စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ သွေးရောဂါဗဟိုဌาန

သွေးစနစ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်မှုအားလုံးကို ဂရုစိုက်ပေးသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် “သွေးရောဂါ” သည် သာมันသွေးအားနည်းရုံသာမကသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

“ သွေး” သည် ခန္ဓာကိုယ်ဆဲလ်အားလုံး ရှင်သန်ရန်အတွက် အောက်ဆီဂျင်၊ အာဟာရဓာတ်များကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးပြီး ကိုယ်ခံအားကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ သွေးစနစ်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်မှုများ ဖြစ်ပွားလာသောအခါ၊ သွေးနီဥ၊ သွေးဖြူဥ၊ သွေးဥမွှား သို့မဟုတ် ခြင်ဆီတွင်ဖြစ်စေ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ဖြူဖျော့ခြင်း、 သွေးထွက်လွယ်ခြင်း၊ ခဏခဏပိုးဝင်ခြင်းမှစ၍ သွေးကင်ဆာ (Leukemia)၊ ပြန်ရည်ကျိတ်ကင်ဆာ (Lymphoma) ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့်ရောဂါများအထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဤလက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုပြီး အကြောင်းရင်းအမှန်ကို မသိရှိဘဲ ထားပါก ခန္ဓာကိုယ်အင်္ဂါများကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေပြီး အသက်အန္တရာယ်ပါ စိုးရိမ်ရစေနိုင်သည်။

စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ သွေးရောဂါဗဟိုဌาနသည် သွေးရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် သွေးရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ (Hematologist) က သူနာပြုများ၊ ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့နှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ ခေတ်မီရောဂါရှาဖွေရေးကိရိယာများ၊ စံနှုန်းမီဓာတ်ခွဲခန်းများနှင့် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ ကုသမှုနည်းလမ်းများဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ ၎င်းတွင် ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်း၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ရေရှည်စောင့်ရှောက်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး အနီးကပ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့ဌာနတွင် ကုသပေးသော သွေးရောဂါများ

ကျွန်ုပ်တို့၏ သွေးရောဂါဗဟိုဌาနသည် သာမန်သွေးရောဂါများမှသည် ရှုပ်ထွေးသော သွေးရောဂါများအထိ ဘက်စုံကုသပေးပါသည် –

• သွေးအားနည်းရောဂါအုပ်စု: သံဓာတ် သို့หรือ အာဟာရဓာတ်ချို့တဲ့မှုကြောင့် သွေးအားနည်းခြင်း (Anemia)၊ သာလာဆီးမီးယား (Thalassemia) ရောဂါနှင့် သွေးနီဥများ ပျက်စီးလွယ်ခြင်း (Hemolytic anemia)။
• သွေးဥမွှားနှင့် သွေးခဲစနစ် မူမမှန်မှုအုပ်စု: သွေးဥမွှားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ သွေးဥမွှားများခြင်း (Platelet Disorders)၊ သွေးထွက်ลွယ်ပြီး သွေးတိတ်ရန် ခက်ခဲခြင်း၊ သွေးကြောပိတ်ခြင်း၊ သွေးမတိတ်ရောဂါ (Hemophilia)။
• သွေးကင်ဆာရောဂါအုပ်စု: သွေးကင်ဆာ (Leukemia)၊ ပြန်ရည်ကျိတ်ကင်ဆာ (Lymphoma)၊ ခြင်ဆီကင်ဆာ၊ ခြင်ဆီလုပ်ဆောင်ချက် မူမမှန်ခြင်း။
• ကိုယ်ခံအားစနစ်ကြောင့် သွေးကြောစနစ်ထိခိုက်သည့်ရောဂါအုပ်စု: ကိုယ်ခံအားစနစ်မှ မိမိ၏သွေးဆဲလ်များ သို့မဟုတ် သွေးဥမွှားများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း။

အဆင့်မြင့် သွေးရောဂါရှาဖွေစုံစမ်းခြင်း

ရောဂါကို တိကျစွာ ရောဂါရှာဖွေနိုင်ရန် သွေးရောဂါဗဟိုဌาနတွင် အောက်ပါစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ရှိပါသည် –

