စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ ဆီးချိုနှင့် ပြန်ရည်ဂလင်းဗဟိုဌาန

ဟော်မုန်းစနစ်ကို မျှတစေပြီး ဆီးချိုရောဂါကို ရေရှည်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့က ဘဝအရည်အသွေးကို ရေရှည်ကောင်းမွန်စေရန် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။

ပြန်ရည်ဂลင်း (Endocrine) စနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော ရောဂါစုများဖြစ်ပြီး ဆီးချိုရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်၊ ပစ်ကျူထရီဂလင်းနှင့် ကျောက်ကပ်အပေါ်ဂลင်းတို့မှ ဟော်မုန်းမူမမှန်မှုများစသည့် ရောဂါဝေဒနာရှင်ဦးရေသည် စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ ဤရောဂါများကို စနစ်တကျ ရောဂါရှาဖွေကုသခြင်း မရှိပါက နှလုံး、 ဦးနှောက်、 ကျောက်ကပ်、 မျက်စိ၊ အာရုံကြောစနစ်၊ အရိုးတို့တွင် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်စေပြီး ရေရှည်ဘဝအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ အစောပိုင်းအဆင့်မှစ၍ မိမိကိုယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် သင်ကျန်းမာပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန်အတွက် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။

စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ ဆီးချိုနှင့် ပြันရည်ဂลင်းဗဟိုဌาနသည် ကနဦးစစ်ဆေးခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းစသည့် ဘက်စုံဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ပြန်ရည်ဂลင်းနှင့် ဆီးချိုဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများက နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများ (ကျွမ်းကျင်သူနာပြုများ၊ အာဟာရပညာရှင်များ、 ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူများ、 ကာယကုထုံးပညာရှင်များ) နှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ လူနာတစ်ဦးစီအတွက် အသင့်တော်ဆုံးသော ကုသမှုနည်းလမ်းများကို ရေးဆွဲပေးသည်။ ခေတ်မီဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာများ၊ စံနှုန်းမီဓာတ်ခွဲခန်းများ၊ ပြည့်စုံသော ရောဂါရှาဖွေရေးကိရိယာများအပြင် နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ မျက်စိ၊ သွေးကြောနှင့် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုဗဟိုဌาနတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ကုသပေးသဖြင့် လူနာများသည် ဘက်စုံစနစ်တကျ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့ဌาနတွင် ကုသပေးသော ပြันရည်ဂลင်းစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ

ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြန်ရည်ဂลင်းနှင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် (Metabolism) ဆိုင်ရာ ရောဂါများအတွက် ဘက်စုံစစ်ဆေးခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်း ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည် –

• ဆီးချိုရောဂါအမျိုးအစားအားလုံး: အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါ၊ အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချိုရောဂါ (GDM) နှင့် ဆီးချိုမဖြစ်မီအကြိုအဆင့် (Prediabetes)။
• ဆီးချိုရောဂါ၏ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ: ဆီးชိုကြောင့် မျက်စိကွယ်ခြင်း (Diabetic retinopathy)၊ ဆီးချိုကြောင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် ဆီးချိုကြောင့် ခြေထောက်တွင် နာတာရှည်အနာများဖြစ်ခြင်းကို ကြိုတင်ကာကွယ်ကုသပေးခြင်း။
• သိုင်းရွိုက်ဂลင်းရောဂါများ: သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းလွန်ကဲခြင်း (သိုင်းရွိုက်အဆိပ်သင့်ခြင်း)၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းချို့တဲ့ခြင်း၊ သိုင်းရွိုက်အကျိတ်တည်ခြင်း၊ လည်ပင်းကြီးရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ။
• ပစ်ကျူထရီဂလင်းရောဂါများ: ပစ်ကျူထရီဂလင်းအကျိတ်၊ ပစ်ကျူထရီဂလင်းဟော်မုန်း မူမမှန်ခြင်း၊ ပရိုလက်တင်ဟော်မုန်းလွန်ကဲခြင်း။
• ကျောက်ကပ်အပေါ်กลင်းရောဂါများ: ကျောက်ကပ်အပေါ်ဂลင်းအကျိတ်၊ ကျောက်ကပ်အပေါ်ဂลင်း လုပ်ဆောင်ချက် လွန်ကဲခြင်း သို့မဟုတ် ချို့တဲ့ခြင်း။
• ကယ်လ်ဆီယမ်နှင့် အရိုးဆိုင်ရာရောဂါများ: အရိုးပွရောဂါ၊ ဗီတာမင်ဒီချို့တဲ့ခြင်း၊ ကယ်လ်ဆီယမ်ပမာဏမူမမှန်ခြင်း၊ ပါရာသိုင်းရွိုက်ဂลင်းရောဂါများ။
• အဝလွန်ခြင်းနှင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် မူမမှန်မှုအုပ်စု (Metabolic Syndrome): အဝလွန်ခြင်း၊ သွေးတွင်းအဆီဓာတ်မူမမှန်ခြင်း၊ အင်ဆူလင်ခုခံမှု (Insulin resistance) ဖြစ်ခြင်း၊ မမျိုးဥအိမ်တွင် ရေအိတ်များစွာတည်ခြင်း (PCOS)၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချခြင်းနှင့် စနစ်တကျ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် ချိန်ညှိမှုများ ပြုလုပ်ပေးခြင်း။

