စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ ကူးစက်ရောဂါဗဟိုဌาန

ပြင်းထန်သောပိုးမွှားများ ပတ်ဝန်းကျင်တွင်ရှိနေသောအခါ… လျင်မြန်စွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်းသည် ကုသမှုအတွက် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။

နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်သည် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော အဏုဇီဝပိုးမွှားများဖြစ်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်ကီးရီးယား၊ မှို သို့မဟုတ် ကပ်ပါးပိုးမွှားများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ၎င်းတို့သည် လေထု၊ အစားအစာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပုန်းကွယ်နေတတ်သည်။ သာမန်ဖျားနာခြင်းသည် ပြင်းထန်ပြီး ကူးစက်လွယ်သော ကူးစက်ရောဂါများ၏ သတိပေးချက် ဖြစ်နိုင်သည်။ စနစ်တကျ ရောဂါရှာဖွေမှုမပြုဘဲ ထားပါက ဤပိုးမွှားများသည် သွေးထဲသို့ဝင်ရောက်ကာ အတွင်းအင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေပြီး အသက်အန္တရာယ်ပါ စိုးရိမ်ရစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများထံမှ စနစ်တကျ ပြသကုသမှုခံယူခြင်းသည် ကူးစက်ပိုးမွှားများကို အချိန်မီတားဆီးရန်အတွက် အရေးကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ ကူးစက်ရောဂါဗဟိုဌาနသည် ကူးစက်ရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုများကို ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ကူးစက်ရောဂါဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများက နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့နှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ ခေတ်မီရောဂါရှาဖွေရေးနည်းပညာများ၊ စံနှုန်းမီဓာတ်ခွဲခန်းများနှင့် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ ကုသမှုနည်းလမ်းများဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ သို့မှသာ လူနာများ တိကျ၊ မြန်ဆန်ပြီး ဘေးကင်းသော ကုသမှုများကို ခံယူရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ရာမင်ထราဒေသအတွင်း သွားလာရလည်ကူသော နေရာတွင် တည်ရှိပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့ဌาနတွင် ကုသပေးသော ကူးစက်ရောဂါများနှင့် ကူးစက်မှုအခြေအနေများ

ကျွန်ုပ်တို့သည် ရုတ်တရက်၊ နာတာရှည်နှင့် အသစ်ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါများအတွက် ရောဂါရှာဖွေကုသပေးပါသည် –

• အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ: တုပ်ကွေးရောဂါ (Influenza)၊ ကိုဗစ်-၁၉ (COVID-19)၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း (Pneumonia)၊ တီဘီရောဂါ (Tuberculosis)၊ လေပြွန်ရောင်ခြင်း။
• ခြင်/ပိုးမွှားမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သောရောဂါများနှင့် အပူပိုင်းဒေသ ကူးစက်ရောဂါများ: သွေးလွန်တုပ်ကွေး၊ ငှက်ဖျားရောဂါ၊ ချီကန်ဂွန်ညာရောဂါ、 တိုက်ဖွိုက်၊ လက္တိုစပိုင်ရိုးစစ် (ကြွက်ဆီးရောဂါ)။
• ပြင်းထန်သောပိုးဝင်ခြင်းနှင့် သွေးထဲပိုးဝင်ခြင်း: သွေးထဲပိုးဝင်ခြင်း (Sepsis)၊ ပိုးဝင်၍ သွေးလန့်ခြင်း (Septic Shock)။
• อစာခြေလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ: အစားအစာအဆိပ်သင့်ခြင်း၊ ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် အူလမ်းကြောင်းရောင်ခြင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့် တပ်ရောင်ခြင်း၊ အသည်းပြည်တည်ခြင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ပြည်တည်ခြင်း၊ ကပ်ပါးပိုးဝင်ခြင်း။
• ဆီးလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ: ဆီးအိမ်ရောင်ခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ခွက်ရောင်ခြင်း၊ ဆီးပိုက်ထည့်ထားသောလူနာများတွင် ပိုးဝင်ခြင်း။
• အရေပြားနှင့် တစ်ရှူး ကူးစက်ရောဂါများ: အရေပြားတစ်ရှူးရောင်ခြင်း၊ ပြည်တည်နာ၊ ပိုးဝင်သောအနာများ၊ ရေယုန်၊ ခါးပတ်ရေယုန်။
• လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်သောရောဂါများ: အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ (HIV) ပိုးကူးစက်ခံရသူများအတွက် ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ပြုစုကုသပေးခြင်း။
• ကိုယ်ခံအားနည်းသော ကူးစက်ရောဂါဝေဒနာရှင်များအား ပြုစုခြင်း: ကင်ဆာဝေဒနာရှင်များ၊ အင်္ဂါအစားထိုးထားသူများ၊ ကိုယ်ခံအားထိန်းဆေးသောက်နေရသူများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် နာတာရှည်ဝေဒနာရှင်များ။
• ပဋိဇီวဆေး (Antibiotics) သုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်း: သင့်လျော်သောဆေးဝါးကို ရွေးချယ်ခြင်း၊ ဆေးယဉ်ပါးမှုကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် မလိုအပ်ဘဲ ဆေးသောက်ခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်း။

