စင်ဖတ် ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ မျက်စိဗဟိုဌာန
မျက်စိပြဿနာအားလုံးကို စောင့်ရှောက်ပေးခြင်း… “မျက်စိနှင့် အမြင်အာရုံ” သည် နေ့စဉ်ဘဝအရည်အသွေး၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မျက်စိသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကောင်းမွန်စွာ မြင်တွေ့စေပြီး နေ့စဉ်ဘဝကို အကျိုးရှိရှိ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် ကူညီပေးသော အရေးကြီးသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေတိမ်၊ မျက်စိကွယ်စေသော ဂျယ်လ်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးချိုမျက်စိတက်ခြင်းစသည့် မျက်စိရောဂါအများစုသည် ကနဦးအဆင့်တွင် လက္ခဏာမပြတတ်ပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိပြုမိချိန်တွင် အမြင်အာရုံ အပြီးတိုင် ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ပါသည်။ မျက်စိနีခြင်း၊ မျက်စိခြောက်ခြင်း၊ မှုန်ခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံမူမမှန်ခြင်း စသည့် သာမန်မျက်စိပြဿနာများသည် မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးပြသစစ်ဆေးသင့်သည့် ရောဂါများ၏ သတိပေးလက္ขဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ရောဂါကို တိကျစွာကုသပေးနိုင်ပြီး နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချကာ အမြင်အာရုံကို ရေရှည်ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ မျက်စိဗဟိုဌာနသည် မျက်စိရောဂါများကို ဘက်စုံစောင့်ရှောက်ပေးလျက်ရှိသည်။ ရှုပ်ထွေးသော မျက်စိရောဂါများကို ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်းနှင့် ခွဲစိတ်ခြင်းများအတွက် အတွေ့အကြုံရှိ မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့၊ မျက်စိနာပြုများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့က နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ ခေတ်မီနည်းပညာများနှင့် စက်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ စနစ်တကျ ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးလျက်ရှိသည်။ လူနာများ လျင်မြန်တိကျပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားသော ကုသမှုများ ရရှိစေရန် သွားလာရလွယ်ကူပြီး အဆင်ပြေသော ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ ကုသပေးနေသော မျက်စိရောဂါများနှင့် ပြဿနာများ
ကျွန်ုပ်တို့၏မျက်စိဗဟိုဌာနသည် အောက်ပါမျက်စိရောဂါများနှင့် ပြဿနာများကို ဘက်စုံရောဂါရှာဖွေကုသပေးလျက်ရှိသည် –
- မျက်စိတိမ်ရောဂါများ : အတွင်းတိမ် (Cataract)၊ ရေတိမ် (Glaucoma)၊ မျက်စိအသားပို၊ မျက်စိလေတိမ်
- မျက်ကြည်လွှာရောဂါများ : ဆီးချိုကြောင့် မျက်ကြည်လွှာပျက်စီးခြင်း၊ မျက်ကြည်လွှာယိုယွင်းခြင်း、 မျက်ကြည်လွှာကွာခြင်း သို့မဟုတ် ပြဲခြင်း၊ မျက်ကြည်လွှာအတွင်း အမည်းစက်များမြင်ရခြင်း (Floaters)
- မျက်ကြည်လွှာရောင်ခြင်းရောဂါများ : မျက်ကြည်လွှာရောင်ခြင်း၊ မျက်ကြည်လွှာအနာဖြစ်ခြင်း၊ မျက်ကြည်လွှာပိုးဝင်ခြင်း
- မျက်ขွံနှင့် မျက်ရည်ပြွန်ရောဂါများ : မျက်ခွံတွဲကျခြင်း (หนังตาตก)၊ မျက်ခွံရောင်ခြင်း၊ မျက်စိစွန်ခြင်း၊ မျက်ရည်ပြွန်ပိတ်ခြင်း
- အမြင်အာရုံချို့ယွင်းခြင်း : အဝေးမှုန်၊ အနီးမှုန်၊ မျက်စိစောင်းခြင်း၊ သက်ကြီးမျက်စိမှုန်ခြင်း
- ကလေးမျက်စိရောဂါများ : မျက်စိစွေခြင်း၊ ပျင်းရိသောမျက်စိ (Lazy eye)၊ ကလေးများတွင် အမြင်အာရုံချို့ယွင်းခြင်း
- မျက်စိပိုးဝင်ခြင်းနှင့် ရောင်ရမ်းခြင်း : မျက်စိနာခြင်း၊ မျက်စိနီခြင်း၊ မျက်ဝန်းရောင်ခြင်း
