาดการออกกำลังกาย

2. Secondary hypertension (ความดันโลหิตสูงทุติยภูมิ)

พบได้บ่อยในวัยเด็กและวัยรุ่น สาเหตุที่สำคัญ ได้แก่

• โรคไต เช่น โรคไตอักเสบ โรคไตจากการไหลย้อน โรคถุงน้ำในไต
• โรคของต่อมไร้ท่อ เช่น ภาวะฮอร์โมนอัลโดสเตอโรนสูง เนื้องอกต่อมหมวกไต กลุ่มอาการคุชชิง ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ
• โรคของหลอดเลือด เช่น ภาวะหลอดเลือดแดงไตตีบ ภาวะตีบแคบของหลอดเลือดแดงใหญ่ ภาวะหลอดเลือดอักเสบ
• สาเหตุอื่น ๆ เช่น
• การใช้ยาหรือสารบางชนิด เช่น ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDS ยาสเตียรอยด์ ยาคุมกำเนิด แอลกอฮอล์ สารเสพติด
• ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
• ความเครียด

 

อาการของความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อยเป็นอย่างไร ?

ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการ แต่มักตรวจพบโดยบังเอิญจากการวัดความดันโลหิต ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการ เช่น

• ปวดศีรษะ มึนศีรษะ
• เลือดกำเดาไหลง่าย
• เหนื่อยง่าย หัวใจเต้นแรง

 

การตรวจวินิจฉัยความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อยทำอย่างไร ?

1. การซักประวัติและการตรวจร่างกาย

 

• ประวัติครอบครัวเป็นความดันโลหิตสูงหรือโรคหัวใจและหลอดเลือด ประวัติการใช้ยาหรือสารเสพติด
• ประวัติอาการที่สงสัย secondary HT เช่น ปวดศีรษะ ใจสั่น เหงื่อออก กล้ามเนื้ออ่อนแรง บวม ปัสสาวะผิดปกติ
• การตรวจร่างกายเพื่อการวินิจฉัยและหาสาเหตุ เช่น การวัดความดันโลหิตแขนและขาทั้ง 2 ข้าง การชั่งน้ำหนัก การฟังเสียงฟู่บริเวณท้องด้านข้าง การตรวจต่อมไทรอยด์ การคลำชีพจรที่ขาหนีบ

2. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ

 

• การตรวจเลือด เช่น CBC, Electrolyte, Creatinine, Fasting blood glucose, Lipid profile, Cortisol, Thyroid function test, Aldosterone, Renin, Cortisol, Metanephrines
• การตรวจปัสาวะ เพื่อตรวจหาเม็ดเลือดแดงและภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ
• การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ การตรวจอัลตราซาวน์หัวใจ
• การตรวจทางรังสี เช่น Renal doppler ultrasound, CTA/MRA renal artery, CT/MRI Abdomen

 

การรักษาความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อยทำอย่างไร ?

1. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

• ลดน้ำหนักหากมีภาวะอ้วน
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• ลดการรับประทานเกลือ
• หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และสารเสพติด

2. การรักษาด้วยยา

การใช้ยาลดความดันโลหิตชนิดต่าง ๆ เช่น

• ACE inhibitors
• Angiotensin receptor blocker
• Calcium channel blockers
• Diuretics
• Beta-blockers

3. การรักษาโรคที่เป็นสาเหตุสำหรับ secondary HT เช่น การผ่าตัดรักษาเนื้องอกที่ต่อมหมวกไต การรักษาภาวะไทรอยด์เป็นพิษ

 

ภาวะแทรกซ้อนของความดันโลหิตสูงในคนอายุน้อยมีอะไรบ้าง ?

หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ผู้ป่วยอาจมีภาวะแทรกซ้อน ได้แก่

• หัวใจโต โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ภาวะหัวใจล้มเหลว
• โรคไตเรื้อรัง
• โรคหลอดเลือดสมอง
• จอประสาทตาเสี่อม

 

หากผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ต้นจะสามารถลดภาวะแทรกซ้อนในระยะยาวได้