Synphaet ကလေးဆေးရုံကြီး၏ ကလေးကူးစက်ရောဂါ စင်တာ (Pediatric Infectious Disease Center)

ကလေးကူးစက်ရောဂါ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများက ကလေးကူးစက်ရောဂါများကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ စောင့်ရှောက်ကုသပေးလျက်ရှိပါသည်။

ကလေးငယ်များ၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်သည် အပြည့်အဝ ဖွံ့ဖြိုးခြင်းမရှိသေးသောကြောင့် ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် မှိုပိုးများကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါများ ကူးစက်ရန် အလွန်လွယ်ကူပါသည်။ ၎င်းရောဂါပိုးများသည် ထိတွေ့ကိုင်တွယ်ခြင်းနှင့် လေထုထဲမှတစ်ဆင့် လျင်မြန်စွာ ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် တုပ်ကွေးရောဂါ၊ လက်ခြေပါးစပ်ရောဂါ၊ RSV ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် အစာလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းရောဂါများသည် အဖျားကြီးခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့် အန်ခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ ပြသတတ်သည်။ အချိန်မီ မကုသပါက အဆုတ်ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း စသည့် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

Synphaet ကလေးဆေးရုံကြီး၏ ကလေးကူးစက်ရောဂါ စင်တာသည် ကလေးကူးစက်ရောဂါများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ ကုသခြင်းနှင့် ရောဂါအခြေအနေ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ ကလေးကူးစက်ရောဂါ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများနှင့်အတူ ခေတ်မီဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် စစ်ဆေးရေးကိရိယာများ ရှိသဖြင့် ရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းကို လျင်မြန်တိကျစွာ ရှာဖွေပေးနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးငယ်များအတွက် သင့်လျော်သော ကုသမှုများ ရရှိစေပြီး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို လျှော့ချပေးကာ ဘေးကင်းစွာဖြင့် ကျန်းမာသန်စွမ်းလာစေရန် ကူညီပေးလျက်ရှိပါသည်။

ဘယ်အချိန်မှာ သင့်ကလေးကို ဆရာဝန်ဆီ ချက်ချင်းခေါ်ဆောင်လာသင့်သနည်း။

သင့်ကလေးတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ ရှိပါက အမြန်ဆုံး လာရောက်ပြသသင့်ပါသည်-

• ကိုယ်ပူချိန် ၃၈.၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက်ကျော်ပြီး ရက်ပေါင်းများစွာ အဖျားကြီးနေခြင်း
• မှိန်းနေခြင်း၊ မဆော့ခြင်း၊ ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာ အလွန်နည်းပါးစွာသာ စားနိုင်ခြင်း
• အသက်ရှူမြန်ခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း
• အဖျားကြီးခြင်းနှင့်အတူ အဖုအပိန့်များ ထွက်လာခြင်း
• အဖျားကြီးပြီး တက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်သွားခြင်း
• ပြင်းထန်စွာ အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်နိုင်ခြေရှိခြင်း
• ဆီးသွားနည်းခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း
• တိုတောင်းသော ကာလအပိုင်းအခြားအတွင်း ရောဂါပိုး ခဏခဏ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်း

ကလေးကူးစက်ရောဂါစင်တာမှ ပြုစုကုသပေးသော ရောဂါများ

• ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ရောဂါများ- သာမန်အအေးမိခြင်းနှင့် တုပ်ကွေးရောဂါ၊ RSV ဗိုင်းရပ်စ်၊ hMPV ဗိုင်းရပ်စ်၊ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ၊ လက်ခြေပါးစပ်ရောဂါ၊ ရေကျောက်ရောဂါ၊ ဝက်သက်ရောဂါ၊ ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါ၊ ပါးချိတ်ရောင်ရောဂါနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ။
• ဘက်တီးရီးယားပိုး ကူးစက်ရောဂါများ- ဘက်တီးရီးယားကြောင့် လည်ချောင်းနာခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ ထိပ်ကပ်နာ (နှာခေါင်းစိုင်နပ်စ်ရောင်ခြင်း)၊ နားအလယ်ပိုင်းရောင်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း၊ သွေးထဲသို့ ပိုးဝင်ခြင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း။
• အစာခြေလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ- ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အစာအဆိပ်သင့်ခြင်း၊ ရိုတာဗိုင်းရပ်စ် (Rotavirus) ကူးစက်ခြင်း။
• မှိုပိုးနှင့် ကပ်ပါးပိုး ကူးစက်ရောဂါများ- ပါးစပ်နှင့် အရေပြားတွင် မှိုစွဲခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်း သန်ကောင်စွဲကပ်ခြင်းနှင့် အခြားကပ်ပါးပိုးဝင်ခြင်းများ။
• ကိုယ်ခံအားနည်းသော ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါများနှင့် ရေရှည်စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်သော ကူးစက်ရောဂါများ- အခွင့်ကောင်းယူ ကူးစက်တတ်သောရောဂါများ (Opportunistic infections)၊ ကလေးတီဘီရောဂါ (Tuberculosis)။

အထူးစမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသမှု ဝန်ဆောင်မှုများ

• ကလေးကူးစက်ရောဂါ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၏ အကဲဖြတ်စစ်ဆေးခြင်း- ရောဂါရာဇဝင်မေးမြန်းခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို သေသေချာချာ စစ်ဆေးပေးခြင်း။
• ရောဂါပိုးကို တိကျစွာ ရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း- ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယား၊ မှိုနှင့် ကပ်ပါးပိုးများကို ရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း၊ ရောဂါပိုးမွေးမြူခြင်းနှင့် ပဋိဇီဝဆေး ယဉ်ပါးမှုစမ်းသပ်ခြင်း၊ မော်လီကျူးနည်းပညာဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Molecular Diagnostics)၊ ပိုးဝင်နေသောနေရာကို ရှာဖွေရန် ဓာတ်မှန်နှင့် တယ်လီဗေးရှင်းလှိုင်း (Ultrasound) ရိုက်ကူးခြင်း။
• ကူးစက်ရောဂါများ ကုသခြင်းနှင့် ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး- ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေး၊ ပဋိဇီဝဆေးများကို သင့်လျော်စွာ အသုံးပြုကုသပေးခြင်းနှင့်အတူ လက္ခဏာအလိုက် သက်သာစေရန် ရှူဆေးပေးခြင်း၊ ရင်ဘတ်ခေါက်ပေးခြင်း (Chest Physical Therapy) နှင့် ဆားရည်သွင်းခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးခြင်း။
• ကိုယ်ခံအားစနစ် မြှင့်တင်ပေးခြင်း ဝန်ဆောင်မှု- အသက်အရွယ်အလိုက် ထိုးနှံရမည့် ကာကွယ်ဆေးများနှင့် အထူးကာကွယ်ဆေးများ ထိုးနှံပေးခြင်း၊ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးနှင့် မိသားစုအတွင်း ရောဂါမပျံ့နှံ့စေရန် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုများပေးခြင်း။

ဘာကြောင့် Synphaet ကလေးဆေးရုံကြီး၏ ကလေးကူးစက်ရောဂါ စင်တာကို ရွေးချယ်သင့်သနည်း။

• ✓ ကလေးကူးစက်ရောဂါ အထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့- သာမန်ကူးစက်ရောဂါမှစ၍ ရှုပ်ထွေးသော ကူးစက်ရောဂါများအထိ အသက်အရွယ်အလိုက် ဖြစ်ပွားတတ်သော ကလေးကူးစက်ရောဂါများကို ရောဂါရှာဖွေကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သောဆရာဝန်ကြီးများက စောင့်ရှောက်ပေးသည်။
• ✓ လျင်မြန်ပြီး တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှု- စံချိန်စံညွှန်းမီ ဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် ခေတ်မီစစ်ဆေးရေး နည်းပညာများ ရှိသဖြင့် ရောဂါပိုးအမျိုးအစားကို တိကျစွာ သိရှိနိုင်ပြီး ထိရောက်စွာ ကုသပေးနိုင်သည်။
• ✓ စနစ်တကျ ခွဲခြားစစ်ဆေးသည့် ဘေးကင်းသော နေရာများရှိခြင်း- ဆေးရုံအတွင်း ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို တားဆီးရန် တင်းကျပ်သော စနစ်ရှိပြီး ဖျားနာသောကလေးများနှင့် ကျန်းမာသောကလေးများအတွက် နေရာများကို သီးခြားစီ စနစ်တကျ ခွဲခြားပေးထားသည်။
• ✓ ပဋိဇီဝဆေးများကို သင့်လျော်စွာ အသုံးပြုခြင်း- ဆေးယဉ်ပါးမှုပြဿနာကို လျှော့ချရန်နှင့် ကုသမှုထိရောက်မှု တိုးတက်စေရန် ပဋိဇီဝဆေးများကို လိုအပ်မှသာ စနစ်တကျ သုံးစွဲရန် အထူးအလေးထားသည်။
• ✓ ကုသခြင်းမှသည် ကာကွယ်ခြင်းအထိ စောင့်ရှောက်မှုပေးခြင်း- ရောဂါကုသပေးရုံသာမက ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်း၊ ရောဂါမပြန့်ပွားအောင် ကာကွယ်ခြင်းနှင့် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များ ပေးသဖြင့် နောင်တွင် ကလေးငယ်များ ဖျားနာနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးသည်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)

