หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน (Peripheral Artery Disease) คือ ภาวะที่หลอดเลือดแดงบริเวณแขน ขา หรืออวัยวะส่วนปลายตีบหรืออุดตัน เนื่องจากการสะสมของคราบไขมันบนผนังหลอดเลือดและเกิดภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis)

หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน (Peripheral Artery Disease) คือ ภาวะที่หลอดเลือดแดงบริเวณแขน ขา หรืออวัยวะส่วนปลายตีบหรืออุดตัน เนื่องจากการสะสมของคราบไขมันบนผนังหลอดเลือดและเกิดภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis) ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงเนื้อเยื่อส่วนปลายไม่เพียงพอ โดยมักเกิดที่ขาเป็นส่วนใหญ่ ทำให้เกิดอาการปวดน่องเวลาเดิน หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องอาจรุนแรงจนเกิดเป็นแผลหรือเนื้อตายไปจนถึงขั้นต้องตัดอวัยวะได้

 

ปัจจัยเสี่ยงของหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันมีอะไรบ้าง ?

 

• อายุมาก (พบบ่อยในผู้อายุมากกว่า 50 ปี)
• การสูบบุหรี่
• โรคเบาหวาน
• ความดันโลหิตสูง
• ภาวะไขมันในเลือดสูง
• ภาวะอ้วน
• ขาดการออกกำลังกาย
• มีประวัติโรคหัวใจหรือโรคหลอดเลือดสมอง

อาการของหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันเป็นอย่างไร ?

 

• เจ็บหรือปวดน่องขณะเดิน อาการดีขึ้นเมื่อหยุดพัก หากมีอาการรุนแรงอาจมีอาการปวดแม้ในขณะพัก
• ปลายมือ ปลายเท้าเย็น
• ขาชาหรืออ่อนแรง
• แผลเรื้อรังที่เท้าหรือขา
• ผิวหนังซีดหรือม่วงคล้ำ
• ขนร่วง เล็บงอกช้า ผิวที่ขาเป็นมันเงา
• กล้ามเนื้อฝ่อลีบ
• เสื่อมสมรรถภาพทางเพศในผู้ชาย

การวินิจฉัยหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันทำอย่างไร ?

 

การตรวจเบื้องต้น

• การซักประวัติและตรวจร่างกาย เพื่อประเมินภาวะหลอดเลือดแดงตีบตัน
• การตรวจเลือด เช่น การตรวจระดับน้ำตาลในเลือด ระดับคลอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์

 

การตรวจเพิ่มเติมเพื่อช่วยวินิจฉัย

• วัด Ankle-Brachial Index (ABI) เพื่อเปรียบเทียบความดันโลหิตระหว่างข้อเท้าและแขน
• Doppler ultrasound เพื่อประเมินการไหลเวียนของเลือดผ่านหลอดเลือด
• CT angiography และ MR angiography  เพื่อตรวจการไหลเวียนของเลือด
• Angiogram การฉีดสีหลอดเลือด เพื่อตรวจการไหลเวียนของเลือด

 

การรักษาหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

 

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

• เลิกบุหรี่
• รักษาโรคประจำตัว
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

 

การใช้ยา

• ยาต้านเกล็ดเลือด เช่น Aspirin Clopidogrel เพื่อป้องกันลิ่มเลือดอุดตัน
• ยาขยายหลอดเลือด เช่น Cilostazol
• ยาลดไขมัน เพื่อชะลอการสะสมของคราบไขมัน
• ยาควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ยาลดความดันโลหิต

 

การขยายหลอดเลือดหัวใจและการผ่าตัด

• การขยายหลอดเลือดบอลลูน (Balloon angioplasty) และการใส่อุปกรณ์ถ่างขยายหรือขดลวด เพื่อเปิดหลอดเลือดและเพิ่มการไหลเวียนของเลือด
• การผ่าตัดบายพาส (Bypass surgery) ผ่าตัดทำทางเบี่ยงเลือดด้วยหลอดเลือดเทียมหรือหลอดเลือดจากส่วนอื่นๆของร่างกาย เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด
• การฉีดยาละลายลิ่มเลือด ยาละลายลิ่มเลือดจะถูกฉีดเข้าไปในหลอดเลือดแดงที่อุดตันเพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด
• การตัดอวัยวะ ในกรณีที่อาการรุนแรงและไม่สามารถรักษาได้

วิธีป้องกันหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

• ควบคุมปัจจัยเสี่ยง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
• งดสูบบุหรี่
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• ตรวจสุขภาพประจำปีสม่ำเสมอ