စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ နှလုံးသွေးကြောချဲ့ဗဟိုဌာန
နှလုံးသွေးကြောရောဂါကို လျินမြန်စွာ ကုသပေးခြင်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် “မိနစ်တိုင်းသည် တန်ဖိုးရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။”
ယခုအခါ နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များ၊ အထူးသဖြင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်းသည် စဉ်ဆက်မပြတ် မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အချိန်မရွေး အသက်အန္တရာယ်ကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သော တိတ်တဆိတ်လူသတ်သမား ဖြစ်သည်။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် နှလုံးကြွက်သားပုပ်ခြင်း (Heart Attack) ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ “ အချိန်” ဖြစ်သည်။ လူနာသည် နှလုံးသွေးကြောချဲ့ခြင်းကို ရောဂါရှาဖွေပြီးနောက် ၄ နာရီမှ ၆ နာရီထက် မကျော်လွန်စေဘဲ အမြန်ဆုံး ခံယူသင့်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကုန်ဆုံးသွားသော မိနစ်တိုင်းသည် နှလုံးကြွက်သားဆဲလ်များ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကို ဆိုလိုပြီး ရေရှည်တွင် နှလုံးညှစ်အားကျရောဂါဖြစ်ပွားစေကာ သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ (Synphaet Ramintra Hospital) ၏ နှလုံးသွေးကြောချဲ့ဗဟိုဌาနသည် နှလုံးသွေးကြောရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေဆန်းစစ်ခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း、 နှလုံးကတ်သီတာသွင်းခြင်း (Angiography)၊ နှလုံးသွေးကြောချဲ့ခြင်းနှင့် ရေရှည်စောင့်ရှောက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ နှလုံးသွေးကြောကတ်သီတာသွင်းအထူးကုများ၊ နှလုံးခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီးများ၊ ကျွမ်းကျင်သူနာပြုများနှင့် နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့က စံနှုန်းမီ နှလုံးကတ်သီတာကုသဆောင် (Cardiac Catheterization Laboratory) တွင် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ ကြိုတင်ရက်ချိန်းယူထားသူများနှင့် အရေးပေါ်လူနာများကို ၂၄ နာရီပတ်လုံး လျင်မြန်၊ တိကျပြီး ဘေးကင်းစွာ ကုသပေးလျက်ရှိသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ဌာနတွင် ကုသပေးသော နှလုံးရောဂါများနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သောအခြေအနေများ
ကျွန်ုပ်တို့ဗဟိုဌาနသည် အောက်ပါနှလုံးနှင့် နှလုံးသွေးကြောရောဂါဝေဒနာရှင်များကို ပြုစုကုသပေးရန် အဆင်သင့်ရှိနေပါသည် –
- ภาวะနှလုံးကြွက်သားသွေးขาดခြင်း ရုတ်တရက်နှင့် နာတာရှည် (Myocardial Infarction / Ischemic Heart Disease)
- နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်းနှင့် ပိတ်ခြင်း (Coronary Artery Disease) – ကနဦးအဆင့်နှင့် အရေးပေါ်အဆင့်များအထိ
- နှလုံးအဆို့ရှင်ရောဂါ (Valvular Heart Disease) – ကုသရန်လိုအပ်သော နှလုံးအဆို့ရှင်ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ရဲခြင်း
- အခြားရှုပ်ထွေးသော နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ကုသမှုများ
နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းမှု ပြင်းထันမှုကို ဆန်းစစ်စုံစမ်းခြင်း