တိကျသော ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများနှင့် นည်းစနစ်များ

ပိုးဝင်ရသည့်အကြောင်းရင်းကို တိကျစွာ ရှာဖွေနိုင်ရန် ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့် စစ်ဆေးပေးပါသည် –

• အခြေခံဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများ: သွေးဆဲလ်အပြည့်အစုံ (CBC)၊ ရောင်ရမ်းမှုပြတန်ဖိုးများ (CRP, Procalcitonin)၊ တပ်နှင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်၊ မှို သို့မဟုတ် ကပ်ပါးပိုးများကို မိုက်ခรိုစကုပ်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း။
• ပိုးမွှားဗီဇစစ်ဆေးခြင်း (Molecular Diagnostic / PCR): ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယား DNA/RNA ကို စစ်ဆေးသောနည်းပညာဖြစ်ပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း မြန်ဆန်တိကျစွာ အဖြေထုတ်ပေးနိုင်သည်။
• ပိုးမွေးခြင်းနှင့် ဆေးတုံ့ပြန်မှုစစ်ဆေးခြင်း (Culture & Antibiogram): သွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် သလိပ်များကို ပိုးမွေးပြီး ဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစားကို ရှာဖွေကာ မည်သည့်ပဋိဇီဝဆေးနှင့် ကိုက်ညီသည်ကို စမ်းသပ်ခြင်း။
• သွေးရည်ကြည်စစ်ဆေးခြင်း (Serology Test): သွေးထဲရှိ ပဋိပစ္စည်း (Antibody) သို့မဟုတ် ပိုးမွှားအစိတ်အပိုင်း (Antigen) ကို စစ်ဆေးခြင်း။
• အဆင့်မြင့်ဓာတ်မှันရိုက်စစ်ဆေးခြင်း: ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT Scan)၊ အာထရာဆောင်း သို့မဟုတ် MRI ကိုအသုံးပြု၍ အဆုတ် သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ကဲ့သို့သော အတွင်းအင်္ဂါများတွင် ပိုးဝင်နေသည့်နေရာကို ရှာဖွေခြင်း။

စနစ်တကျ ကုသခြင်းနှင့် ရောဂါထိန်းချုပ်မှု လမ်းညွှန်ချက်များ

ကျွန်ုပ်တို့သည် ပိုးအမျိုးအစားနှင့် ပြင်းထันမှုအပေါ် မူတည်ပြီး တစ်ဦးချင်းစီအလိုက် (Personalized Treatment) စနစ်တကျ ကုသပေးပါသည် –

• သီးခြားပိုးသတ်ဆေးပေးခြင်း (Targeted Antimicrobial Therapy): အထိရောက်ဆုံးဖြစ်စေရန်နှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းစေရန်အတွက် ပိုးအမျိုးအစားနှင့် ဆေးယဉ်ပါးမှုရลဒ်နှင့်ကိုက်ညီသော ပဋိဇီဝဆေး၊ ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေး၊ မှိုသတ်ဆေး သို့မဟုတ် ကပ်ပါးပိုးသတ်ဆေးများကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်း။
• ပဋိဇီဝဆေးပမာဏကို တိကျစွာ တွက်ချက်ညှิနှိုင်းခြင်း: အထူးသဖြင့် ပြင်းထันစွာပိုးဝင်သူများတွင် ဆေးအာနိသင်အပြည့်အဝရရှိစေရန် သွေးထဲရှိ ဆေးပမာဏကို စောင့်ကြည့်ထိန်းညှိခြင်း။
• လေဖิအားထိန်း သီးသန့်လူနာခန်း (Negative Pressure Room): လေထုထဲမှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သောရောဂါရှိပြီး ဆေးရုံတက်ရန်လိုအပ်သော လူနာများအတွက်၊ အခြားသူများထံ ကူးစက်မှုမရှိစေရန်နှင့် လူနာဘေးကင်းစေရန် စီစဉ်ပေးထားသည်။
• ကိုယ်ခံအားမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ကာกွယ်ခြင်း (Immunization): ရောဂါပြန်လည်မဖြစ်ပွားစေရန် ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းများကို လမ်းညွှန်ခြင်း၊ ရာသီအလိုက်ကာကွယ်ဆေးများနှင့် လူကြီး/သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ကာကွယ်ဆေးများကို ထိုးနှံပေးခြင်း။

ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ ကူးစက်ရောဂါဗဟိုဌาနကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

