စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ လေးဖက်နာ၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ဗဟိုဌာန
ခန္ဓာကိုယ်၏ ကာကွယ်ရေးစနစ်က မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်လာသောအခါ… လျစ်လျူမရှုသင့်သော ကိုယ်ခံအားစနစ်ပြဿနာ
“ကိုယ်ခံအားစနစ်” ဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော ပြင်ပပစ္စည်းများကို ကာကွယ်ပေးသည့် အကာအကွယ်ဒိုင်းတစ်ခုနှင့် တူသည်။ သို့သော် ဤဒိုင်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလုပ်လုပ်ကာ မိမိတို့၏ တစ်ရှူးများနှင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးလာသောအခါ လေးဖက်နာကြောင့် နာတာရှည်အဆစ်ကိုက်ခြင်း၊ နာတာရှည်ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် SLE (လူးပတ်စ်) ရောဂါကြောင့် အတွင်းအင်္ဂါများ ထိခိုက်ခြင်းစသည့် ပြင်းထန်သော ဝေဒနာများကို ခံစားရစေသည်။ ဤရောဂါများသည် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေပြီး ဘဝအရည်အသွေးကို များစွာ လျော့ကျစေသည်။
စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ လေးဖက်နာ၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ဗဟိုဌာနသည် သင့်အနားမှာ အမြဲရှိနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရောဂါဖြစ်ရသည့် ယန္တရားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်ပြီး ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ကျွမ်းကျင်သော လေးဖက်နာအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ (Rheumatologist) က နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့နှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ ခေတ်မီဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးရေးကိရိယာများနှင့် ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာများဖြင့် ရောဂါ၏အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးသည်။ ထို့ပြင် တစ်ဦးချင်းစီနှင့်ကိုက်ညီသော ကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲပေးပြီး စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ကုသပေးခြင်းဖြင့် သင့်ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ပြန်လည်မျှတလာစေပြီး ပျော်ရွှင်သောဘဝကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ကူညီပေးပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ဌာနတွင် ကုသပေးသော ကိုယ်ခံအားစနစ်နှင့် ဓာတ်မတည့်မှုရောဂါများ
ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသောရောဂါများသည် ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိပြီး စနစ်တကျ မကုသဘဲထားပါက အဆစ်များတောင့်တင်းပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ဗဟိုဌာနသည် အဆစ်၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုပေးပြီး အဖြစ်များသောရောဂါများမှာ –
- အဆစ်ရောင်ခြင်းနှင့် လေးဖက်နာရောဂါများ
- လေးဖက်နာအဆစ်ရောင်ရောဂါ (Rheumatoid Arthritis)
- အဆစ်ကျီးပေါင်းတက်ခြင်း (Osteoarthritis)
- ဆိုရီယေးစစ် (နှင်းခူ) ကြောင့် အဆစ်ရောင်ခြင်း (Psoriatic Arthritis)
- ဂေါက်ရောဂါကြောင့် အဆစ်ရောင်ခြင်း
- ကယ်လ်ဆီယမ်သလင်းခဲများကြောင့် အဆစ်ရောင်ခြင်း
- ကျောရိုးဆစ်များ တောင့်တင်းခိုင်သွားသောအဆစ်ရောင်ရောဂါ (Ankylosing Spondylitis)
- ကိုယ်ခံအားစနစ်က မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သည့်ရောဂါများ (Autoimmune Diseases)
- အက်စ်အယ်လ်အီး ရောဂါ (Systemic Lupus Erythematosus : SLE)
- ဂျိုဂရင်ရောဂါ (Sjögren’s Syndrome)
- အရေပြားတင်းမာတောင့်တင်းသည့်ရောဂါ (Scleroderma)
- ကြွက်သားရောင်ရမ်းခြင်း (Myositis)
- သွေးကြောရောင်ရမ်းခြင်း (Vasculitis)
- ဓာတ်မတည့်မှု ရောဂါများ
- ဓာတ်မတည့်မှုကြောင့် နှာစေးခြင်း
- ဓာတ်မတည့်မှုကြောင့် ပန်းနာရင်ကျပ်ဖြစ်ခြင်း
- ရုတ်တရက်နှင့် နာတာရှည် အင်ပြင်ထွက်ခြင်း (Urticaria)
- ပြင်းထန်စွာ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်ခြင်း (Anaphylaxis)