တိကျပြီး လျင်မြန်သောကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲနိုင်ရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ဌာနတွင် အောက်ပါခေတ်မီဆန်းသစ်သော ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများ ရှိပါသည် –
- နှလုံးကြွက်သားသွေးขาดမှုကို ဆန်းစစ်ရန် သွေးစစ်ခြင်း
- သွေးတွင်းအဆီ၊ သကြားဓာတ်နှင့် နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်စေသောအချက်များကို စစ်ဆေးခြင်း
- နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းခြင်း (EKG)
- နှလုံးတယ်လီဗေးရှင်းလှိုင်းရိုက်ခြင်း (Echocardiogram)
- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရင်း နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးခြင်း (EST – Exercise Stress Test)
- နှလုံးကတ်သီတာသွင်းပြီး နှလုံးသွေးကြောဓာတ်မှันရိုက်ခြင်း (Coronary Angiography)
- နှလုံးသွေးကြောကွန်ပျူတာဓာတ်မှัน (CT Coronary Angiography)
- ကွန်ပျူတာဓာတ်မှันနှင့် နှလုံးသံလိုက်ဓာတ်မှันရိုက်ခြင်း (CT-Scan / CMR)
နှလုံးသွေးကြောချဲ့ကုသမှုဆိုင်ရာ နည်းပညာနှင့် ကုသနည်းများ
နှလုံးသွေးကြောချဲ့ဗဟိုဌาနသည် ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်းမှသည် ရှုပ်ထွေးသော ခွဲစိတ်ကုသမှုများအထိ ဘက်စုံကုသမှုများကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည် –
- ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း: သွေးဥမွှားထိန်းဆေးများ၊ သွေးခဲပျော်ဆေးများ၊ သွေးတွင်းအဆီကျဆေးများ၊ သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းဆေးများနှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းသက်သာစေသော ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုခြင်း။
- နှလုံးကတ်သီတာကုသဆောင် (Cardiac Catheterization Laboratory): နှလုံးကုသမှုလုပ်ငန်းများအတွက် အထူးသီးသန့် သန့်ရှင်းပိုးသတ်ထားသော စံနှုန်းမီအခန်း။
- ဘောလုံးဖြင့် နှလုံးသွေးကြောချဲ့ခြင်း (Balloon Angioplasty): သွေးလည်ပတ်မှု ကောင်းမွန်စေရန် ကျဉ်းနေသော သွေးကြောနံရံနေရာကို အလွန်သေးငယ်သော ဘောလုံးဖြင့် ဖိချဲ့ခြင်း။
- နှလုံးသွေးကြောတွင်း ပိုက်စွပ်ထည့်ခြင်း (Coronary Stent): သွေးကြောပြန်လည်ကျဉ်းမသွားစေရန် အထူးပိုက်ကွက်များဖြင့် ထောက်ကူပေးခြင်း။
- စိန်ခေါင်းပွတ်စက်ဖြင့် ကျောက်ချေခြင်း (Rotablator): သွေးကြောအတွင်း ထုံးဓာတ် (หินปูน) များ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ထူထပ်စွာ ကပ်ငြိနေပြီး သာမန်ဘောလုံးဖြင့် မချဲ့နိုင်သောအခါ အသုံးပြုသည့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာ ဖြစ်သည်။ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးသည် စိန်ခေါင်းပွတ်စက်ကို အသုံးပြု၍ ထုံးဓာတ်များကို သေသပ်စွာ ကြိတ်ချေဖယ်ရှားပေးသည်။
- နှလုံးသွေးကြောဖြတ်ကူးခွဲစိတ်ခြင်း (Cardiac Bypass – CABG): သွေးကြောများစွာ ပိတ်ဆို့နေခြင်း သို့မဟုတ် ပိုက်စွပ်ထည့်ရန် ခက်ခဲလောက်အောင် ပြင်းထန်သော လူနာများအတွက် ဘိုင်ပတ်စ် (Bypass) ခွဲစိတ်ကုသခြင်း။
- နှလုံးအဆို့ရှင်ခွဲစိတ်ခြင်း (Heart Valve Surgery): ချို့ယွင်းနေသော နှလုံးအဆို့ရှင်ကို ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားထိုးခြင်း။
ဘာကြောင့် စင်ဖတ်ရာမင်ထရာဆေးရုံ၏ နှလုံးသွေးကြောချဲ့ဗဟိုဌาနကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?
