စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါဗဟိုဌาန

ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှု၊ တိကျသောရောဂါရှာဖွေမှုနှင့် လိုအပ်သောနေရာကို တိုက်ရိုက်ကုသပေးခြင်း၊ နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့က ကုသပေးသည်။

လူအများစုသည် ရင်တုန်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်နှေးခြင်း、 မောပန်းလွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်စိပြာหน้าမืดခြင်းများဖြစ်ပါက စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့် သို့မဟုတ် အိပ်ရေးပျက်၍ဖြစ်သည်ဟု ထင်တတ်ကြသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် ဤလက္ခဏာများသည် နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ် ချို့ယွင်းမှုကြောင့်ဖြစ်သော နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါ (Cardiac Arrhythmia) ၏ သတိပေးချက်များ ဖြစ်နိုင်သည်။ စနစ်တကျ ရောဂါရှာဖွေကုသမှုမခံယူပါက ရေရှည်တွင် နှလုံးညှစ်အားကျခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်း (Stroke)၊ သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်စေသည်။

စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါဗဟိုဌาနသည် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေဆန်းစစ်ခြင်း၊ ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း၊ နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်ကို ကတ်သီတာဖြင့် ဂျီးဖျက်ကုသခြင်း (Catheter Ablation)၊ နှလုံးခုန်စက် (Pacemaker) နှင့် အလိုအလျောက် နှလုံးခုန်ထိန်းစက် (ICD) ထည့်သွင်းခြင်းစသည့် ဘက်စုံကုသမှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်ဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများက ကျွမ်းကျင်သူနာပြုများ၊ နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများနှင့် ပူးပေါင်းကာ လူနာများ တိကျ၊ ဘေးကင်းပြီး ယုံကြည်မှုရှိရှိ နေ့စဉ်ဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ပြုစုကုသပေးလျက်ရှိသည်။

ကျွန်ုပ်တို့ဌာနတွင် ကုသပေးသော နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါအုပ်စုများ

ကျွန်ုပ်တို့သည် ပုံစံအမျိုးမျိုးသော နှလုံးခုန်မမှန်သည့် အခြေအနေများကို လက္ခဏာနှင့် အကြောင်းရင်းများအပေါ် မူတည်ပြီး စစ်ဆေးကုသပေးပါသည် –

နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါအမျိုးအစားများ:

• နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း:

  Atrial Fibrillation (AF)၊ Atrial Flutter၊ Supraventricular Tachycardia (SVT)၊ Wolff-Parkinson-White Syndrome (WPW)၊ Ventricular Tachycardia (VT)၊ Ventricular Fibrillation (VF)

• နှလုံးခုန်နှေးခြင်း:

  Sick Sinus Syndrome၊ Complete Heart Block၊ AV Block

အကြောင်းရင်းနှင့် ဆက်စပ်ရောဂါအုပ်စုများ:

• မွေးရာပါ သို့မဟုတ် နှလုံးတည်ဆောက်ပုံ ချို့ယွင်းချက်များ

  မွေးရာပါ နှလုံးကြွက်သားမူမမှန်ခြင်း၊ နှလုံးအဆို့ရှင်လျှော့ရဲခြင်း၊ နှလုံးနံရံပုံမှန်မဟုတ်ဘဲထူခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်း။

• နှလုံးအပေါ် သက်ရောက်စေသော ခန္ဓာကိုယ်ချို့ယွင်းချက်များ

  သွေးတိုး၊ သွေးတွင်းအဆီများခြင်း၊ ဆီးချို၊ လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်းဆိပ်သင့်ခြင်း (Thyroid) နှင့် သွေးတွင်းဓာတ်ဆားမူမမှန်ခြင်း။

• အချို့သောအရာများကြောင့် ရင်တုန်ခြင်းကို လှုံ့ဆော်မှုဖြစ်စေခြင်း

  ဆေးဝါးများ၊ လက်ဖက်ရည်/ကော်ဖီ/အချိုရည်များတွင် ပါဝင်သော ကဖင်းဓာတ်၊ စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ။

နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းလမ်းများ

ခဏတဖြုတ်သာ ဖြစ်ပွားတတ်သော နှလုံးချို့ယွင်းချက်များကို တိကျစွာ ရှာဖွေနိုင်ရန် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ပေးပါသည် –

• ရောဂါရာဇဝင်မေးခြင်းနှင့် အခြေခံဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်း:

  ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသော အလေ့အထများ (ကော်ဖီ၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း) ကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် ရောဂါဖြစ်စေသောအခံရောဂါများကို စုံစမ်းရန်။

• နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းခြင်း (EKG / ECG):