• ✓ ကူးစက်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်ကုသပေးခြင်း: ကူးစက်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၏ စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် ရှုပ်ထွေးသော ကူးစက်ရောဂါများနှင့် ဆေးယဉ်ပါးမှုများကို ထိရောက်စွာ ကုသပေးနိုင်သည်။
• ✓ အခြားအထူးကုဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းကုသခြင်း: အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင် (ICU)၊ အထွေထွေရောဂါကုဌာန၊ ခွဲဆေးဌာနတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ရောဂါအခံရှိသော လူနာများကို စနစ်တကျ ပူးပေါင်းကုသပေးသည်။
• ✓ ဘက်စုံဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း: ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်း、 စောင့်ကြည့်ခြင်းမှစ၍ ပြန်လည်မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ခြင်းအထိ ဆောင်ရွက်ပေးသည်။
• ✓ မြန်ဆန်တိကျသော ဓာတ်ခွဲခန်းရလဒ်: ဆရာဝန်မှ ရောဂါကို အချိန်မီရှာဖွေကုသနိုင်စေရန် ကူညီပေးပြီး၊ အထွေထွေပိုးသတ်ဆေးများကို ခန့်မှန်းပေးရုံသက်သက်ပေးခြင်းကို လျှော့ချပေးသဖြင့် နောက်နောင် ဆေးယဉ်ပါးမှုမဖြစ်အောင် တားဆီးပေးသည်။
• ✓ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် တင်းကျပ်သော感控စံနှုန်းများ: လူနာများကို စနစ်တကျ သီးခြားခွဲထားသည့် စနစ်များရှိပြီး၊ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ သန့်ရှင်းရေးနှင့် ပိုးသတ်စနစ်များ ရှိသည်။

Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ

Q: “ ဆေးယဉ်ပါးခြင်း” က ဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ၊ ကူးစက်ရောဂါဗဟိုဌาနမှာ ကုသရင် ဘယ်လိုကူညီပေးနိုင်သလဲ?

A: ဆေးယဉ်ပါးခြင်းသည် မလိုအပ်ဘဲ ပိုးသတ်ဆေးများကို မိမိသဘောဖြင့် ဝယ်သောက်ခြင်း၊ ဆေးကို သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ကုန်အောင်မသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုးအမျိုးအစားနှင့်မကိုက်ညီသော ဆေးကို သောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဘက်တီးရီးယားများ ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ဆေးမတိုးတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ဗဟိုဌာနတွင် ပိုးမွေးစစ်ဆေးပြီး အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားစေသည့် ဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစားနှင့် ဆေးမယဉ်ပါးသေးသော ဆေးကို စမ်းသပ်ရှာဖွေပေးခြင်းဖြင့် ဆရာဝန်မှ အထိရောက်ဆုံးသောဆေးကို စနစ်တကျ ညွှန်ကြားပေးနိုင်သည်။

Q: ဖျားရင် ဘယ်နှစ်ရက်လောက်ရှိမှ ဆရာဝန်ပြသင့်သလဲ?

A: ၂-၃ ရက်ထက်ကျော်လွန်ပြီး ဖျားနေခြင်း၊ ဆေးသောက်သော်လည်း အဖျားမကျခြင်း、 အသက်ရှူရခက်ခြင်း၊ ခေါင်းပြင်းထันစွာကိုက်ခြင်း၊ လည်ပင်းတောင့်တင်းခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမသိရဘဲ ၁ ပတ်ထက်ကျော်လွန်၍ ဖျားနေပါက ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။

Q: ဖျားတိုင်း ပိုးသတ်ဆေး (ปฏิชีวนะ) သောက်ဖို့ လိုအပ်ပါသလား?

A: မလိုအပ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဖျားနာမှုအများစုသည် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်ပြီး ပိုးသတ်ဆေးနှင့် ကုသ၍မရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆေးဝါးများကို ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်းသာ သုံးစွဲသင့်သည်။

Q: “ ဆေးယဉ်ပါးခြင်း” က ဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ?

A: ဆေးယဉ်ပါးခြင်းသည် မလိုအပ်ဘဲ ပိုးသတ်ဆေးများကို မိမိသဘောဖြင့် ဝယ်သောက်ခြင်း၊ ဆေးကို သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ကုန်အောင်မသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုးအမျိုးအစားနှင့်မကိုက်ညီသော ဆေးကို သောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဘက်တီးရီးယားများ ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ဆေးမတိုးတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ဗဟိုဌာနတွင် ပိုးမွေးစစ်ဆေးပြီး အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားစေသည့် ဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစားနှင့် ဆေးမယဉ်ပါးသေးသော ဆေးကို စမ်းသပ်ရှာဖွေပေးခြင်းဖြင့် ဆရာဝန်မှ အထိရောက်ဆုံးသောဆေးကို စနစ်တကျ ညွှန်ကြားပေးနိုင်သည်။

Q: ပိုးမွေးစစ်ဆေးခြင်း (Culture) က ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ?

A: ပိုးမွေးစစ်ဆေးခြင်းက ပိုးအမျိုးအစားကို တိကျစွာသိရှိစေပြီး အကိုက်ညီဆုံးသော ဆေးကို ရွေးချယ်နိုင်စေသဖြင့် ကုသမှုအောင်မြင်ပြီး ဆေးယဉ်ပါးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးသည်။

Q: ကူးစက်ရောဂါတွေကို ကာကွယ်နိုင်ပါသလား?

A: ကာကွယ်နိုင်သည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း၊ လက်ပုံမှန်ဆေးခြင်း၊ သန့်ရှင်းသောအစားအစာကို စားခြင်း၊ လုံလောက်စွာအနားယူခြင်းနှင့် ကူးစက်ရောဂါရှိသူများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။