เตือนคนสูบบุหรี่ สะสมความฟิน เพื่อแลกมะเร็งปอด เป็นรางวัลชีวิตสุดเฟล
หลายคนมักอ้างว่าการสูบบุหรี่เป็นหนึ่งวิธีในการคลายเครียด เป็นการสร้างความผ่อนคลายหรือเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตในสังคม แต่เบื้องหลัง “ความฟิน” เพียงชั่วครู่จากการสูบบุหรี่นั้นแฝงไว้ด้วยอันตรายร้ายแรงมากมายที่สะสมอยู่ในร่างกายอย่างเงียบๆ และพร้อมจะปรากฎออกมาในลักษณะของโรคร้ายแรงต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งมะเร็งปอด ซึ่งเป็นโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยและเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ทั่วโลก นอกจากนี้ยังสามารถเกิดจากปัจจัยอื่น ๆ ได้อีกด้วย การเข้าใจถึงปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้จะช่วยให้ปอดของตนเองให้ห่างไกลจากโรคร้าย อย่างไรก็ตามการตระหนักถึงพิษภัยของบุหรี่และผลกระทบโดยตรงต่อระบบทางเดินหายใจจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้เข้าใจถึงผลกระทบและความเสี่ยงที่แท้จริงซึ่งอาจเป็นแรงผลักดันให้ตัดสินใจเลิกบุหรี่ได้ในที่สุด
สูบบุหรี่ เสี่ยงโอกาสเกิดโรคมะเร็งปอด จริงไหม
การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับหนึ่งและเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดของการเกิดมะเร็งบริเวณปอด ควันบุหรี่มีสารเคมีอันตรายมากกว่า 7,000 ชนิด ในจำนวนนี้มีสารก่อมะเร็งอย่างน้อย 70 ชนิด ที่สามารถทำลายเซลล์ปอดได้โดยตรง เมื่อเซลล์ปอดได้รับความเสียหายอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานานก็จะเกิดการเพัฒนาไปเป็นเซลล์มะเร็งได้ในที่สุด ความเสี่ยงของการเกิดจะเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาและปริมาณการสูบบุหรี่ ผู้ที่สูบบุหรี่จัดและสูบมานานจึงมีความเสี่ยงสูงกว่าผู้ที่สูบน้อยหรือเพิ่งเริ่มสูบอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ผู้ที่ได้รับควันบุหรี่มือสองจากการอยู่ใกล้ชิดกับผู้สูบบุหรี่เป็นประจำก็มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นที่จะเป็นมะเร็งตรงปอดด้วยเช่นกัน
ข้อเสียของบุหรี่ มีอะไรบ้าง
การสูบบุหรี่ไม่ได้ส่งผลเสียเฉพาะต่อปอดหรือก่อให้เกิดมะเร็งเท่านั้น แต่ควันบุหรี่ยังแฝงไปด้วยสารเคมีอันตรายหลายร้อยชนิดที่สามารถซึมเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปทั่วร่างกายทำให้เกิดผลกระทบต่ออวัยวะและระบบต่างๆ อย่างกว้างขวาง ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยเฉพาะในส่วนผสมหลักๆของบุหรี่ที่เป็นต้นตอของปัญหาสุขภาพมากมาย
ข้อเสียจากส่วนผสมของบุหรี่
ในบุหรี่มีสารเคมีที่เป็นอันตรายมากมายและส่งผลเสียต่อร่างกายไม่ใช่แค่การเสพติด แต่ยังมีผลกระทบกับระบบต่างๆ ของร่างกาย สารเคมีที่พบได้ในบุหรี่ ได้แก่
นิโคติน
นิโคตินเป็นสารที่ทำให้เกิดการเสพติดในบุหรี่ ออกฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาทเพื่อทำให้ผู้สูบรู้สึกผ่อนคลายและกระปรี้กระเปร่าชั่วขณะ นอกจากนี้นิโคตินยังส่งผลกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดหดตัวส่งผลให้ความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจสูงขึ้น
น้ำมันดิน
น้ำมันดินหรือทาร์เป็นสารเหนียวข้นสีดำที่เกิดจากการเผาไหม้ของบุหรี่ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งหลากหลายชนิด เมื่อสูดดมเข้าไปน้ำมันดินจะจับตัวกับเซลล์ในปอดและทางเดินหายใจทำให้เซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลงและกลายพันธุ์เป็นเซลล์มะเร็งได้ นอกจากนี้ยังทำให้เกิดอาการไอเรื้อรังและมีเสมหะ
คาร์บอนมอนอกไซด์
คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นก๊าซพิษที่พบในควันบุหรี่ ก๊าซนี้จะเข้าไปแย่งจับฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดงแทนที่ออกซิเจนทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอส่งผลกระทบต่อการทำงานของหัวใจ สมอง และอวัยวะสำคัญอื่นๆ นำไปสู่ความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด
ข้อเสียที่ส่งผลต่อร่างกาย