တိကျသော ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများနှင့် နည်းစနစ်များ

ကျွန်ုပ်တို့ဌาနတွင် ရောဂါအခြေအနေကို အသေးစိတ် ဆန်းစစ်နိုင်ရန် ခေတ်မီနည်းပညာများနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းများကို အသုံးပြုပါသည် –

• သွေးတွင်းသကြားဓာတ်စစ်ဆေးခြင်း: ဆီးချိုရောဂါကို တိကျစွာရှာဖွေရန် အစာหิวချိန်သွေးတွင်းသကြားဓာတ် (FBS)၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပျမ်းမျှစုဆောင်းမှု (HbA1c) နှင့် သကြားဓာတ်ခံနိုင်ရည်စမ်းသပ်ချက် (OGTT) တို့ကို စစ်ဆေးခြင်း။
• စဉ်ဆက်မပြတ် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တိုင်းတာစနစ် (Continuous Glucose Monitoring – CGM): အရေပြားပေါ်တွင် စင်ဆာကပ်ထားပြီး ၂၄ နာရီပတ်လုံး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် မှတ်တမ်းတင်ပေးသောကြောင့် သကြားဓာတ်အတက်အကျဖြစ်စဉ်ကို အသေးစိတ် သိရှိနိုင်သည်။
• ဟော်မုန်းပမာဏစစ်ဆေးခြင်း (Hormone Immunoassay): သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း (TSH, FT3, FT4)၊ ပစ်ကျူထရီနှင့် ကျောက်ကပ်အပေါ်ဂลင်းဟော်မုန်းများ၊ လိင်ဟော်မုန်းများ、 အင်ဆူလင်နှင့် C-Peptide တို့ကို စစ်ဆေးခြင်း။
• အခြားဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများ: ဗီတာမင်ဒီနှင့် ကယ်လ်ဆီယမ်ပမာဏ၊ သွေးတွင်းအဆီဓာတ်၊ ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ဆီးအတွင်း ပရိုတင်းဓာတ်ယိုစိမ့်မှု စစ်ဆေးခြင်း။
• သိုင်းရွိုက်အာထရာဆောင်း (Thyroid Ultrasound): သိုင်းရွိုက်ဂလင်းအတွင်းရှိ အကျိတ်များ သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်များကို အဆင့်မြင့်ပုံရိပ်ဖော်စက်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း။
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှัน (CT Scan) နှင့် အမ်အาရ်အိုင် (MRI): ပြန်ရည်ဂလင်းရောဂါအချို့ကို ရောဂါရှาဖွေရန်နှင့် ကုသမှုကို စောင့်ကြည့်ရန် ကူညီပေးခြင်း။
• အရိုးသိပ်သည်းဆ တိုင်းတာခြင်း (Bone Densitometry – DEXA Scan): အရိုးပါးခြင်းနှင့် အရိုးပွရောဂါကို လျင်မြန်စွာ ဆန်းစစ်ရောဂါရှาဖွေရန်။