• သွေးဆဲလ်အပြည့်အစုံစစ်ဆေးခြင်း (Complete Blood Count : CBC)
• သွေးဆဲလ်ပုံသဏ္ဌာန်စစ်ဆေးခြင်း (Peripheral Blood Smear)
• သွေးခဲစနစ်စစ်ဆေးခြင်း (Coagulation Profile)
• သံဓာတ်၊ ဗီတာမင် B12 နှင့် ဖောလစ်အက်ဆစ် ပမာဏစစ်ဆေးခြင်း
• သွေးဆဲလ်အမျိုးအစားခွဲခြားစစ်ဆေးခြင်း (Hb Typing)
• ခြင်ဆီစစ်ဆေးခြင်း (Bone Marrow Aspiration နှင့် Bone Marrow Biopsy)
• သွေးရောဂါနှင့်ပတ်သက်သော ကိုယ်ခံအားနှင့် ပဋိပစ္စည်းများ စစ်ဆေးခြင်း
• Flow Cytometry စစ်ဆေးခြင်း
• သတ်မှတ်ထားသော သွေးရောဂါများအတွက် မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ခရိုမိုဆုန်းစစ်ဆေးခြင်း (Cytogenetics / Molecular Testing)

ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များနှင့် အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ခြင်း

ကျွန်ုပ်တို့သည် လူနာတစ်ဦးစီအတွက် အသင့်တော်ဆုံးနှင့် အဘေးကင်းဆုံးသော ကုသမှုအစီအစဉ်များ (Personalized Treatment Plan) ကို ရေးဆွဲပေးပြီး ရောဂါနှင့် လူနာ၏ ခန္ဓာကိုယ်အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသော ကုသမှုနည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်ပေးပါသည် –

• ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း: သံဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ကုထုံးများပေးခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်မူမမှန်မှုအတွက် ကိုယ်ခံအားထိန်းဆေးများပေးခြင်း、 သွေးကင်ဆာဝေดနာရှင်များအတွက် ကင်ဆာဆေးသွင်းခြင်း (Chemotherapy) နှင့် ပစ်မှတ်ထားကုသဆေးများ (Targeted Therapy) အသုံးပြုခြင်း၊ သင့်လျော်သောရောဂါများတွင် ဇီဝကုထုံးဆေးများ (Biologic Therapy) ဖြင့် ကုသပေးခြင်း။
• သွေးနှင့် သွေးအစိတ်အပိုင်းများသွင်းခြင်း (Blood Component Therapy): သွေးအားနည်းလွန်းသူများ သို့မဟုတ် သွေးဥမွှားအလွန်နည်းသော လူနာများအတွက် ဘေးကင်းပြီး တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးထားသော သွေးနီဥ၊ သွေးဥမွှား သို့မဟုတ် ပလာစမာများ သွင်းပေးခြင်း။
• စဉ်ဆက်မပြတ် ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်း: သွေးစစ်ရလဒ်များနှင့် ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုအဖွဲ့က စနစ်တကျ စောင့်ကြည့်ပေးသဖြင့် လူနာများ နေ့စဉ်ဘဝကို ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်သန်းနိုင်သည်။
• ခွဲစိတ်ကုသရန် လိုအပ်သော လူနာများအတွက် ခြင်ဆီအစားထိုးကုသခြင်း (Bone Marrow Transplant) အတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်รွက်ပေးခြင်း။

ဘာကြောင့် “ စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ သွေးရောဂါဗဟိုဌาန” ကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

• ✓ အတွေ့အကြုံရင့် သွေးရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့: ရှုပ်ထွေးသော သွေးရောဂါများကို သေချาစွာ ဆန်းစစ်ပေးမည့် သွေးရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီး (Hematologist) နှင့်အတူ အဆင့်တိုင်းတွင် ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ကုသနိုင်သည်။
• ✓ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ ဓာတ်ခွဲခန်း: အထူးပြုဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် ရောဂါရှาဖွေရေးကိရိယာများ ရှိပြီး စစ်ဆေးမှုရလဒ်များကို မြန်ဆန်တိကျစွာ ထုတ်ပြန်ပေးနိုင်သဖြင့် အချိန်မီ ကုသမှုစတင်နိုင်သည်။
• ✓ နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများနှင့်အတူ ဘက်စုံစနစ်တကျကုသခြင်း: အခြားသော အထူးကုဗဟိုဌာနများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ လူနာများကို ဘက်စုံပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသည်။
• ✓ ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် လူနာတစ်ဦးစီအလိုက် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲပေးခြင်း။

Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ

Q: သွေးအားနည်းရောဂါ (โลหิตจาง) သည် အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ရပါသလဲ?