นอกจากผลกระทบโดยตรงต่อปอดหรือระบบทางเดินหายใจแล้ว การสูบบุหรี่ยังส่งผลเสียต่ออวัยวะและระบบต่างๆ ทั่วร่างกาย ได้แก่
ต้อกระจก
ต้อกระจกเป็นภาวะที่เลนส์ตาขุ่นมัวทำให้การมองเห็นพร่ามัว มีสาเหตุมาจากสารเคมีในควันบุหรี่เพราะสารพิษในควันบุหรี่สามารถทำลายเซลล์ที่อยู่ในดวงตาโดยตรงและเร่งให้เกิดกระบวนการทำลายเซลล์จากอนุมูลอิสระส่งผลให้เลนส์ตาเสื่อมเร็วกว่าปกติ
โรคหัวใจและหลอดเลือด
การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดหลายชนิดรวมถึงโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมอง เนื่องจากสารเคมีในควันบุหรี่ทำลายผนังหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดแข็งตัวและตีบแคบลง นอกจากนี้ยังเพิ่มความดันโลหิตและระดับคอเลสเตอรอลที่ไม่ดีในเลือด
โรคปอด
นอกเหนือจากมะเร็งปอด แล้วการสูบบุหรี่ยังเป็นสาเหตุหลักของโรคปอดเรื้อรังหลายชนิด เช่น โรคถุงลมโป่งพองและหลอดลมอักเสบเรื้อรังซึ่งรวมเรียกว่า โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคเหล่านี้ทำให้เกิดอาการหายใจลำบาก ไอเรื้อรังและเสมหะมาก ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างรุนแรง
นอกจากสูบบุหรี่ มะเร็งบริเวณปอด สามารถเกิดจากอะไรได้บ้าง
แม้ว่าบุหรี่จะเป็นสาเหตุหลักแต่มะเร็งก็สามารถเกิดขึ้นได้ในผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่เช่นกัน โดยมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่สำคัญดังนี้
กัมมันตรังสีเรดอน
เป็นก๊าซกัมมันตรังสีที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่นและไม่มีรส เกิดจากการสลายตัวตามธรรมชาติของยูเรเนียมและแทรกซึมเข้าสู่อาคารบ้านเรือนผ่านรอยร้าวในพื้นหรือผนัง การสะสมของก๊าซเรดอนในพื้นที่ปิดเป็นเวลานานและการหายใจเอาเรดอนเข้าไปถือเป็นสาเหตุอันดับสองของมะเร็งตรงปอดรองจากการสูบบุหรี่โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ทำงานก่อสร้างที่อาจสัมผัสกับดินและหินที่ปนเปื้อนเรดอนบ่อย
แร่ใยหิน
เป็นกลุ่มของแร่ธาตุธรรมชาติที่เคยถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมก่อสร้าง เนื่องจากมีความแข็งแรงและทนความร้อน อย่างไรก็ตามการสัมผัสหรือหายใจเอาแร่ใยหินเข้าไปในปอดสามารถนำไปสู่การเกิดมะเร็งบริเวณปอดและมะเร็งเยื่อหุ้มปอดได้ โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ทำงานในเหมืองแร่ โรงงานผลิตวัสดุก่อสร้างหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับการรื้อถอนอาคารเก่า
ยีนส์กลายพันธุ์
มะเร็งบริเวณปอดบางชนิดไม่ได้เกิดจากการสูบบุหรี่หรือการสัมผัสสารก่อมะเร็งภายนอก แต่เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนภายในเซลล์ปอดเอง ได้แก่ ยีน EGFR (Epidermal Growth Factor Receptor) และยีน ALK (Anaplastic Lymphoma Kinase) ซึ่งการกลายพันธุ์เหล่านี้ทำให้เซลล์มีการเจริญเติบโตและแบ่งตัวผิดปกตินำไปสู่การเกิดมะเร็งชนิดที่ไม่ได้เกิดจากการสูบบุหรี่ การตรวจหายีนส์กลายพันธุ์เหล่านี้มีความสำคัญในการวางแผนการรักษาแบบมุ่งเป้า
สรุป
มะเร็งปอด เป็นโรคร้ายที่คร่าชีวิตคนไทยและคนทั่วโลกจำนวนมาก การป้องกันตั้งแต่วันนี้จึงสำคัญโดยเฉพาะการเลิกสูบบุหรี่ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคและถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุดในการปกป้องสุขภาพร่างกายตัวเองอีกด้วย นอกจากนี้เราควรหลีกเลี่ยงสารอันตรายจากสิ่งแวดล้อม เช่น ก๊าซเรดอนหรือแร่ใยหิน รวมถึงดูแลร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ ด้วยการกินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพปอดเป็นประจำ โดยเฉพาะในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้สูบบุหรี่หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคนี้ การเข้ารับการตรวจเช็กอย่างสม่ำเสมอสามารถช่วยให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โรงพยาบาลสินแพทย์พร้อมให้คำปรึกษาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อดูแลสุขภาพของคุณอย่างรอบด้านด้วยเทคโนโลยี CT Low Dose การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ด้วยปริมาณรังสีต่ำ เห็นรอยโรคได้ชัดกว่าเอกซเรย์ทั่วไป