ရေရှည်တည်တံ့သော ရလဒ်များအတွက် ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များနှင့် စောင့်ရှောက်မှု

ကျွန်ုပ်တို့သည် ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် လူနာများ မိမိကိုယ်ကို အကောင်းဆုံး ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်စေရန် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို ပေါင်းစပ်ကုသပေးသည် –

• တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ဆေးဝါးများ စီစဉ်ပေးခြင်း (Tailored Medication): လူနာတစ်ဦးစီ၏ ခန္ဓာကိုယ်အခြေအနေနှင့်ကိုက်ညီသော ခေတ်မီဆီးချိုစားဆေးများ၊ အင်ဆူလင်ထိုးဆေးများ သို့မဟုတ် ဟော်မုန်းအစားထိုးဆေးများကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်း။
• ဆီးချိုရောဂါ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့ဖြင့် စောင့်ရှောက်ခြင်း: နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ မျက်စိ၊ ခွဲစိတ်မှုနှင့် သွေးကြောဗဟိုဌาနတို့နှင့် ပူးပေါင်းကုသပေးခြင်း။
• သိုင်းရွိုက်အကျိတ်များကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ပြီး လိုအပ်ပါက ခွဲစိတ်ရန် ညွှန်းပို့ပေးခြင်း။
• အဝလွန်ခြင်းနှင့် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် မူမမှันမှုစောင့်ရှောက်ခြင်း: အာဟာရစနစ်ပြောင်းလဲခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ခြင်းမှစ၍ ကိုယ်အလေးချိန်ကျစေရန် ဆေးထိုးကုသခြင်းအထိ ဘက်စုံစောင့်ရှောက်ပေးခြင်း။
• နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုအဖွဲ့ (Multidisciplinary Team Support): လူနာတစ်ဦးစီအတွက် အာဟာရစနစ်များ ရေးဆွဲပေးရန် အာဟာရပညာရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းပြီး၊ ဆီးချိုရောဂါကျွမ်းကျင်သူနာပြုများမှ မိမိကိုယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် တိုင်းတာနည်းများကို သင်ကြားပြသပေးသည်။

ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ ဆီးချိုနှင့် ပြန်ရည်ဂลင်းဗဟိုဌาနကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

• ✓ ပြန်ရည်ဂลင်းဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်ကုသပေးခြင်း: ဟော်မုန်းမူမမှန်မှုအားလုံးကို တိကျစွာနှင့် ဘက်စုံကုသပေးမည့် ဆီးချိုနှင့် ပြန်ရည်ဂลင်းအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၏ စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် စိတ်အေးချမ်းသာစွာ ပြသနိုင်ပါသည်။
• ✓ One-Stop Service စနစ်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးခြင်း: ဆရာဝန်၊ သူနာပြု၊ အာဟာရပညာရှင်နှင့် ဆေးဝါးပညာရှင်တို့ ပါဝင်သော နှီးနွှယ်အဖွဲ့ဖြင့် ပြုစုပေးပြီး၊ မျက်စိ၊ နှလုံးနှင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီးများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို တစ်နေရာတည်းတွင် စနစ်တကျ ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသည်။
• ✓ ရေရှည်တည်တံ့သော သကြားဓာတ်ထိန်းသိမ်းမှုရလဒ်ကို အဓိကထားခြင်း: ဆေးညွှန်းပေးရုံသာมက နေ့စဉ်ဘဝတွင် သကြားဓာတ်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်၊ မလိုအပ်ဘဲ ဆေးအလွန်အကျွံသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ရေရှည်နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချရန်အတွက် အနီးကပ် လမ်းညွှนပေးသည်။
• ✓ ပြည့်စုံသော ရောဂါရှาဖွေရေးကိရိယာများ: ရောဂါအခြေအနေကို အသေးစိတ် ဆန်းစစ်စုံစမ်းနိုင်ရန် ခေတ်မီနည်းပညာများနှင့် စံနှုန်းမီဓာတ်ခွဲခန်းများ ရှိသည်။

Q&A အမေးများသော မေးขွန်းများ

Q: ဘယ်နှနှစ်အရွယ်မှာ ဆီးချိုစစ်သင့်သလဲ?