Q: ကလေးငယ် အဖျားကြီးတိုင်း ပဋိဇီဝဆေး (ပိုးသတ်ဆေး) တိုက်ရန် လိုအပ်ပါသလား။

A: အမြဲတမ်း မလိုအပ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကလေးငယ်များ ဖျားခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်ပြီး ပဋိဇီဝဆေးဖြင့် ကုသ၍မရပါ။ ဆရာဝန်မှ ကလေး၏ လက္ခဏာများ၊ ခန္ဓာကိုယ်စစ်ဆေးချက်နှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ကုသမှုနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ပေးပါမည်။

Q: ကလေး ခဏခဏဖျားလျှင် ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသလား။

A: ကလေးငယ်များသည် တစ်နှစ်လျှင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကျောင်းစတက်ချိန်တွင် ပိုမိုအဖြစ်များသည်။ သို့သော် ရောဂါပိုးဝင်ရောက်မှု ပြင်းထန်လျှင်၊ ပုံမှန်ထက် ခဏခဏ ပြန်ဖြစ်လျှင် သို့မဟုတ် ကြီးထွားမှုနှေးကွေးလျှင် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် သေချာစွာ စစ်ဆေးသင့်သည်။

Q: ကာကွယ်ဆေးက ကူးစက်ရောဂါများကို မည်မျှအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသလား။

A: ကာကွယ်ဆေးသည် ရောဂါကာကွယ်ရန် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သော ရောဂါလက္ခဏာများဖြစ်ခြင်း၊ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာဖြစ်ခြင်းနှင့် ဆေးရုံတက်ရခြင်းတို့ကို လျှော့ချပေးသည်။ ထို့ကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော ကာကွယ်ဆေးများနှင့် လိုအပ်သော အထူးကာကွယ်ဆေးများကို ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ထိုးနှံသင့်သည်။

Q: ကလေး ကျောင်းမတက်သေးလျှင် ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးများ ထိုးရန် လိုအပ်ပါသလား။

A: အလွန်လိုအပ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရောဂါပိုးမွှားများစွာသည် အိမ်ရှိ လူကြီးများထံမှတစ်ဆင့် ကလေးဆီသို့ မသိမသာ ကူးစက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ထားသော ကာကွယ်ဆေးများနှင့်အတူ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် IPD ကာကွယ်ဆေး စသည်တို့ကို ထိုးနှံပေးခြင်းက ကလေး၏ ကိုယ်ခံအားကို တိုးတက်စေပြီး ရောဂါဖြစ်ပါကလည်း ပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

Q: သင့်ကလေးကို ခဏခဏ ဖျားနာခြင်းမှ မည်သို့ကာကွယ်ပေးနိုင်မည်နည်း။

A: လက်ကို ပုံမှန်စနစ်တကျဆေးကြောပေးပါ၊ ကာကွယ်ဆေးများ ပြည့်စုံအောင် ထိုးနှံပေးပါ၊ အာဟာရရှိသော အစားအစာများကို ကျွေးမွေးပါ၊ အိပ်ရေးဝဝ အိပ်စက်စေပါ၊ ဖျားနာသူများနှင့် ဝေးဝေးတွင် နေထိုင်စေပြီး လူထူထပ်သောနေရာများ သို့မဟုတ် ရောဂါပျံ့နှံ့နေချိန်တွင် Mask တပ်ဆင်ပေးပါ။