- အခြားနာတာရှည်ရောဂါများကြောင့်ဖြစ်သော မျက်စိရောဂါများ : ဆီးချိုမျက်စိတက်ခြင်း၊ သွေးတိုးကြောင့် မျက်ကြည်လွှာမူမမှန်ခြင်း၊ သိုင်းရွိုက်ကြောင့် မျက်စိမူမမှန်ခြင်း၊ ဦးနှောက်ရောဂါကြောင့် အမြင်အာရုံမူမမှန်ခြင်း
- မတော်တဆမှုကြောင့်ဖြစ်သော မျက်စိထိခိုက်မှုများ : မျက်စိထဲသို့ ဖုန်း/အရာဝတ္ထုဝင်ခြင်း၊ မျက်စိအနာဖြစ်ခြင်း၊ မျက်စိထဲသွေးยိုခြင်း
စင်ဖတ် ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ မျက်စိဗဟိုဌာန ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများ
တိကျသောရောဂါရှာဖွေနိုင်ရန် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ မျက်စိဗဟိုဌာနသည် အောက်ပါခေတ်မီနည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ စစ်ဆေးပေးပါသည် –
- မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် မျက်စိစစ်ဆေးခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံတိုင်းတာခြင်း
- မျက်စိအတွင်းဖิအားတိုင်းတာခြင်း (Tonometry): မျက်စိအတွင်းရှိ ဖိအားတန်ဖိုးကို တိုင်းတာရန်
- မျက်ကြည်လွှาနှင့် မျက်စိအာရုံကြောပုံရိပ်ဖော်စက် (OCT – Optical Coherence Tomography): မျက်ကြည်လွှာနှင့် အာရုံကြောအလွှာ၏ အထူကို ရှင်းလင်းစွာမြင်နိုင်ရန် 3D စနစ်ဖြင့် မျက်စိကို ပုံရိပ်ဖော်စကင်ဖတ်စစ်ဆေးခြင်း
- အမြင်အာရုံနယ်ပယ်စမ်းသပ်စက် (Visual Field Test): အမြင်အာရုံနယ်ပယ်နှင့် မမြင်ရသောအချက်များကို ဆန်းစစ်ရန်ဖြစ်ပြီး၊ ရေတိမ်၊ ဦးနှောက်ချို့ယွင်းမှု သို့မဟုတ် မျက်စိအာရုံကြောပြဿနာများကို ရောဂါရှာဖွေရန်နှင့် စောင့်ကြည့်ရန် အသုံးပြုသည်။
- မျက်ကြည်လွှာဓာတ်ပုံရိုက်စက် (Fundus Camera): မျက်ကြည်လွှာ၊ မျက်ကြည်လွှာမူမမှန်မှု၊ မျက်စိအာရုံကြော၊ မျက်စိသွေးကြောများကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကြည့်ရှုရန်
- မျက်စိအတွင်းမှန်ဘီလူးတိုင်းတာစက် (IOL master): အတွင်းတိမ်ခွဲစိတ်ကုသပြီး မျက်စိအတွင်းမှန်ဘီလူးထည့်ရန်အတွက် တိုင်းတာရန်
- မျက်ကြည်လွှာအထူတိုင်းတာခြင်း (CCT – Central Corneal Thickness)
- Slit Lamp မျက်စိစစ်ဆေးစက် (Slit Lamp Biomicroscopy): မျက်ခွံ၊ မျက်ကြည်လွှာ၊ မျက်ဝန်း၊ မျက်စိမှန်ဘီလူး、 မျက်စိအတွင်းဂျယ်လ်၊ မျက်ကြည်လွှာနှင့် မျက်စိအာရုံကြောစသည့် မျက်စိရှေ့ပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးရန်
စစ်ဆေးမှုများအားလုံးသည် ရောဂါကို ကနဦးအဆင့်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိရန်၊ သင့်လျော်သော ကုသမှုစီမံချက်များ ဆွဲရန်နှင့် ကုသမှုရလဒ်များကို ထိရောက်စွာ စောင့်ကြည့်ရန် ကူညီပေးသည်။
စင်ဖတ် ရာမင်ထရာဆေးရုံ မျက်စိဗဟိုဌာန၏ ကုသမှုများ
မျက်စိဗဟိုဌာနသည် ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း၊ လေဆာဖြင့်ကုသခြင်းနှင့် ခွဲစိတ်ခြင်းများအပါအဝင် ဘက်စုံကုသမှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည် –
ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း
- မျက်စိစဉ်းဆေး၊ သောက်ဆေးများဖြင့် ကုသခြင်း
- ဆီးချိုမျက်စိတက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ကြည်လွှာယိုယွင်းခြင်းအတွက် မျက်စိအတွင်းသို့ ဆေးထိုးသွင်းကုသခြင်း (Anti-VEGF)
လေဆာဖြင့်ကုသခြင်း
- ဆီးချိုမျက်စိတက်ခြင်းအတွက် လေဆာဖြင့် ကုသခြင်း
- မျက်ကြည်လွှာပြဲခြင်းအတွက် လေဆာဖြင့် ကုသခြင်း
- ရေတိမ်အတွက် လေဆာဖြင့် ကုသခြင်း
ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
