ကလေးဆေးရုံကြီး၏ ကလေးဓာတ်မတည်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် စင်တာ (Pediatric Allergy and Immunology Center)

သင့်ကလေးငယ် ကျန်းမာသန်စွမ်းစွာ ကြီးပြင်းလာစေရန်အတွက် ကလေး ဓာတ်မတည်ရောဂါများနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်မှုများကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ အပြည့်အဝ စောင့်ရှောက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။

မနက်ခင်း တမ်းချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာပိတ်ခြင်း၊ နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အရေပြား ယားယံသောအဖုများ ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ခဏခဏ ဝမ်းလျှောခြင်းတို့သည် သာမန်ရောဂါလက္ခဏာများကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း “ ကလေး ဓာတ်မတည်ရောဂါ” သည် ပြောင်းလဲလာသော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူနေမှုဘဝပုံစံများကြောင့် ပိုမိုအဖြစ်များလာသည့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်ကို သိပါသလား။ ဓာတ်မတည်သည့် လက္ခဏာများသည် မျက်စိ၊ နား၊ လည်ချောင်း၊ နှာခေါင်း၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၊ အစာချေလမ်းကြောင်း သို့မဟုတ် အရေပြား စသည့် စနစ်အမျိုးမျိုးတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အများအားဖြင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး ကလေး၏ အိပ်စက်ခြင်းနှင့် ကစားခြင်းကို အနှောင့်အယှက်ပေးရုံသာမကဘဲ အချို့ကလေးများတွင် အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရသည့် ပြင်းထန်ဓာတ်မတည်မှု ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားခြင်း (Anaphylaxis) ထိတိုင် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

Synphaet ကလေးဆေးရုံကြီး၏ ကလေးဓာတ်မတည်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် စင်တာသည် ကလေးဓာတ်မတည်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားဆိုင်ရာ ရောဂါများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ ကုသခြင်းနှင့် ရောဂါအခြေအနေ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ ကလေးဓာတ်မတည်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖွဲ့များနှင့်အတူ စံချိန်စံညွှန်းမီ စက်ပစ္စည်းများဖြင့် ရောဂါဇာစ်မြစ်ကို ရှာဖွေပြီး တစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင့်လျော်သော ကုသမှုအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲကာ ကလေးငယ်များ ပျော်ရွှင်စွာဖြင့် ဘဝအရည်အသွေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် ကူညီပေးလျက်ရှိပါသည်။

ဘယ်အချိန်မှာ သင့်ကလေးကို ဓာတ်မတည်မှုအထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သနည်း။

သင့်ကလေးတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ ရှိပါက အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသစစ်ဆေးသင့်ပါသည်-

• နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာပိတ်ခြင်း၊ နာတာရှည် နှာချေခြင်း
• အထူးသဖြင့် ညဘက်တွင် နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း
• အသက်ရှူလျှင် တရွှီးရွှီးအသံမြည်ခြင်း သို့မဟုတ် မောပန်းလွယ်ခြင်း
• ဓာတ်မတည် အဖုအပိန့်များ ခဏခဏ ပြန်ဖြစ်ခြင်း
• နာတာရှည် အကန်ပြင်များ ထွက်ခြင်း (Urticaria)
• အစာဓာတ်မတည်ခြင်း သို့မဟုတ် ဓာတ်မတည်ဟု သံသယရှိခြင်း
• အစာ သို့မဟုတ် ဆေးသောက်သုံးပြီးနောက် ပြင်းထန်စွာ ဓာတ်မတည်သည့် လက္ခဏာများ ပြသခြင်း
• ပုံမှန်ထက် မကြာခဏ ရောဂါပိုးဝင်ရောက်သဖြင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်ဟု သံသယရှိခြင်း

ပြုစုကုသပေးသော ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ရောဂါအုပ်စုများ

ကျွန်ုပ်တို့သည် ကလေးငယ်များ၏ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားသော ဓာတ်မတည်မှုနှင့် ရေရှည် ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်သည့် ရောဂါများကို အောက်ပါအတိုင်း အပြည့်အဝ ပြုစုကုသပေးပါသည်-

• အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဓာတ်မတည်မှုများ- ဓာတ်မတည် နှာခေါင်းရောင်ရောဂါ၊ ကလေး ရင်ကျပ်ပန်းနာရောဂါ (Asthma)၊ နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ တရွှီးရွှီး အသက်ရှူခြင်း။
• အရေပြားဆိုင်ရာ ဓာတ်မတည်မှုများ- ဓာတ်မတည် အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်း (Atopic Dermatitis)၊ နာတာရှည် ယားယံသော အဖုများ၊ ထိတွေ့ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ အင်းဆက်ကိုက်ခံရ၍ ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ အကန်ပြင်များ ထွက်ခြင်း (Urticaria)။
• အစာဓာတ်မတည်မှုများ- နွားနို့ပရိုတင်း ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ ပင်လယ်စာ ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ ကြက်ဥ ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ ဂျုံ ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ ပဲ ဓာတ်မတည်ခြင်းနှင့် ဆေးဝါး ဓာတ်မတည်ခြင်း။
• ပြင်းထန် ရုတ်တရက် ဓာတ်မတည်သည့် အခြေအနေ (Anaphylaxis)- အစာ၊ ဆေးဝါး သို့မဟုတ် အင်းဆက်တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ဓာတ်မတည်ခြင်းများအပြင် ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် ကာကွယ်ရေးအစီအစဉ်နှင့် အရေးပေါ် ပြုစုကုသမှုများ။
• ကိုယ်ခံအားနည်းသည့် ရောဂါများ- မွေးရာပါ ကိုယ်ခံအားနည်းသည့် အခြေအနေနှင့် ကိုယ်ခံအား မူမမှန်ဟု သံသယရှိသော ကလေးငယ်များ။

အထူးစမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသမှု ဝန်ဆောင်မှုများ

• ဓာတ်မတည်စေသော အရာများအား စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း (Allergy Testing)-
  • အရေပြား တို့ထိစမ်းသပ်ခြင်း (Skin Prick Test)- လေထုနှင့် အစားအစာထဲရှိ ဓာတ်မတည်သောအရာများကို လျင်မြန်တိကျစွာ သိရှိနိုင်သည်။
  • သွေးစစ်ဆေးခြင်း (Blood Test / Specific IgE)- ဘေးကင်းပြီး ကလေးငယ်များ သို့မဟုတ် အရေပြားအဖုအပိန့် ပြင်းထန်သော ကလေးများအတွက် သင့်လျော်သည်။
  • အဆုတ်စွမ်းရည် စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း- ရင်ကျပ်ပန်းနာရောဂါ ပြင်းထန်မှုနှင့် အဆုတ်ပိုးဝင်မှုကို အကဲဖြတ်စစ်ဆေးသည်။
• ဘက်ပေါင်းစုံ ကုသမှုနည်းလမ်းများ-
  • ထိရောက်သော ဆေးဝါးများ အသုံးပြုခြင်း- ဓာတ်မတည်မှုသက်သာဆေး၊ ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ချဆေး၊ လေပြွန်ကျယ်ဆေး သို့မဟုတ် နှာခေါင်း/အဆုတ် စပရေးဖြန်းဆေးများ။
  • ဓာတ်မတည်မှု ကာကွယ်ဆေး (Immunotherapy)- ရေရှည် ကိုယ်ခံအားစနစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် (ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း)။
  • အာဟာရနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များ- ဓာတ်မတည်သောအရာများကို စနစ်တကျ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် အစီအစဉ်ဆွဲပေးခြင်း။

ဘာကြောင့် Synphaet ကလေးဆေးရုံကြီး၏ ကလေးဓာတ်မတည်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် စင်တာကို ရွေးချယ်သင့်သနည်း။