- အရေပြားဓာတ်မတည့်မှုကြောင့် အင်ပြင်ထွက်ခြင်း (Atopic Dermatitis)
- ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရာဝတ္ထုများ (ဖုန်မှုန့်၊ လေထုညစ်ညမ်းမှု၊ အစားအသောက် သို့မဟုတ် ဆေးဝါး) နှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း
မြန်ဆန်ပြီး ထိရောက်သောကုသမှုအတွက် ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာများ
ဤရောဂါအုပ်စုသည် ခန့်မှန်းရခက်ခဲသော ရောဂါလက္ခဏာများပြသတတ်ပြီး ဖြစ်ပွားစေသောအချက်များစွာ ရှိသဖြင့် တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှုသည် လွန်စွာအရေးကြီးသည်။ စင်ဖတ်ဆေးရုံတွင် အောက်ပါ ရောဂါရှာဖွေရေးဝန်ဆောင်မှုများ ရှိပါသည် –
- အထူးပြုဓာတ်ခွဲခန်းစုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း: သွေးဖောက်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရောဂါအညွှန်းကိန်းများကို ရှာဖွေခြင်း (ဥပမာ – Rheumatoid Factor, ANA, Anti-dsDNA, ANA Profile, Anti-CCP, ANCA)။
- ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ရောင်ရမ်းမှုပမာဏကို စစ်ဆေးခြင်း (ESR နှင့် CRP)။
- အတွင်းအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးခြင်း (ဥပမာ – ပရိုတင်းဓာတ်ယိုစိမ့်မှုရှိ/မရှိ ဆီးစစ်ခြင်း၊ တับနှင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို သွေးစစ်ခြင်း)။
- ဓာတ်မတည့်မှုစစ်ဆေးခြင်း (Allergy Testing)။
- ကိုယ်ခံအားပမာဏစစ်ဆေးခြင်း (Immunoglobulin)။
- အရိုးသိပ်သည်းဆ တိုင်းတာခြင်း (Bone Mineral Density)။
- ဓာတ်မှန်ဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှုများ: X-ray သို့မဟုတ် Joint Ultrasound ပြုလုပ်ခြင်း၊ လိုအပ်ပါက CT Scan သို့မဟုတ် MRI စစ်ဆေးခြင်း။
- လိုအပ်ပါက အသားစယူ၍ ရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း။
ရေရှည်တည်တံ့သော ကိုယ်ခံအားစနစ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရေး လမ်းညွှန်ချက်များ
လူနာတစ်ဦးစီ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ဆရာဝန်ကြီးများသည် တစ်ဦးချင်းစီအလိုက် ကိုက်ညီသော ကုသမှုပုံစံ (Personalized Medicine) ကို အဓိကထား ရေးဆွဲပေးပါသည် –
- ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း: ရောင်ရမ်းမှုကျဆေးများ၊ ကိုယ်ခံအားထိန်းဆေးများ (Immunosuppressive Drugs)၊ ရောဂါထိန်းဆေးများ (DMARDs) နှင့် ဇီဝကုထုံးဆေးများ (Biologic Therapy) ကို အသုံးပြု၍ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အထိရောက်ဆုံး ငြိမ်သက်သွားစေရန် လုပ်ဆောင်ပေးသည်။
- ကာယပြန်လည်သန်စွမ်းရေးလုပ်ငန်းများ (Physical Rehabilitation): အဆစ်များ တောင့်တင်းခြင်းကို ကာကွယ်ရန်နှင့် လှုပ်ရှားမှုကို ကောင်းမွန်စေရန် ကာယကုထုံးပညာရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ အဆစ်များအား ဆန့်ထုတ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး လေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ပေးသည်။
- အသိပညာပေးခြင်း (Patient Education): နေ့စဉ်လူနေမှုပုံစံများ ပြောင်းလဲရန် လမ်းညွှန်ခြင်း၊ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေသောအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် အစားအသောက်စနစ်များ ညွှန်ကြားခြင်းနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို တိုက်ရိုက်သက်ရောက်စေသော စိတ်ဖိစီးမှုများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
- စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ကုသပေးခြင်း (Continuous Monitoring): ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့် ရောဂါတိုးတက်မှုကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပြီး ရေရှည်တွင် ဘေးကင်းလုံခြုံသော ကုသမှုဖြစ်စေရန် ချိန်ညှိပေးသည်။
ဘာကြောင့် “ စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ လေးဖက်နာ၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ဗဟိုဌာန” ကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?