- ✓ နှလုံးနှင့် နှလုံးကတ်သီတာသွင်းဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့: နှလုံးသွေးကြောရောဂါကုသရာတွင် အတွေ့အကြုံရင့် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့် အဖွဲ့၏ အနီးကပ်စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် စိတ်အေးချမ်းသာစွာ ပြသနိုင်သည်။
- ✓ ၂၄ နာရီပတ်လုံး အဆင်သင့်ရှိသော ကတ်သီတာကုသဆောင်နှင့် ဆရာဝန်အဖွဲ့: နှလုံးရောဂါသည် ကြိုတင်ချိန်းဆိုထားခြင်းမရှိသဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ စက်ပစ္စည်းများနှင့် အဖွဲ့သည် ရုတ်တရက် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းလူနာများကို နေ့ညမပြတ် ကယ်တင်ရန် အမြဲအသင့်ရှိနေပါသည်။
- ✓ တစ်နေရာတည်းတွင် ဘက်စုံကုသမှုပေးခြင်း: သွေးကြောဆေးရောင်ခြည်ရိုက်ခြင်း၊ ဘောလုံးဖြင့်ချဲ့ခြင်း၊ ပိုက်စွပ်ထည့်ခြင်းမှသည် ဘိုင်ပတ်စ်ခွဲစိတ်ခြင်းနှင့် အဆို့ရှင်ခွဲစိတ်ခြင်းအထိ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမီ ဆေးရုံအဖွဲ့ဖြင့် ကုသပေးသည်။
- ✓ နှီးနွှယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများအဖွဲ့၏ စောင့်ရှောက်မှု: ဆရာဝန်၊ သူနာပြု、 ဆေးဝါးပညာရှင်、 ကာယကုထုံးပညာရှင်နှင့် အာဟာရပညာရှင်တို့ ပူးပေါင်းကာ လူနာတစ်ဦးစီအတွက် ကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲပေးသည်။
Q&A အမေးများသော မေးခွန်းများ
Q: ဘယ်လိုရင်ဘတ်အောင့်တဲ့ပုံစံမျိုးဆိုရင် ဆရာဝန်ဆီ ချက်ချင်းသွားသင့်သလဲ?
A: ရင်ဘတ်အလယ် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက်ခြင်ခြမ်းတွင် တစ်ခုခုဖြင့် ဖိဆွဲထားသလို ပြင်းထန်စွာအောင့်ခြင်း၊ မေးရိုး၊ ပုခုံး သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက်လက်မောင်းဆီသို့ နာကျင်မှုပျံ့နှံ့သွားခြင်းနှင့်အတူ ချွေးစေးထွက်ခြင်း၊ မောခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း၊ မျက်စိပြာခြင်းတို့ရှိပါက ချက်ချင်းဆေးရုံသို့ လာရပါမည်။ ၎င်းသည် ရုတ်တရက် နှလုံးကြွက်သားပုပ်ခြင်း (Heart Attack) ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
Q: ဘောလုံးဖြင့်ချဲ့ခြင်းနှင့် ပိုက်စွပ်ထည့်ခြင်းတို့အတွက် မေ့ဆေးပေးပြီး ခွဲစိတ်ကြီးလုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသလား?
A: မေ့ဆေးပေးရန်မလိုသလို ခွဲစိတ်မှုကြီးလည်း မဟုတ်ပါ။ လက်ကောက်ဝတ် သို့မဟုတ် ပေါင်ခြံနေရာတွင် ထုံဆေးထိုးပြီး သွေးကြောထဲသို့ သေးငယ်သောပိုက်ထည့်ကာ ဘောလုံးချဲ့ခြင်းနှင့် ပိုက်စွပ်ထည့်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူနာသည် ကုသမှုပြုလုပ်စဉ် တစ်လျှောက်လုံး သတိရနေမည်ဖြစ်ပြီး၊ နာကျင်မှု အလွန်နည်းကာ ဆေးရုံတွင် ၁-၂ ရက်ခန့်သာ အနားယူပြီး အိမ်ပြန်နိုင်သည်။
Q: နှလုံးသွေးကြောတွင်း ပိုက်စွပ်ထည့်ပြီးနောက် ဆေးတစ်သက်လုံး သောက်ရမည်လား?
A: လူနာအများစုသည် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသည့် သတ်မှတ်ကာလအထိ သွေးဥမွှားထိန်းဆေးကို သောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေများကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆေးဝါးများကို ဆက်တိုက်သောက်ရန် လိုအပ်သည်။
Q: နှလုံးသွေးကြောချဲ့ပြီးနောက် သာမันအတိုင်း ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်ပါသလား?
A: နေထိုင်နိုင်သည်။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆေးပုံမှန်သောက်ခြင်း၊ အစားအသောက်ထိန်းခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားခြင်းနှင့် ရက်ချิန်းပုံမှန်ပြသခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။
Q: မည်သူတွေ နှလုံးသွေးကြောစစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်သလဲ?
A: အသက် ၄၀ နှစ်နှင့်အထက် ရှိသူများ၊ ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ သွေးတွင်းအဆီများသူများ၊ ဆေးလိပ်သောက်သူများ၊ မိသားစုထဲတွင် နှလုံးရောဂါရာဇဝင်ရှိသူများ သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ခဏခဏအောင့်တတ်သူများ စစ်ဆေးသင့်သည်။