- အတွင်းတိမ်ခွဲစိတ်ခြင်း (Cataract Surgery) သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံပြုပြင်ရန် မှန်ဘီလူးလဲလှယ်ခြင်း (RLE): ခေတ်မီအဆင့်မြင့်အသံလှိုင်းနှုန်း (Phacoemulsification) ကိုအသုံးပြု၍ ဒဏ်ရာသေးငယ်သော အတွင်းတိမ်ခွဲစိတ်မှုကို ပြုလုပ်ပေးပြီး၊ လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ လိုအပ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီသော မျက်စိအတွင်းမှန်ဘီလူးများ (ဥပမာ – တစ်ခုတည်းသောအမြင်၊ အများအပြားသောအမြင်၊ မျက်စိစောင်းဖြေရှင်းမှန်ဘီလူး စသည်) ကို ထည့်သွင်းပေးသည်။
- မျက်စိအသားပို ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
- ရေတိမ်ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
- မျက်ခွံတွဲကျခြင်း၊ မျက်ခွံလျော့ရဲခြင်း၊ မျက်စိကြွက်သားအားနည်းခြင်း ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
- မျက်ကြည်လွှာခွဲစိတ်ကုသခြင်း
- မျက်ရည်ပြွန်ပိတ်ခြင်း ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
- အခြားမျက်စိခွဲစိတ်ကုသမှုများ
အကောင်းဆုံးကုသမှုရလဒ်များရရှိရန် ဆရာဝန်သည် ရောဂါအမျိုးအစား၊ အဆင့်နှင့် လူနာ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ အသင့်တော်ဆုံး ကုသမှုကို ရွေးချယ်ပေးပါလိမ့်မည်။
ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ မျက်စိဗဟိုဌာနကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?
- ✓ အတွေ့အကြုံရင့် မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ
အတွင်းတိမ်၊ ရေတိမ်၊ မျက်ကြည်လွှာ၊ ကလေးမျက်စိနှင့် အထွေထွေမျက်စိရောဂါဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများက အနီးကပ်စောင့်ရှောက်ပေးသည်။
- ✓ ခေတ်မီရောဂါရှาဖွေရေးနည်းပညာ
ကနဦးအဆင့်တွင် ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးပေးသဖြင့် တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှုနှင့် ကုသမှုစီမံချက်များကို ပေးအပ်နိုင်သည်။
- ✓ တစ်နေရာတည်းတွင် ပြီးပြည့်စုံသော ဝန်ဆောင်မှု
မျက်စိကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း၊ အမြင်အာရုံတိုင်းတာခြင်း၊ မျက်စိရောဂါကုသခြင်းမှသည် ရှုပ်ထွေးသော ခွဲစိတ်မှုများအထိ ဆောင်ရွက်ပေးသည်။
- ✓ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းစောင့်ရှောက်မှု
ဆီးချိုရောဂါအခံရှိသော လူနာများအတွက် ဆီးချိုနှင့် ဟော်မုန်းအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ အခြားအထူးကုဆရာဝန်များနှင့် ပူးပေါင်းစောင့်ရှောက်ပေးသည်။
- ✓ အသက်အရွယ်မရွေး စောင့်ရှောက်ပေးခြင်း
ကလေး၊ လူငယ်、 လူကြီး、 သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ရေရှည်စောင့်ရှောက်မှုလိုအပ်သော မျက်စိရောဂါရှင်များအထိ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။
- ✓ သန့်ရှင်း၊ အဆင်ပြေပြီး ဘေးကင်းသော နေရာထိုင်ခင်း
ကလေးများအတွက် ဆော့ကစားရန်နေရာနှင့် မျက်စိစစ်ဆေးရန် စောင့်ဆိုင်းခန်းများကို သီးသန့်ပြင်ဆင်ပေးထားသည်။
Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ
- Q: မျက်စိကျန်းမာရေးကို ဘယ်နှစ်ကြိမ် စစ်ဆေးသင့်သလဲ?
A: ရောဂါအခံမရှိသူများအနေဖြင့် အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် ၁ ကြိမ် စစ်ဆေးသင့်သည်။ ဆီးချို၊ သွေးတိုးရှိသူ သို့မဟုတ် သက်ကြီးရွယ်အိုများအနေဖြင့် မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း စစ်ဆေးသင့်သည်။
- Q: ဆီးချိုရှိပြီး လက္ขဏာမပြရင် မျက်ကြည်လွှာစစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်သလား?