  လက္ခဏာဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း နှလုံးလျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုကို တိုင်းတာခြင်း။

• ၂၄ သို့မဟုတ် ၄၈ နာရီ နှလုံးခုန်နှုန်းမှတ်တမ်းတင်စက် (Holter Monitoring):

  လူနာသည် လက္ခဏာခဏခဏဖြစ်သော်လည်း အမြဲတမ်းမဖြစ်သောအခါ နေ့စဉ်ဘဝလှုပ်ရှားမှုအတွင်း နှလုံးခုန်နှုန်းမူမမှန်မှုကို စောင့်ကြည့်ရန်။

• လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရင်း နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးခြင်း (EST):

  ပြေးစက်ပေါ်တွင် ပြေးနေစဉ် နှလုံးနှင့် လျှပ်စစ်စနစ်၏ တုံ့ပြန်မှုကို စစ်ဆေးခြင်း။

• နှလုံးတယ်လီဗေးရှင်းလှိုင်းရိုက်ခြင်း (Echocardiogram):

  နှလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ ညှစ်အားနှင့် အဆို့ရှင်များကို စစ်ဆေးခြင်း။

• နှလုံးအတွင်းပိုင်း လျှပ်စစ်စနစ်စမ်းသပ်ခြင်း (Cardiac Electrophysiology Study – EP Study):

  နှလုံးအတွင်း လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းချို့ယွင်းနေသည့်နေရာကို အသေးစိတ်ရှာဖွေရန် ဆန်းစစ်စစ်ဆေးခြင်း။

• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်နှင့် နှလုံးသံလိုက်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT-Scan / CMR):

  နှလုံးကြွက်သားပျက်စီးမှုနှင့် ရောဂါများကို အတွင်းကျကျ ရှာဖွေရန်။

နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါ ကုသမှုနည်းပညာနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ

နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါဗဟိုဌာနသည် နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းမှသည် အဆင့်မြင့်စက်ပစ္စည်းများ ထည့်သွင်းခြင်းအပြီး ကုသမှုပုံစံအားလုံးကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည် –

• ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်းနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်း:

  နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းညှိပေးသောဆေးများ၊ သွေးခဲခြင်းကို ကာကွယ်သောဆေးများကို အသုံးပြုခြင်း၊ ဖြစ်ပွားစေသောအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားပုံမှန်လုပ်ခြင်းနှင့် အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသုံးခြင်း။

• လျှပ်စစ်ဖြင့် နှလုံးခုန်နှုန်းပြန်လည်ထိန်းညှိခြင်း (Cardioversion):

  နှလုံးလွန်စွာမြန်နေပါက ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် ကပ်ခွာများကပ်ပြီး အပြင်ဘက်စက်မှတစ်ဆင့် လျှပ်စစ်စီးကြောင်းကို အသုံးပြု၍ နှလုံးခုန်နှုန်းကို ပြန်လည်ထိန်းညှိပေးခြင်း။

• ကတ်သီတာဖြင့် ဂျီးဖျက်ကုသခြင်း (Catheter Ablation):

  ရောဂါအမြစ်ပြတ်သွားစေရန် ကူညီပေးနိုင်သောနည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ ပေါင်ခြံမှတစ်ဆင့် နှလုံးအတွင်း လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းချို့ယွင်းနေသည့်နေရာသို့ ကတ်သီတာပိုက်ထည့်ပြီး ရေဒီယိုလှိုင်းနှုန်း (Radiofrequency) အသုံးပြုကာ ချို့ယွင်းနေသောတစ်ရှူးကို ဂျီးဖျက်ကုသခြင်း။

• အရေပြားအောက်တွင် အမြဲတမ်းစက်ပစ္စည်း ထည့်သွင်းကုသခြင်း:

  • နှလုံးခုန်စက် (Pacemaker): နှလုံးပုံမှန်ထက်နှေးစွာ ခုန်နေပါက လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှုပေးရန် ညှပ်ရိုးအောက် အရေပြားအောက်တွင် စက်အသေးစားလေး ထည့်သွင်းခြင်း။
  • အလိုအလျောက် နှလုံးခုန်ထိန်းစက် (ICD): နှလုံးအောက်ခန်းပြင်းထန်စွာ တုန်ခါပြီး အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော လူနာများအတွက် ထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်ပြီး နှလုံးခုန်နှုန်းလွန်စွာမူမမှန်ဖြစ်ပါက စက်မှ အလိုအလျောက် လျှပ်စစ်ရှော့ရိုက်ပေးမည် ဖြစ်သည်။

ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါဗဟိုဌาနကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

• နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်ဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီး တိုက်ရိုက်ကုသပေးခြင်း:

  နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းများကို ဖတ်ရှုရာတွင် အတွေ့အကြုံရင့်ပြီး ရှုပ်ထွေးသော လူနာများကို ကုသပေးနေသည့် အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၏ စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် တိကျစိတ်ချရသည်။

• မြောက်များလှစွာသော ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများနှင့် ကုသဆောင်:

  Holter 24-48 နာရီ စောင့်ကြည့်စက်မှသည် နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်စမ်းသပ်ခြင်း (EP Study) အထိ ပြည့်စုံသော နည်းပညာများ ရှိသည်။

• ရောဂါအမြစ်ပြတ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကုသခြင်း:

  ကုသမှုပုံစံအမျိုးမျိုးရှိပြီး အထူးသဖြင့် ကတ်သီတာဖြင့် ဂျီးဖျက်ကုသခြင်း (Ablation) ကြောင့် လူနာများအနေဖြင့် တစ်သက်လုံး ဆေးသောက်ရန် မလိုတော့ဘဲ ပျောက်ကင်းနိုင်သည်။

• နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့၏ ပူးပေါင်းစောင့်ရှောက်မှု:

  နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်၊ နှလုံးခွဲစိတ်ဆရာဝန်၊ မေ့ဆေးဆရာဝန်၊ ကျွမ်းကျင်သူနာပြုနှင့် နှလုံးပြန်လည်သန်စွမ်းရေးပညာရှင်တို့ ပူးပေါင်းကုသပေးပြီး၊ နှလုံးအရေးပေါ်ကြပ်မတ်ဆောင် (CCU) သည် ၂၄ နာရီပတ်လုံး လူနာများကို လက်ခံကုသပေးရန် အဆင်သင့်ရှိသည်။

Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ

Q: ဘယ်လိုရင်တုန်တဲ့ပုံစံမျိုးဆိုရင် ဆရာဝန်ဆီ ချက်ချင်းသွားသင့်သလဲ?

A: ရင်တုန်ခြင်းနှင့်အတူ မူးဝေခြင်း၊ မျက်စိပြာခြင်း၊ အသက်ရှူကျပ်ခြင်း၊ မေ့လဲခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းရှိပါက သို့မဟုတ် ရင်တုန်ခြင်းသည် အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပြီး အလွန်မြန်ပါက ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။

Q : နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါသည် အန္တရာယ်ရှိပါသလား?

A : မပြင်းထန်သော အမျိုးအစားရှိသလို ရေရှည်တွင် လေဖြတ်ခြင်း၊ နှလုံးညှစ်အားကျခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် သေဆုံးနိုင်သည့် အမျိုးအစားလည်း ရှိသောကြောင့် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် စနစ်တကျ ပြသဆန်းစစ်သင့်သည်။

Q: ကတ်သီတာဖြင့် ဂျီးဖျက်ကုသခြင်း (Ablation) က နာသလား၊ အန္တရာယ်ရှိသလား?

A: ထင်သလောက် မကြောက်စရာမလိုပါ။ ဤကုသမှုသည် သွေးကြောထဲသို့ ပိုက်သွင်း၍လုပ်ဆောင်ရသော ကုသမှု ဖြစ်သည်။ ပေါင်ခြံတွင် အပေါက်ငယ်လေးဖောက်ပြီး ဝါယာကြိုးအရွယ်အစားရှိသော ပိုက်ကို နှလုံးဆီသို့ သွင်းယူခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုသနေစဉ်အတွင်း ထုံဆေးနှင့် စိတ်ငြိမ်ဆေးကို အသုံးပြုပေးသဖြင့် လူနာသည် နာကျင်မှုမရှိပါ။ ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာကြီးမရှိဘဲ နာကျင်မှု အလွန်နည်းကာ ရောဂါအမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားသည်။

Q: နှလုံးခုန်စက် (Pacemaker) ထည့်ထားသူတွေ နေ့စဉ်ဘဝလှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် ကားမောင်းတာတွေကို သာမန်အတိုင်း လုပ်လို့ရပါသလား?

A: နေ့စဉ်ဘဝလှုပ်ရှားမှု၊ အလုပ်လုပ်ခြင်းနှင့် ကားမောင်းခြင်းများကို သာမန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သတိထားရန်မှာ သံလိုက်ဓာတ်အားပြင်းသော နေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန်နှင့် စက်ထည့်ထားသော နေရာကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်မိခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဆရာဝန်မှ အသေးစိတ် လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် စက်ပိုင်ရှင်ကတ်ပြားကို ထုတ်ပေးမည် ဖြစ်သည်။