A: သံဓာတ်ချို့တဲ့ခြင်း၊ ဗီတာမင်ချို့တဲ့ခြင်း၊ သွေးဆုံးရှုံးခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ သွေးရောဂါ သို့မဟုတ် ခြင်ဆီရောဂါများစသည့် အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိသည်။ အကြောင်းရင်းမှန်ကို သိရှိနိုင်ရန် စစ်ဆေးမှုခံยူးသင့်သည်။

Q: ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုမှာ သွေးဆဲလ် ပုံမှန်မဟုတ်တာတွေ့ရင် ဆရာဝန်ပြဖို့ လိုအပ်ပါသလား?

A: သွေးရောဂါအထူးကုဆရာဝန်ကြီးနှင့် ပြသဆွေးနွေးသင့်သည်။ အချို့သော ပုံမှန်မဟုတ်မှုများသည် ခဏတာဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ အချို့လူနာများတွင် ကုသရန်လိုအပ်သည့် သွေးရောဂါ၏ ကနဦးလက္ขဏာ ဖြစ်နိုင်သည်။

Q: ဘယ်လိုရောဂါလက္ขဏာမျိုးရှိရင် သွေးရောဂါရှိနေပြီလို့ သံသยဝင်သင့်သလဲ?

A: ဖြူဖျော့ခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ သွေးထွက်လွယ်ခြင်း၊ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ သွေးစွန်းကွက်များထွက်ခြင်း၊ နาတာရှည်ဖျားခြင်း、 ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ပြန်ရည်ကျိတ်များ ယောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခဏขဏပိုးဝင်ခြင်းများ ရှိပါက ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။

Q: သာလာဆီးမီးယား (Thalassemia) ရောဂါသည် သံဓာတ်ချို့တဲ့မှုကြောင့်ဖြစ်သော သွေးအားနည်းရောဂါနှင့် မည်သို့ကွာခြားသလဲ?

A: သာလာဆီးမီးယားသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ ဟီโมဂလိုဘင်ကို ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ထုတ်လုပ်သည့် မျိုးရိုးလိုက် သွေးရောဂါ ဖြစ်သည်။ သံဓာတ်ချို့တဲ့ခြင်းမှာမူ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အာหารဓာတ်မလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်သွေးဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကုသမှုနည်းလမ်းများမှာ အလွန်ကွဲပြားခြားนားသည် (သာလာဆီးမီးယားရှိသူများသည် သံဓာတ်အားဖြည့်ဆေးများကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မရှိဘဲ မဝယ်သောက်သင့်ပါ၊ သံဓာတ်လွန်ကဲမှုဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်)။ ဆရာဝန်မှ Hb Typing စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် รောဂါကို တိကျစွာ ခွဲခြားပေးမည် ဖြစ်သည်။

Q: သာလာဆီးမီးယားဝေဒနာရှင်များသည် တစ်သက်လုံး စောင့်ကြည့်ကုသမှုခံယူရမည်လား?

A: လူနာအများစုသည် သွေးဆဲလ်အခြေအနေ၊ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို စစ်ဆေးရန်နှင့် သင့်လျော်သောကုသမှုအတွက် ပုံမှန်ပြသရန် လိုအပ်သည်။

Q: ခြင်ဆီစစ်ဆေးခြင်း (Bone Marrow Biopsy) သည် အလွန်နာကျင်ပါသလား၊ အန္တရာယ်ရှိပါသလား?

A: ခြင်ဆီစစ်ဆေးခြင်းကို သန့်ရှင်းပိုးသတ်ထားသော အခန်းထဲတွင် အထူးကုဆရာဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ မပြုလုပ်မီ နာကျင်မှုသက်သာစေရန် ထုံဆေးထိုးပေးသည်။ လူနာသည် ခြင်ဆီအရည်ကို စုပ်ယူချိန်တွင်သာ အနည်းငယ် တင်းကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်းကို ခဏတာ ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အန္တရာယ်ကင်းပြီး သွေးကင်ဆာရောဂါများကို ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသော စစ်ဆေးမှု ဖြစ်သည်။

Q: သွေးကင်ဆာရောဂါများကို ကုသနိုင်ပါသလား?

A: ယခုခေတ်တွင် ကင်ဆာဆေးသွင်းခြင်း၊ ပစ်မှတ်ထားဆေးများ၊ ဇီဝဆေးများနှင့် ခြင်ဆီအစားထိုးကုသခြင်းစသည့် ကုသနည်းများစွာ ရှိသည်။ ကုသမှုအောင်မြင်မှုသည် รောဂါအမျိုးအစားနှင့် အဆင့်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။