A: လိုအပ်ပါသည်။ ဆီးချိုမျက်စိတက်ခြင်းသည် ကနဦးအဆင့်တွင် လက္ขဏาမပြတတ်သော်လည်း မကုသဘဲထားပါက အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးစေနိုင်သည်။
- Q: မျက်စိနီတိုင်း ပိုးဝင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါသလား?
A: မဟုတ်ပါ။ မျက်စိနီခြင်းသည် ဓာတ်မတည့်ခြင်း၊ မျက်စိခြောက်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အခြားမျက်စိရောဂါများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် ပြသစစ်ဆေးသင့်သည်။
- Q: တစ်နေ့လုံး ကွန်ပျူတာသုံးသူတွေ မျက်စိကို ဘယ်လိုဂရုစိုက်သင့်သလဲ?
A: မိနစ် ၂၀ တိုင်းတွင် စက္ကန့် ၂၀ ကြာ ပေ 20 အကွာသို့ လှမ်းကြည့်ပေးပါ (၂၀-၂၀-၂0 စည်းမျဉ်း)၊ မျက်စိခဏခဏမှိတ်ပေးပါ၊ မျက်စိကျန်းမာရေးကို ပုံမှันစစ်ဆေးပါ။
- Q: အတွင်းတိမ်ရောဂါသည် “ တိမ်ရင့်မှ” ขွဲစိတ်လို့ ရပါသလား?
A: လက်ရှိတွင် တိမ်ရင့်သည်အထိ စောင့်ရန်မလိုပါ။ လူနာသည် အမြင်အာရုံမှုန်ဝါးပြီး နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်လာပါက မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်နှင့်ပြသပြီး ခေတ်မီအသံလှိုင်းနှုန်း (Phacoemulsification) ဖြင့် အတွင်းတိမ်ခွဲစိတ်ကာ မျက်စိအတွင်းမှန်ဘီလူး ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ တိမ်ရင့်သည်အထိ ထားရှိပါက ခွဲစိတ်ရန် ပိုမိုခက်ခဲစေပြီး၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ မျက်စိဖิအားတက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေတိမ်စသည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
- Q: ရေတိမ်ရောဂါသည် မည်သည့်ลက္ခဏာပြတတ်သလဲ၊ ၎င်းရောဂါရှိတာကို ဘယ်လိုသိနိုင်มလဲ?
A: ရေတိမ်ရောဂါသည် ကနဦးအဆင့်တွင် นာကျင်မှု သို့မဟုတ် မည်သည့်သတိပေးလက္ขဏာမှ မပြတတ်သောကြောင့် “ တိတ်တဆိတ်လူသတ်သမား” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် ဘေးဘက်အမြင်အာรုံနယ်ပယ်သည် တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာပါလိမ့်မည်။ လူနာက သိရှိချိန်တွင် မျက်စိအာရုံကြောများစွာ ပျက်စီးသွားပြီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ အထူးသဖြင့် အသက် ၄၀ ကျော်သူများ သို့မဟုတ် မိသားစုအတွင်း ရေတိမ်ရောဂါရာဇဝင်ရှိသူများအနေဖြင့် နှစ်စဉ် မျက်စိအတွင်းဖိအားစစ်ဆေးခြင်းနှင့် မျက်စိအာရုံကြောစစ်ဆေးခြင်းများကို ပြုလုပ်သင့်သည်။
- Q: ကလေးငယ်တွေမှာ မျက်စိစွေတာရှိရင် ဘယ်အသက်အရွယ်ကစပြီး ကုသလို့ရမလဲ?
A: မိဘများအနေဖြင့် ကလေးတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ขဏาတွေ့ရှိပါက ကလေးကြီးလာသည်အထိ စောင့်ရန်မလိုဘဲ ချက်ချင်း မျက်စิအထူးกุဆရာဝန်နှင့် ပြသနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မျက်စိစွေခြင်းကို မကုသဘဲ ထားရှိပါက ဦးနှောက်၏အမြင်အာရုံဖွံ့ဖြိုးမှုကို ထိခိုက်စေပြီး “ Lazy eye” (Amblyopia) ခေါ် ပျင်းရိသောမျက်စိ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေပြီး မျက်မှန်တပ်ခြင်း၊ မျက်စိပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်စိကြွက်သားခွဲစိတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကုသခြင်းက ကလေး၏ အမြင်အာရုံစနစ်ကို အကောင်းဆုံး ဖွံ့ဖြိုးစေပါလိမ့်မည်။