- ✓ အရိုးအဆစ်၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ရောဂါအားလုံးကို ဘက်စုံစောင့်ရှောက်ပေးခြင်း
သာမန်ဓာတ်မတည့်မှုများ၊ နာတာရှည်ရောဂါများနှင့် ရှုပ်ထွေးသော ကိုယ်ခံအားစနစ်ရောဂါများကိုပါ လွှမ်းခြုံကုသပေးသည်။
- ✓ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့
လေးဖက်နာနှင့် အဆစ်အမြစ်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်အထူးကုများ၊ အရေပြား၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ်၊ နှလုံးဆရာဝန်ကြီးများနှင့် ပူးပေါင်းကာ စနစ်တကျ ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသည်။
- ✓ ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် တိကျစွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်း
အထူးပြုဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးမှုများဖြင့် ရောဂါကို အစောပိုင်းအဆင့်ကတည်းက တိကျစွာ ဆန်းစစ်နိုင်သည်။
- ✓ ဘက်စုံလွှမ်းခြုံသော ကုသမှုအစီအစဉ်များ: ဆေးညွှန်းပေးရုံသာမက နေ့စဉ်နေထိုင်မှုပုံစံ၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ အဆစ်ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး၊ အာဟာရစောင့်ရှောက်မှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှုများကိုပါ ပေးအပ်သဖြင့် ဘဝအရည်အသွေးကို ဘက်စုံမြှင့်တင်ပေးသည်။
- ✓ တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲပေးခြင်း
လူနာတစ်ဦးစီ၏ ရောဂါအခြေအနေ၊ နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် ရည်မှန်းချက်များအပေါ် မူတည်ပြီး ကုသမှုလမ်းကြောင်းကို ညှိနှိုင်းပေးသည်။
Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ
Q: လေးဖက်နာရောဂါ (Rheumatoid) နှင့် သာမန်အဆစ်ကျီးပေါင်းတက်ခြင်းက မည်သို့ကွာခြားပါသလဲ?
A: အဆစ်ကျီးပေါင်းတက်ခြင်းသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်ကြောင့် အဆစ်များ ပွန်းပဲ့ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် လေးဖက်နာရောဂါသည် ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်ခြင်းကြောင့် မိမိခန္ဓာကိုယ်၏ အဆစ်များကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သဖြင့် အဆစ်များ နာကျင်ခြင်း၊ ဖောယောင်ခြင်း၊ နီမြန်းပူနွေးခြင်းနှင့် မနက်အိပ်ရာထချိန်တွင် နာရီနှင့်ချီ၍ အဆစ်များတောင့်တင်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
Q : လေးဖက်နာရောဂါသည် အမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား?
A : လက်ရှိတွင် အမြစ်ပြတ်ကုသနိုင်သောနည်းလမ်း မရှိသေးသော်လည်း ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချခြင်းနှင့် အဆစ်ပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေခြင်းတို့ကို အစောပိုင်းအဆင့်တွင် စနစ်တကျကုသမှုခံယူပါက ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
Q: အကယ်၍ SLE (လူးပတ်စ်) ရောဂါရှိနေပါက အိမ်ထောင်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ကလေးယူခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသလား?
A: ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် လူနာသည် ကုသနေသော ဆရာဝန်နှင့် သေချာစွာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရမည်။ အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ ရောဂါအခြေအနေသည် အနည်းဆုံး ၆ လခန့် ငြိမ်သက်နေရမည်ဖြစ်ပြီး သန္ဓေသားကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ကိုယ်ခံအားထိန်းဆေးအချို့ကို ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း သင့်လျော်စွာ ချိန်ညှိရမည် ဖြစ်သည်။
Q: ပုံမှန်သောက်ရသည့် ကိုယ်ခံအားထိန်းဆေးများက ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိပါသလား?
A: ဆေးဝါးတိုင်းတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အထူးကုဆရာဝန်ကြီးသည် ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည့် အနည်းဆုံးပမာဏကိုသာ ရွေးချယ်အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး အသည်း၊ ကျောက်ကပ်နှင့် သွေးစနစ်များအား ပုံမှန်သွေးစစ်စောင့်ကြည့်ပေးမည် ဖြစ်သည်။ ဆရာဝန်၏ အနီးကပ်ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ဆေးသောက်ခြင်းသည် အဘေးကင်းဆုံး ဖြစ်သည်။
Q : ဓာတ်မတည့်မှုဝေဒနာများကို ကုသပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား?
A : ဓာတ်မတည့်မှုအမျိုးအစားအများစုသည် ဆေးဝါးအသုံးပြုခြင်း၊ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေသောအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ အချို့လူနာများတွင် လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီ ဓာတ်မတည့်မှုကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်သည်။