စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ ကျောက်ကပ်ရောဂါနှင့် ကျောက်ကပ်တုဗဟိုဌာန

ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို ဘက်စုံစောင့်ရှောက်ပေးခြင်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် “ကျောက်ကပ်ရောဂါ” ကို စောစောသိရှိပါက ကုသနိုင်ပြီး ကျောက်ကပ်ပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

“ ကျောက်ကပ်” သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အညစ်အကြေးများကို စစ်ထုတ်ခြင်း၊ ရေ၊ ဓာတ်ဆားနှင့် အက်စစ်/အယ်လ်ကာလီ မျှတမှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်းအပါအဝင် လိုအပ်သော ဟော်မုန်းများကို ထုတ်လုပ်ပေးခြင်းစသည့် အရေးကြီးသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ် နေထိုင်မှုပုံစံ၊ စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ဆီးချိုနှင့် သွေးတိုးရောဂါကဲ့သို့သော ရောဂါအခံများကြောင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါဝေဒနာရှင်ဦးရေသည် စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ အကြောက်ရဆုံးအချက်မှာ ကျောက်ကပ်ရောဂါ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် မည်သည့်လက္ခဏာမျှ မပြတတ်ဘဲ ကျောက်ကပ်သည် တဖြည်းဖြည်းနှင့် တိတ်တဆိတ် ပျက်စီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိကိုယ်ကိုယ် သတိထားမိသည့်အချိန်တွင် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်များစွာ ဆုံးရှုံးသွားပြီ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစောပိုင်းအဆင့်မှစ၍ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။

စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ ကျောက်ကပ်ရောဂါနှင့် ကျောက်ကပ်တုဗဟိုဌာနသည် ကနဦးစစ်ဆေးခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ခြင်းမှစ၍ စက်ဖြင့်သွေးသန့်စင်ခြင်း (ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်း) အထိ ကျောက်ကပ်ရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုပေးရန် အသင့်ရှိနေပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် အတွေ့အကြုံရှိသော ကျောက်ကပ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့က စံနှုန်းမီကိရိယာများနှင့် နည်းပညာများဖြင့် လူနာများ သင့်လျော်ပြီး ဘေးကင်းသော ကုသမှုရရှိစေရန်နှင့် အကောင်းဆုံးသော ဘဝအရည်အသွေးကို ရရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။

သတိပေးလက္ခဏာများကို သတိပြုပါ! ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေက “ ကျောက်ကပ်ရောဂါ” ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသလဲ?

အကယ်၍ သင့်တွင် သို့မဟုတ် သင့်ချစ်ခင်ရသူများတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ ရှိနေပါက တိကျစွာ စစ်ဆေးနိုင်ရန် ကျောက်ကပ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီးနှင့် ချက်ချင်း ပြသသင့်သည် –

• ခန္ဓာကိုယ် ဖောယောင်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မနက်နိုးချိန်တွင် မျက်နှာနှင့် မျက်ခွံများ အဖျားယောင်ခြင်း၊ ခြေထောက်နှစ်ဖက်စလုံး ဖောယောင်ခြင်း။ လက်ချောင်းဖြင့် ဖိကြည့်ပါက ခွက်ဝင်သွားပြီး ချက်ချင်းပြန်မပြည့်ခြင်း (Pitting edema)
• ဆီးသွားခြင်း ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း – ဆီးခဏခဏသွားခြင်း (အထူးသဖြင့် ညဘက်)၊ ဆီးတွင် အမြှုပ်များ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ထွက်ခြင်း၊ ဆီးအရောင်ရင့်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးပါခြင်း
• မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အားအင်ကုန်ခန်းခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဖြူဖျော့ခြင်း သို့မဟုတ် အစာစားချင်စိတ်မရှိခြင်း
• သွေးတိုးလွန်းခြင်း – ဆေးပုံမှန်သောက်သော်လည်း သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိရန် ခက်ခဲခြင်း
• အစာစားချင်စိတ်မရှိခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း
• အရေပြား နာတာရှည် ယားယံခြင်း
• ရေဓာတ်လွန်ကဲခြင်းကြောင့် အသက်ရှူမဝခြင်း

အဖြစ်များသော ကျောက်ကပ်ရောဂါများ… ကျွန်ုပ်တို့ ပြုစုကုသပေးနိုင်ပါသည်

ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျောက်ကပ်ရောဂါဗဟိုဌာနသည် အောက်ပါကျောက်ကပ်ရောဂါအားလုံးကို ရောဂါရှာဖွေကုသပေးရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှုရှိပါသည် –

• နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Chronic Kidney Disease – CKD): ဆီးချို၊ သွေးတိုး သို့မဟုတ် အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့် ကျောက်ကပ် တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးလာခြင်း
• ရုတ်တရက် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း (Acute Kidney Injury): ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း၊ ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကြောင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် ရုတ်တရက် ဆုံးရှုံးသွားခြင်း
• ကျောက်ကပ်နှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းတွင်း ကျောက်တည်ခြင်း: ဆီးလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ပြီး ကျောက်ကပ်တစ်ရှူးကို ထိခိုက်စေသည့် ကျောက်တည်ခြင်းဝေဒနာများ (ဆီးလမ်းကြောင်းခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှင့် ပူးပေါင်းကုသပေးပါသည်)
• ကျောက်ကပ်ရောင်ရမ်းခြင်း (Glomerulonephritis) နှင့် ကျောက်ကပ်ရေအိတ်တည်ခြင်းရောဂါ (Polycystic Kidney Disease): ကျောက်ကပ်စစ်ထုတ်သည့် ယူနစ်များ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါစုများ
• အခြားရောဂါများ၏ နောက်ဆက်တွဲကြောင့် ကျောက်ကပ်ထိခိုက်ခြင်း: ဆီးချိုကြောင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း (Diabetic Nephropathy) သို့မဟုတ် လူးပတ်စ် (SLE) ကြောင့် ကျောက်ကပ်ရောင်ခြင်း

တိကျသော ကျောက်ကပ်ရောဂါရှာဖွေရေး နည်းပညာ

ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျောက်ကပ်ရောဂါကို အစောပိုင်းအဆင့်ကတည်းက ရှာဖွေနိုင်ရန် ခေတ်မီစုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ကိရိယာများနှင့် နည်းစနစ်များကို အသုံးပြုပါသည် –

• သွေးစစ်ခြင်း: ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် (BUN, Creatinine, eGFR)၊ ဓာတ်ဆားဓာတ်မူမမှန်မှုနှင့် သွေးအားနည်းရောဂါကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို သွေးဖောက်စစ်ဆေးခြင်း
• ဆီးစစ်ခြင်း (Urinalysis): ပရိုတင်းဓာတ်ယိုစိမ့်မှု (Microalbumin)၊ သွေးနီဥ သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးခြင်း
• ကျောက်ကပ်/ဆီးလမ်းကြောင်း အာထရာဆောင်း (KUB Ultrasound): ကျောက်ကပ်၏ အရွယ်အစား၊ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ကျောက်တည်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေအိတ်တည်ခြင်း ရှိ/မရှိ အာထရာဆောင်းရိုက်စစ်ဆေးခြင်း
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှัน (CT Scan)၊ အမ်အာရ်အိုင် (MRI) နှင့် ကျောက်ကပ်အသားစယူစစ်ဆေးခြင်း (Kidney Biopsy): ရှုပ်ထွေးသော လူနာများအတွက် အဆင့်မြင့် ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုခြင်း

ဘက်စုံကုသမှုနှင့် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ “ ကျောက်ကပ်တုဗဟိုဌာန”

ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျောက်ကပ်ရောဂါဗဟိုဌาနသည် ရောဂါ၏အဆင့်အလိုက် အောက်ပါဘက်စုံကုသမှုများကို ပေးအပ်သည် –

ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်းနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း

• ဆီးချို၊ သွေးတိုးနှင့် သွေးတွင်းအဆီဓာတ်ကို သတ်မှတ်ချက်အတွင်း ရှိနေစေရန် ထိန်းညှိခြင်း
• ကျောက်ကပ်ဝေဒနာရှင်များအတွက် အစားအသောက်စနစ် ညွှန်ကြားခြင်း
• ကျောက်ကပ်ပျက်စီးနိုင်ခြေကို လျှော့ချခြင်း

နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါကို စောင့်ကြည့်ခြင်း

• သွေးစစ်ရလဒ်နှင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ပြီး ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ချိန်ညှိပေးခြင်း

ကျောက်ကပ်တုဗဟိုဌာန (Hemodialysis Center)

ကျောက်ကပ်ပျက်စီးမှု နောက်ဆုံးအဆင့် လူနာများအတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျောက်ကပ်တုဗဟိုဌาနသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ကျောက်ကပ်ရောဂါအသင်းနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကောင်စီတို့၏ အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်ရရှိထားသော အဆင့်မြင့် ကျောက်ကပ်ဆေးစက်များဖြင့် အသင့်ရှိနေပါသည်။

စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားသော ကျောက်ကပ်ဆေးစနစ် (On-line Hemodiafiltration):

• ရိုးရိုးကျောက်ကပ်ဆေးစက်များ မဖယ်ရှားနိုင်သော မော်လီကျူးကြီးမားသည့် အညစ်အကြေးများအပါအဝင် အညစ်အကြေးအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည့် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားသော နည်းပညာဆန်းသစ်မှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသုံးပြုသောရေစနစ်ကို အလွန်သန့်စင်စေသဖြင့် လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို သိသိသာသာ တိုးတက်စေသည်။
• ပိုးဝင်နိုင်ခြေနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ (ဥပမာ – ကျောက်ကပ်ဆေးစဉ် သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အဆစ်နှင့် အရိုးကိုက်ခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ်မရှိခြင်း) ကို လျှော့ချပေးသည်။
• အရေပြားခြောက်သွေ့ညိုမည်းခြင်းကို လျှော့ချပေးသည်။
• နှလုံးနှင့် သွေးကြောရောဂါကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးသည်။
• သွေးနီဥထုတ်လုပ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် ဟော်မုန်းအသုံးပြုရမည့်ပမာဏကို လျှော့ချပေးသည်။

Double RO သန့်စင်ရေစနစ်:

• ၂ ထပ်တိုင်တိုင် စစ်ထုတ်ပေးသည့်ရေစနစ်နှင့် စံနှုန်းမီ အပူပေးပိုးသတ်စနစ်တို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမှုကို စိတ်ချရစေသည်။

သံမဏိ (Stainless steel) ရေပိုက်လိုင်း:

• ကျောက်ကပ်ဆေးစက်စနစ်အတွင်း မမြင်နိုင်သော အဏုဇီဝပိုးမွှားများ ကပ်ငြိပေါက်ပွားမှုကို ကာကွယ်ပေးသည်။

တင်းကျပ်သော ပိုးသတ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်:

• လူနာများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအတွက် ကျောက်ကပ်ဆေးသည့် အလှည့်တိုင်းတွင် စနစ်နှင့် ကိရိယာများကို တင်းကျပ်စွာ ပိုးသတ်ပေးသည်။

ပြည့်စုံသော အဆောက်အဦးဝန်ဆောင်မှုများ:

• လူနာများ လိုအပ်သလို ချိန်ညှိနိုင်သော လျှပ်စစ်ကုတင် ၂၀ လုံးကို စီစဉ်ပေးထားပြီး လိုအပ်သလို ချိန်ညှိနိုင်သည်။
• တစ်ကိုယ်ရေ သီးသန့်ကြည့်ရှုနိုင်သော TV နှင့် ကိုယ်ပိုင်နားကြပ်စနစ်။
• သူနာပြုခေါ်ဆိုရန် အရေးပေါ်ခလုတ် တပ်ဆင်ထားခြင်း။

ကုသမှုတစ်လျှောက် ကျောက်ကပ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီး၊ ကျွမ်းကျင်သူနာပြုများနှင့် နှီးနွှယ်ဝန်ထမ်းများအဖွဲ့က အနီးကပ်စောင့်ရှောက်ပေးသည်။

ဘာကြောင့် “ စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ” တွင် ကျောက်ကပ်ဆေးသင့်သလဲ

• ✓ စံနှုန်းမီ ကျောက်ကပ်တုဗဟိုဌာန: ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရန် Online Hemodiafiltration နည်းပညာ၊ Double RO သန့်စင်ရေစနစ်နှင့် အသိအမှတ်ပြု 感控 စံနှုန်းများ ရှိသည်။
• ✓ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၏ အနီးကပ်စောင့်ရှောက်မှု: ကျောက်ကပ်ဆေးသည့် အလှည့်တိုင်းတွင် ကျောက်ကပ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် လာရောက်စစ်ဆေးပေးပြီး ကျွမ်းကျင်သူနာပြုအဖွဲ့က အနီးကပ်ပြုစုပေးသည်။
• ✓ အဆင်သင့်ရှိသော နေရာဌာန: ကျောက်ကပ်ဆေးခန်းသည် သက်တောင့်သက်သာရှိပြီး သန့်ရှင်းကာ ဘေးကင်းမှုရှိသည်။ လူနာအများအပြားကို ပြည့်စုံသော ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် လက်ခံပေးနိုင်သည်။
• ✓ ဘက်စုံစနစ်တကျ ကုသခြင်း: ဆီးချို၊ နှလုံး၊ သွေးကြောနှင့် အထွေထွေရောဂါကုဌาနတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ နာတာရှည်ဝေဒနာရှင်များကို စနစ်တကျ ပူးပေါင်းကုသပေးသည်။
• ✓ ဆေးကုသခွင့်အခွင့်အရေးများစွာကို အသုံးပြုနိုင်ခြင်း: လူမှုဖူလုံရေးခွင့် (Social Security)၊ အစိုးရဝန်ထမ်းကုသခွင့် (CSMBS) နှင့် ကိုယ်ပိုင်ငွေပေးချေမှု အားလုံးကို လက်ခံဆောင်ရွက်ပေးသည်။
• ✓ အထူးခံစားခွင့်များ: ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် သူနာပြုဝန်ဆောင်မှုစရိတ်များအတွက် ထပ်ဆောင်းလျှော့စျေးများ ပေးအပ်သည်။

Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ

Q: ကျောက်ကပ်ရောဂါ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ရောဂါလက္ခဏာ ပြသပါသလား?

A: အများအားဖြင့် မပြသပါ။ ထို့ကြောင့် အထူးသဖြင့် ဆီးချို သို့မဟုတ် သွေးတိုးရှိသူများသည် ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုနှင့် ကျောက်ကပ်စစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်သည်။

Q: မည်သူတွေ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးသင့်သလဲ?

A: အသက် ၄၀ နှစ်နှင့်အထက် ရှိသူများ၊ ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံးရောဂါရှိသူများ၊ မိသားစုထဲတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါရာဇဝင်ရှိသူများနှင့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို ပုံမှန်သောက်သုံးနေရသူများ

Q: On-line Hemodiafiltration စနစ်ဖြင့် ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းသည် ရိုးရိုးကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းနှင့် မည်သို့ကွာခြားသလဲ?

A: On-line Hemodiafiltration သည် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ရှူးများအတွင်းရှိ မော်လီကျူးကြီးမားသောအညစ်အကြေးများကို ရိုးရိုးစက်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျောက်ကပ်ဆေးပြီးနောက် လူနာများသည် လန်းဆန်းပြီး မောပန်းခြင်းမရှိဘဲ၊ သွေးပေါင်ကျခြင်းမရှိသလို နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသည်။

Q: ကျောက်ကပ်ဆေးရတာ နာကျင်ပါသလား?

A: ကျောက်ကပ်ဆေးစဉ်အတွင်း အပ်စိုက်ချိန်၌သာ အနည်းငယ်နာကျင်နိုင်ပြီး ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် လူနာများသည် အနားယူခြင်း၊ စာဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် TV ကြည့်ခြင်းများကို ပုံမှန်အတိုင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။

Q: ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းက ကျောက်ကပ်ရောဂါကို အမြစ်ပြတ် သက်သာစေပါသလား?

A: ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းသည် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို အအစားထိုးပေးခြင်းသာဖြစ်ပြီး ကျောက်ကပ်ကို မူလအတိုင်း ပြန်ကောင်းစေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သို့သော် အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှားပေးပြီး လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေသည်။

Q: အစိုးရဝန်ထမ်းအခွင့်အရေး သို့မဟုတ် လူမှုဖူလုံရေးအခွင့်အရေးများဖြင့် ဤနေရာတွင် ကျောက်ကပ်ဆေးနိုင်ပါသလား?

A: ရရှိနိုင်ပါသည်။ စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံသည် လူမှုဖူလုံရေးခွင့်၊ အစိုးရဝန်ထမ်းခွင့်နှင့် ကိုယ်ပိုင်ငွေပေးချေမှု အားလုံးကို လက်ခံပေးသည့်အပြင် ဆေးရုံ၏ စည်းကမ်းချက်များနှင့်အညီ ဝန်ဆောင်မှုစရိတ် လျှော့စျေးများကိုပါ ပေးအပ်ပါသည်။

Q: ကျောက်ကပ်ရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်ပါသလား?

A: ကာကွယ်နိုင်သည်။ ဆီးချိုနှင့် သွေးတိုးကို ထိန်းညှိခြင်း၊ သင့်လျော်သော အစားအသောက်စားခြင်း၊ ရေလုံလောက်စွာသောက်ခြင်း၊ လိုအပ်ချက်မရှိဘဲ ဆေးသောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချနိုင်သည်။