စင်ဖတ် ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ အရေးပေါ်ဌာန (Emergency Department)

၂၄ နာရီပတ်လုံး အရေးပေါ်နှင့် ယာဉ်တိုက်မှု ကုသမှုတိုင်းအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရခြင်း… အရေးပေါ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ လွှဲပြောင်းကုသမှုစနစ်များဖြင့် တာဝန်ယူပေးလျက်ရှိသည်။

ယာဉ်တိုက်မှုများနှင့် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားသော ပြင်းထန်သောအရေးပေါ်ရောဂါများသည် မည်သူမျှ ကြိုတင်မခန့်မှန်းနိုင်ဘဲ၊ သတိပေးချက်မရှိဘဲ အချိန်မရွေး ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ရုတ်တရက် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ ခြေလက်များ ရုတ်တရက်အားနည်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော လမ်းပေါ်တွင်ဖြစ်ပွားသည့် ယာဉ်တိုက်မှုများ ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့သော အရေးကြီးဆုံးအချိန်တွင် “ အချိန်” နှင့် “ ကုသမှုကျွမ်းကျင်မှု” သည် လူနာ၏ ဘေးကင်းရေးနှင့် အသက်ရှင်သန်နိုင်ခြေကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည့် အဓိကအချက်များ ဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့်ပြင်ဆင်ထားသော ဆေးရုံကြီးတွင် မြန်ဆန်မှန်ကန်ပြီး အချိန်မီသော ကုသမှုရရှိခြင်းက စိုးရိမ်ရသောအခြေအနေမှ ဘေးကင်းလွတ်မြောက်စေရန် အထောက်အကူပြုသည်။

စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ အရေးပေါ်ဌာန (ED/ER) သည် ၂၄ နာရီပတ်လုံး ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် အသင့်ရှိနေပြီး၊ အတွေ့အကြုံရှိ အရေးပေါ်အထူးကုဆရာဝန်များ၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်နာပြုများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့က တာဝန်ယူကုသပေးလျက်ရှိသည်။ စံနှုန်းမီ အရေးပေါ်လူနာစောင့်ရှောက်မှုစနစ်၊ ခေတ်မီဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာ၊ အဆင့်မြင့်အသက်ကယ်ကိရိယာများနှင့် ခေတ်မီအသက်ကယ်ခန်း (Resuscitation Room) တို့ ပြည့်စုံစွာရှိသဖြင့်၊ ယာဉ်တိုက်မှုနှင့် အရေးပေါ်ရောဂါအားလုံးကို ကုသပေးနိုင်သည်။ ၎င်းက လူနာများအား အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အခြေအနေများမှ အဘေးကင်းဆုံး ကျော်ဖြတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။

စင်ဖတ် ရာမင်ထရာဆေးရုံ အရေးပေါ်ဌาနတွင် ကုသပေးနေသော အရေးပေါ်အခြေအနေများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ

အရေးပေါ်ဌာနသည် အသက်အရွယ်မရွေး ယာဉ်တိုက်မှုနှင့် အရေးပေါ်ဖျားနာမှုအားလုံးကို အောက်ပါအတိုင်း အနီးကပ်စောင့်ရှောက်ကုသပေးလျက်ရှိသည် –

• အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အရေးကြီးဆုံးအခြေအနေများ (Red Zone): ရုတ်တရက် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်း၊ နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း၊ နှလုံးပျက်စီးခြင်း၊ မေ့မြောခြင်း၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပျက်စီးခြင်း၊ နှလုံးရပ်သွားခြင်း၊ ရုတ်တရက် ခြေလက်အားနည်းခြင်း၊ ပါးစပ်ရွဲ့ခြင်း၊ စကားပြောမပီသခြင်း၊ ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးယိုစီးခြင်းကြောင့် သတိလစ်ခြင်း (Stroke) နှင့် အတက်ရောဂါစသည့် အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် အရေးပေါ်အသက်ကယ်ကုသမှုများ ပေးအပ်သည်။
• ယာဉ်တိုက်မှုနှင့် ပြင်းထန်သောဒဏ်ရာများ (Trauma Center): ကားတိုက်မှုကြောင့် ဦးခေါင်းထိခိုက်ခြင်း၊ အရိုးကျိုးခြင်း၊ အဆစ်လွဲခြင်း၊ ကြီးမားသောဒဏ်ရာများရရှိခြင်းနှင့် သွေးထွက်လွန်ခြင်းစသည့် ပြင်းထန်သောဒဏ်ရာများမှသည် လဲကျခြင်း၊ ခြေကျင်းဝတ်ခေါက်ခြင်းစသည့် သာမန်ဒဏ်ရာများအထိ စနစ်တကျ ကုသပေးသည်။
• အဆိပ်နှင့် ဓာတုပစ္စည်းများကြောင့် ထိခိုက်မှု: အဆိပ်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးလွန်ခြင်း၊ အဆိပ်ရှိသော သတ္တဝါများ ကိုက်ခံရခြင်း၊ အန္တရာယ်ရှိသော ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ထိတွေ့မိခြင်း။
• အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် ချက်ချင်းချိတ်ဆက်ပေးသည့်စနစ် (Fast Track): အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် သက်ဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ (ဥပမာ – နှလုံးဆရာဝန်၊ အာရုံကြောဆရာဝန် သို့မဟုတ် အရိုးဆရာဝန်များ) နှင့် ချက်ချင်းတိုင်ပင်ပြီး သွေးခဲပျော်ဆေးထိုးခြင်း သို့မဟုတ် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်မှုများကို လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်ပေးသည့်စနစ် ရှိသည်။
• အရေးပေါ်လူနာတင်ယာဉ် ဝန်ဆောင်မှု (Ambulance Service): အဆင့်မြင့်အသက်ကယ်ကိရိယာများ ပြည့်စုံစွာပါဝင်ပြီး ဆရာဝန်နှင့် နာပြုအဖွဲ့များ လိုက်ပါကာ၊ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာသို့ သွားရောက်၍ လူနာအား လျင်မြန်ဘေးကင်းစွာ ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။

ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ အရေးပေါ်ဌาနကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

• ✓ အရေးပေါ်အထူးကုဆရာဝန်များ တိုက်ရိုက်ကုသပေးခြင်း: အရေးပေါ်ဆေးပညာအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများက တိုက်ရိုက်ရောဂါရှာဖွေကုသပေးသဖြင့်၊ အရေးပေါ်လူနာများကို တိကျမြန်ဆန်စွာ ဆန်းစစ်ကုသပေးနိုင်သည်။
• ✓ အမြန်ဆုံး အသက်ကယ်ပေးနိုင်သော Fast Track စနစ်: နယ်ပယ်စုံမှ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် စနစ်တကျ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သဖြင့်၊ နှလုံးသွေးကြောပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်/ပေါက်ခြင်း ခံစားရသောလူနာများကို ရွှေရောင်အချိန် (Golden Period) အတွင်း အချိန်မီ ကုသပေးနိုင်သည်။
• ✓ အသက်ကယ်ကိရိယာနှင့် နည်းပညာ ၁၀၀% အဆင်သင့်ရှိခြင်း: အရေးပေါ်ခန်းတွင် ခေတ်မီစက်ကိရိယာများ၊ ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများ (X-ray၊ CT Scan၊ MRI၊ Ultrasound) နှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းတို့ ၂၄ နာရီပတ်လုံး အဆင်သင့်ရှိပြီး ဘေးကင်းသော လူနာရွှေ့ပြောင်းရေးစနစ်များ ရှိသည်။
• ✓ သွားလာရလွယ်ကူသော လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်း: ရာမင်ထရာလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ အရေးပေါ်လူနာတင်ယာဉ် ရပ်နားရန်နေရာနှင့် လူနာအတင်အချပြုလုပ်ရန် နေရာကျယ်ဝန်းသဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် အလွန်အဆင်ပြေသည်။

Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ

Q: ဘယ်လို လက္ခဏာမျိုးရှိရင် အရေးပေါ်ခန်းကို ချက်ချင်း လာသင့်သလဲ?

A: အရေးပေါ်အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော လက္ခဏာများဖြစ်သည့် – ပြင်းထန်စွာ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ ရုတ်တရက် ခြေလက်အားနည်းခြင်း၊ ပါးစပ်ရွဲ့ခြင်း၊ စကားပြောမပီသခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ အတက်ရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ သွေးထွက်လွန်ခြင်း၊ ပြင်းထန်သော ယာဉ်တိုက်မှုဖြစ်ခြင်း၊ အရိုးကျိုးခြင်းနှင့် ဦးခေါင်းထိခိုက်ခြင်းစသည့် လက္ခဏာများရှိပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း လာရောက်ပြသသင့်သည်။

Q: ဦးနှောက်သွေးကြောရောဂါ လက္ခဏာရှိရင် ဆေးရုံကို ဘယ်နှစ်နာရီအတွင်း လာရမလဲ?

A: လက္ခဏာစတင်ပြသပြီးနောက် အမြန်ဆုံး လာသင့်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ၄.၅ နာရီအတွင်း ရောက်ရှိပါက ကုသမှု ပိုမိုထိရောက်အောင်မြင်နိုင်ခြေ ရှိသည်။

Q: အိမ်မှာ အရေးပေါ်ဖြစ်ပြီး လူနာကို ကိုယ်တိုင် မသယ်ဆောင်နိုင်ရင် စင်ဖတ်ဆေးရုံကို ဘယ်လိုဆက်သွယ်ရမလဲ?

A: စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ အရေးပေါ်ဖုန်းလိုင်းသို့ ၂၄ နာရီပတ်လုံး ချက်ချင်း ဆက်သွယ်နိုင်သည်။ အရေးပေါ်ဌာနမှ ဝန်ဆောင်မှုအဖွဲ့က ရောဂါအခြေအနေကို ဆန်းစစ်ပြီး၊ အရေးကြီးပါက ဆရာဝန်၊ နာပြုများနှင့် အသက်ကယ်ကိရိယာများပါဝင်သော အရေးပေါ်လူနာတင်ယာဉ်ကို စေလွှတ်၍ လူနာအား ဆေးရုံသို့ ဘေးကင်းစွာ ပို့ဆောင်ပေးပါမည်။

Q: အရေးပေါ်ခန်းကို မလာခင် ကြိုတင်ရက်ချိန်းယူဖို့ လိုပါသလား?

A: မလိုအပ်ပါ။ အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် လူနာများအနေဖြင့် ချက်ချင်း လာရောက်ပြသ ကုသနိုင်ပါသည်။