• ✓ ကလေးဓာတ်မတည်မှုနှင့် ကိုယ်ခံအားဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့- အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် ရောဂါရှာဖွေပြီး ကုသမှုအစီအစဉ် ရေးဆွဲပေးသည်။
• ✓ ၂၄ နာရီ အရေးပေါ် စောင့်ရှောက်မှု အသင့်ရှိခြင်း- သင့်ကလေးတွင် ရုတ်တရက် ဓာတ်မတည်ခြင်း၊ ရင်ကျပ်ထခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ညအချိန်၌ပင် စိတ်အေးချမ်းစွာ အားကိုးနိုင်ပါသည်။
• ✓ တိကျသော ဓာတ်မတည်မှု စမ်းသပ်ခြင်း- ဓာတ်မတည်ရသည့် အဓိကအကြောင်းအရင်းကို တိကျစွာ ရှာဖွေပေးသဖြင့် မလိုအပ်ဘဲ အစားအစာရှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခန့်မှန်းရှောင်ရှားခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် မလိုပါ။
• ✓ ဘက်ပေါင်းစုံမှ စောင့်ရှောက်မှု- ရောဂါလက္ခဏာများကို ကုသပေးရုံသာမက ပတ်ဝန်းကျင်၊ အစားအသောက်၊ လူနေမှုဘဝကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် အစီအစဉ်ဆွဲပေးပြီး ကုသမှုကို ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ပေးသဖြင့် ကလေးငယ်၏ ဘဝအရည်အသွေး တိုးတက်လာပြီး အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)

Q: ကလေးတွင် နှာချေခြင်း၊ နှာပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်းဖြစ်လျှင် သာမန်အအေးမိခြင်းလား သို့မဟုတ် ဓာတ်မတည်ခြင်းလား မည်သို့ခွဲခြားသိနိုင်သနည်း။

A: သာမန်အအေးမိပါက ဖျားခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းတို့နှင့်အတူ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ၁-၂ ပတ်အတွင်း အလိုအလျောက် သက်သာပျောက်ကင်းသွားတတ်သည်။ သို့သော် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာပိတ်ခြင်း၊ နှာချေခြင်းနှင့် အရည်ကြည်ယိုခြင်းတို့သည် ၂ ပတ်ထက်ပို၍ နာတာရှည်ဖြစ်နေပါက (အထူးသဖြင့် မနက်ခင်း သို့မဟုတ် ဖုန်/လေအေးနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက်) ဓာတ်မတည်ရောဂါ၏ လက္ခဏာဖြစ်နိုင်သည်။

Q: ကလေး ဓာတ်မတည်ရောဂါကို လုံးဝ ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ပါသလား။

A: ဓာတ်မတည်ရောဂါတွင် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်များ ပါဝင်သော်လည်း အမှန်တကယ် ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး မှန်ကန်စွာ ကုသမှုခံယူကာ လှုံ့ဆော်မှုများကို စနစ်တကျ ရှောင်ရှားနိုင်ပါက ကလေးငယ်သည် ဆေးဝါးများ ရေရှည်မှီဝဲရန်မလိုဘဲ ပုံမှန်အတိုင်း နေထိုင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အချို့ကလေးများတွင် (ဥပမာ အချို့သော အစာဓာတ်မတည်မှုများ) ကြီးပြင်းလာသည်နှင့်အမျှ သက်သာပျောက်ကင်းသွားတတ်သည်။

Q: ကလေး အသက်ဘယ်လောက်မှာ ဓာတ်မတည်မှု စစ်ဆေးနိုင်သနည်း။

A: ကလေးငယ်အရွယ်မှစ၍ သင့်တော်သော စစ်ဆေးမှုနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်နိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်မှ ကလေး၏ အသက်၊ ရောဂါလက္ခဏာနှင့် လိုအပ်ချက်ပေါ်မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်ပေးပါမည်။

Q: အစာဓာတ်မတည်သော ကလေးများသည် ထိုအစားအစာကို တစ်သက်လုံး ရှောင်ရမည်လား။

A: အစားအစာအမျိုးအစားနှင့် ကလေး၏ အသက်ပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ အချို့ကလေးများသည် ကြီးပြင်းလာပါက အချို့သော အစာဓာတ်မတည်မှုများ ပျောက်ကင်းသွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ပြီး ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်များကို ရယူသင့်ပါသည်။

Q: မိဘတစ်ဦးဦးတွင် ဓာတ်မတည်ရောဂါရှိပါက ကလေးတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါသလား။

A: ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။ မိဘတစ်ဦးဦးတွင် ဓာတ်မတည်ရောဂါရှိပါက ကလေးတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေ ၃၀-၅၀% ရှိပြီး မိဘနှစ်ဦးစလုံးတွင် ရှိပါက ဖြစ်နိုင်ခြေ ၆၀-၈၀% ထိ မြင့်တက်သွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။