A: အသက် ၃၅ နှစ်နှင့်အထက် ရှိသူများ၊ ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲသူများ၊ မိသားစုထဲတွင် ဆီးချို၊ သွေးတိုး သို့မဟုတ် သွေးတွင်းအဆီများသည့် ရာဇဝင်ရှိသူများသည် ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ကနဦးစစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်သည်။

Q: မိသားစုထဲမှာ ဘယ်သူမှ ဆီးချိုမရှိရင် ဆီးချိုဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါသလား?

A: ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါသည်။ မျိုးရိုးဗီဇသည် ဖြစ်နိုင်ခြေအချက်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း၊ ယနေ့ခေတ်တွင် နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံများက ပိုမိုအရေးကြီးသည်။ ကစီဓာတ်နှင့် သကြားဓာတ်များလွန်းသော အစားအစာများကို စားသုံးခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲခြင်းတို့သည် “ အင်ဆူလင်ခုခံမှု” ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်လာစေနိုင်သည်။

Q: ဆီးချိုဖြစ်ရင် လူတိုင်း အင်ဆူလင်ထိုးဖို့ လိုအပ်ပါသလား?

A: မလိုအပ်ပါ။ လူနာအများစုသည် နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ဆီးချိုစားဆေးများဖြင့် စတင်ကုသနိုင်သည်။ အင်ဆူလင်အသုံးပြုရန် လိုအပ်မှုသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ဆရာဝန်၏ ဆန်းစစ်မှုအပေါ် မူတည်သည်။

Q: ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေက သိုင်းရွိုက်ဂลင်းမှာ ပြဿနာရှိနေပြီဆိုတာကို ဖော်ပြနေသလဲ?

A: သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းလွန်ကဲပါက ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် မြန်ဆန်လွန်းသဖြင့် ရင်တုန်ခြင်း၊ လက်တုန်ခြင်း၊ ပူစပ်ခြင်း၊ ချွေးထွက်လွယ်ခြင်း၊ ပိန်သွားခြင်းနှင့် စိတ်တိုလွယ်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းချို့တဲ့ပါက ခန္ဓာကိုယ်သည် လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အမြဲအိပ်ငိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်း၊ ချမ်းလွယ်ခြင်းနှင့် အရေပြားခြောက်သွေ့ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။

Q: သိုင်းရွိုက်ရောဂါသည် အမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား?

A: ရောဂါအများစုကို ဆေးဝါးများဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ ထิန်းချုပ်ထားနိုင်သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် ရောဂါအမျိုးအစားအပေါ် မူတည်ပြီး ခွဲစိတ်ကုသခြင်း သို့မဟုတ် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အိုင်အိုดင်းဖြင့် ကုသခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

Q: ဆီးချိုရောဂါက ဘာလက္ခဏာမှမပြရင် ကုသဖို့ လိုအပ်ပါသလား?

A: အလွန်လိုအပ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရောဂါလက္ခဏာမပြသော်แต่ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ မြင့်มားနေခြင်းသည် သွေးကြော၊ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ မျက်စိနှင့် အာရုံကြောများကို မသိမသာ ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Q: ဆီးချိုလူနာတွေ ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လောက်ကြာတစ်ကြိမ် စစ်ဆေးသင့်သလဲ?

A: ဆရာဝန်ချိန်းသည့်ရက်အတိုင်း ပုံမှန်ပြသရမည်ဖြစ်ပြီး ကျောက်ကပ်၊ မျက်စိ၊ ခြေထောက်နှင့် နှလုံးစသည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် ၁ ကြိမ် သို့မဟုတ် လိုအပ်သလို ထိုထက်ပိုမို၍ စစ်ဆေးသင့်သည်။